Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 268
Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 268 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1a - Tablo 1 (g) sol tablog(x)=2^x için x=-1,0,1,2,3 değerlerinin y ve (x,y) sütunları
Çözüm Yolu
y=2^x değerleri sırasıyla 1/2, 1, 2, 4, 8 olur.
- Verilen: g(x)=2^x; x=−1, 0, 1, 2, 3 için y hesaplanacak.
- y değerleri: 2^(−1)=1/2, 2⁰=1, 2¹=2, 2²=4, 2³=8.
- Sıralı ikililer: (−1, 1/2), (0, 1), (1, 2), (2, 4), (3, 8).
- 2^(-1) değerini -2 olarak hesaplamak — negatif üs sayıyı negatif yapmaz, tabanın çarpmaya göre tersini (1/2) alır.
- 2⁰ değerini 0 yazmak — sıfırdan farklı her gerçek sayının sıfırıncı kuvveti 1'e eşittir.
Kendini kontrol et: x değeri her 1 arttığında bulduğunuz y değerleri 2 katına çıkıyor mu?
1a - Tablo 1 (g) yer değiştirmiş tablo ve grafikg için bağımlı ve bağımsız değişken yer değiştirince oluşan tablo ve grafik
Çözüm Yolu
Noktaların koordinatları ters çevrilir; x=2^y olur. Eğri y eksenine yaklaşır ama kesmez, y'nin artmasıyla x artar.
- g(x)=2^x tablosundaki her (x, y) ikilisinde x ile y yer değiştirilir.
- Yeni bağımlı değişken y=−1, 0, 1, 2, 3 için x=2^y: 1/2, 1, 2, 4, 8.
- Yeni ikililer: (1/2, −1), (1, 0), (2, 1), (4, 2), (8, 3).
- Noktalar birleştirilince x=2^y eğrisi çizilir: artandır, x>0 bölgesinde kalır, y eksenine yaklaşır ama kesmez.
- Koordinatları yer değiştirirken işaretleri de değiştirmek — yalnız x ve y bileşenlerinin sırası değişir, işaretler korunur.
- x=2^y grafiğini y eksenini kesecek biçimde çizmek — 2^y daima pozitif olduğundan x>0 kalır ve y ekseni asimptottur.
Kendini kontrol et: Çizdiğiniz x=2^y eğrisi ile g(x)=2^x grafiği y=x doğrusuna göre simetrik görünüyor mu?
1a - Tablo 2 (h) sol tabloh(x)=3^x için x=-1,0,1,2,3 değerlerinin y ve (x,y) sütunları
Çözüm Yolu
y=3^x değerleri sırasıyla 1/3, 1, 3, 9, 27 olur.
- Verilen: h(x)=3^x; x=−1, 0, 1, 2, 3 için y hesaplanacak.
- y değerleri: 3^(−1)=1/3, 3⁰=1, 3¹=3, 3²=9, 3³=27.
- Sıralı ikililer: (−1, 1/3), (0, 1), (1, 3), (2, 9), (3, 27).
- 3²=6 veya 3³=9 gibi tabanla üssü çarpmak — üslü ifadede taban kendisiyle üs sayısı kadar çarpılır.
- 3^(-1) değerini -3 yazmak — negatif üs tabanı ters çevirir, sonuç pozitif 1/3 olur.
Kendini kontrol et: Tablodaki ardışık y değerlerinin oranı her adımda 3'e eşit mi?
1a - Tablo 2 (h) yer değiştirmiş tablo ve grafikh için bağımlı ve bağımsız değişken yer değiştirince oluşan tablo ve grafik
Çözüm Yolu
Koordinatlar yer değiştirir; y=-1,0,1,2,3 için x=3^y değerleri 1/3,1,3,9,27 olur. Eğri x>0 bölgesinde kalır.
- h(x)=3^x tablosundaki her (x, y) ikilisinde x ile y yer değiştirilir.
- Yeni bağımlı değişken y=−1, 0, 1, 2, 3 için x=3^y: 1/3, 1, 3, 9, 27.
- Yeni ikililer: (1/3, −1), (1, 0), (3, 1), (9, 2), (27, 3).
- Noktalar koordinat düzleminde işaretlenip birleştirilince x=3^y eğrisi elde edilir; eğri x>0 bölgesindedir.
- Sıralı ikilileri (y,x) yerine yine (-1,1/3) biçiminde yazmak — yeni ilişkide x=3^y olduğundan ilk bileşen pozitif olmalıdır.
- Grafiği x≤0 bölgesine taşırmak — 3^y her gerçek y için pozitif olduğundan grafik y ekseninin sağında kalır.
Kendini kontrol et: Yeni tablodaki her (x,y) ikilisi için x=3^y eşitliği sağlanıyor mu?
1bYer değiştirmeyle oluşan ilişkinin fonksiyon olup olmadığına dair tartışma ve varsayım
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Tablo 1'deki g: R → R, g(x) = 2^x fonksiyonu örten olmadığından değişkenler yer değiştirdiğinde yeni tanım kümesi R'deki x ≤ 0 elemanları açıkta kalır ve oluşan ilişki fonksiyon değildir. Tablo 2'deki h: R → R⁺, h(x) = 3^x fonksiyonu ise bire bir ve örten olduğundan değişkenler yer değiştirdiğinde her x ∈ R⁺ için tek bir y ∈ R karşılık gelir ve oluşan R⁺ → R ilişkisi fonksiyondur. Varsayım: Bir üstel fonksiyonda bağımlı ve bağımsız değişken yer değiştirdiğinde oluşan ilişkinin fonksiyon olabilmesi için fonksiyonun bire bir ve örten olması (değer kümesinin görüntü kümesine eşit olması) gerekir.Çözüm Yolu
Bir ilişkinin tersinin fonksiyon belirtmesi için asıl fonksiyon bire bir ve örten olmalıdır. g: R → R örten olmadığından ters ilişkide x ≤ 0 elemanları açıkta kalır; h: R → R⁺ bire bir ve örten olduğundan tersi fonksiyondur.
- Tablo 1'deki g: R → R, g(x) = 2^x fonksiyonunun görüntü kümesinin R⁺ olduğunu ve değer kümesi R'yi örtemediğini belirle.
- g'de değişkenler yer değiştirdiğinde yeni tanım kümesi R'deki x ≤ 0 elemanları açıkta kaldığından oluşan ilişkinin fonksiyon olmadığını çıkar.
- Tablo 2'deki h: R → R⁺, h(x) = 3^x fonksiyonunun bire bir ve örten olduğunu, her x ∈ R⁺ için tek karşılık bulunduğunu gör.
- Değişkenler yer değiştirdiğinde oluşan ilişkinin fonksiyon olması için asıl üstel fonksiyonun bire bir ve örten olması gerektiği varsayımını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: g'nin ters ilişkisi x ≤ 0 için karşılık bulamadığından fonksiyon değildir; h örten olduğundan ters ilişkisi R⁺ kümesinde fonksiyondur. (g'nin tersinin fonksiyon olmadığını, h'nin tersinin fonksiyon olduğunu ve bire bir-örtenlik şartını belirten açıklamalar geçerlidir.)
- Yalnızca bire birliğe bakıp g'nin ters ilişkisine fonksiyon demek — değer kümesi R olduğundan x ≤ 0 açıkta kalır, örtenlik de kontrol edilmelidir.
- Tablo 1 ve Tablo 2'deki değer kümelerini aynı sanmak — g'nin değer kümesi R iken h'nin değer kümesi R⁺ olarak verilmiştir.
Kendini kontrol et: Yeni ilişkide x = 0 veya x = -1 için 2^y = x eşitliğini sağlayan gerçek bir y sayısı bulunup bulunamadığını kontrol et.