Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 21 Cevapları

Yakıt tüketimi, aracın kat ettiği mesafeyle birlikte değişir; iki ölçülebilir nicel değişkendir.

1. Birinci nicel değişken: aracın yakıt tüketim miktarı (lt). Onunla birlikte değişebilecek ölçülebilir ikinci bir değişken aranır.
2. Araç ne kadar uzun yol giderse o kadar çok yakıt harcar; yani gidilen yol yakıt tüketimiyle ilişkilidir.
3. Gidilen yol kilometre ile sayısal olarak ölçülebildiği için nicel değişkendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Aracın ortalama hızı (km/sa.) (Yakıt tüketimiyle ilişkili ve sayısal ölçülebilen nicel değişken olduğunda geçerlidir.) · Aracın motor hacmi (cm³) veya ağırlığı (kg) (Yakıt tüketimini etkileyen ölçülebilir sayısal değişken olarak yazıldığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin ikinci değişken sayıyla ölçülebilir mi ve yakıt tüketimiyle birlikte değişebilir mi?

Sulama miktarı arttıkça ürün veriminin nasıl değiştiği incelenebilir.

1. Birinci nicel değişken: tarımda sulama miktarı (lt). Sulamadan etkilenebilecek ölçülebilir bir değişken aranır.
2. Bitkiye verilen su miktarı, elde edilen ürün miktarını etkileyebilir.
3. Ürün verimi kg/dekar gibi bir birimle sayısal olarak ölçülebildiği için nicel değişkendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ekili alan büyüklüğü (dekar veya m²) (Sulama miktarıyla birlikte değişen sayısal ölçümlü değişken olduğunda geçerlidir.) · Yıllık yağış miktarı (kg/m²) veya hava sıcaklığı (°C) (Sulama ihtiyacını etkileyen nicel değişken olarak belirtildiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın değişken sayısal bir birimle ölçülüyor ve sulama miktarıyla ilişkilendirilebiliyor mu?

Ekonomik büyüme ile işsizlik oranı arasındaki ilişki sık incelenen bir nicel veri çiftidir.

1. Birinci nicel değişken: ekonomik büyüme oranı (%). Ekonomiyle birlikte değişebilecek sayısal bir gösterge aranır.
2. Ekonomi büyüdükçe istihdam ve gelir düzeyi değişebilir; bu göstergeler yüzde veya para birimiyle ölçülür.
3. Bu nedenle işsizlik oranı (%) ya da kişi başına düşen millî gelir nicel değişken olarak uygundur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İhracat tutarı (TL veya dolar) (Ekonomik büyümeyle ilişkili sayısal bir gösterge olduğunda geçerlidir.) · Enflasyon oranı (%) veya enerji tüketim miktarı (Sayısal ölçülebilen ve büyümeyle birlikte incelenebilen nicel değişken olduğunda geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin ekonomik gösterge yüzde, adet veya para birimi gibi sayısal değerlerle ifade edilebiliyor mu?

Her bağlamda her iki değişken de sayısal olarak ölçülebildiği için iki nicel değişkenli veri toplamayı gerektirir.

1. Tablodaki her satırda birinci değişkenin (yakıt, sulama, büyüme oranı) sayısal birimle ölçüldüğünü kontrol et.
2. Eklediğin ikinci değişkenlerin de (km, kg/dekar, % vb.) sayıyla ölçülebilir nicel değişkenler olduğunu doğrula.
3. İki değişken arasındaki ilişkiyi incelemek için aynı birimlerden iki sayısal ölçümün birlikte toplanması gerektiğini açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Her bağlamda iki ölçülebilir sayısal özellik birlikte değiştiği için iki nicel değişkenli veri gerekir. (Seçilen ikinci değişkenlerin tamamı nicel olduğunda bu gerekçelendirme geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tablodaki her satırda hem birinci hem ikinci değişken sayı ve ölçü birimiyle ifade edilebiliyor mu?

Soru amacı net, değişkenleri (iki sıcaklık değeri) açık, nicel veriyle cevaplanabilir ve değişebilirliği yansıtan nitelikte olmalıdır.

1. Grafik 1.3'te yatay eksende 2000-2022 yılları, dikey eksende sıcaklık (°C) var; iki çizgi Türkiye ve dünya ortalamasını gösteriyor.
2. Her yıl için iki sayısal değer bulunduğundan iki nicel değişken vardır: Türkiye ortalama sıcaklığı ve dünya ortalama sıcaklığı.
3. Bu iki değişkenin birlikte değişip değişmediğini soran bir soru kurulur: 'Türkiye'nin yıllık ortalama sıcaklığı ile dünyanın yıllık ortalama sıcaklığı arasında ilişki var mıdır?'
4. Soruyu kurarken amacın net, değişkenlerin ve evrenin açık olmasına, sayısal veriyle cevaplanabilmesine dikkat edilir.
5. Sorunun cevabı iki nicel değişken arasındaki ilişkiye dair olacağından ölçütleri karşılar; bu bir örnek cevaptır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: 2000-2022 yılları arasında Türkiye'nin yıllık ortalama sıcaklığı (°C) ile dünyanın yıllık ortalama sıcaklığı (°C) arasında ilişki var mıdır? (Dönemi ve birimleri açıkça belirterek iki nicel değişken ilişkisini sorduğunda geçerlidir.) · 2000-2022 döneminde geçen yıl sayısı ile Türkiye'nin (veya dünyanın) yıllık ortalama sıcaklığı (°C) arasında ilişki var mıdır? (Zaman ve sıcaklık nicel değişkenleri arasındaki değişim ilişkisini incelediğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Kurduğun soru evreni (yıllar/bölge) ve iki sayısal değişken arasındaki ilişkiyi açıkça belirtiyor mu?