Ana sayfa›Kitaplar›Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 64
Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 64 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-EğitimEğitim durumu için iki nicel değişken örneği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Çalışma süresi arttıkça sınav puanının nasıl değiştiği incelenebilir. Başka örnekler de kabul edilir.
- Eğitim bağlamında ölçülebilir veya sayılabilir iki özellik düşünülür.
- Aralarında ilişki incelenebilecek iki sayısal değişken seçilir: günlük ders çalışma süresi ve sınav puanı.
- Seçilen değişkenlerin nitel değil, sayısal değer alan nicel değişkenler olduğu doğrulanarak tabloya yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 1. değişken: çözülen soru sayısı; 2. değişken: deneme sınavı neti (Eğitim bağlamında ilişkisi incelenebilen iki nicel değişken yazıldığında geçerlidir.) · 1. değişken: devamsızlık gün sayısı; 2. değişken: yıl sonu başarı puanı (İkisi de sayılabilir veya ölçülebilir nicel değişken olduğundan geçerlidir.)
- En sevilen ders veya okul türü yazmak — bunlar sayısal değil nitel (kategorik) değişkenlerdir.
- Tek bir değişken yazıp bırakmak — ilişkisel araştırma için iki ayrı nicel değişken gerekir.
Kendini kontrol et: Yazdığım her iki değişken de sayı ve birimle ifade edilip aralarındaki ilişki incelenebiliyor mu?
2-6Araştırma sorusu değişebilirliği yansıtmakta mıdır ölçütü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Veriler her yıl ve her bölgede farklı olabilir; soru bu değişkenliği inceler.
- İstatistiksel bir sorunun sabit tek bir değer yerine değişen veriler içerip içermediği incelenir.
- Özel gereksinimli birey ve ÖTV muafiyetli araç sayılarının yıllara veya ilçelere göre değiştiği düşünülür.
- Değişkenlerin farklı zaman ve alt bölgelerde farklı değerler alması nedeniyle değişebilirliğin yansıtıldığı açıklanır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Soruya 'yıllara göre' veya 'Erzurum ilçelerinde' ifadesi eklenirse değişebilirlik çok daha açık yansıtılır. (Değişebilirliğin gözlenmesi için yıl veya ilçe kırılımı gerektiği açıklandığında geçerlidir.)
- Sayıların her yıl sabit kaldığını varsaymak — nüfus ve araç alımları zamanla değişir.
Kendini kontrol et: Verilerin zamana veya alt bölgelere göre nasıl farklılaşabileceğini açıkladım mı?
2-7Odaklanılan grup araştırma yapılmasına imkân vermekte midir ölçütü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Erzurum'la sınırlı olması araştırmayı uygulanabilir kılar.
- Hedef grubun büyüklüğü, ulaşılabilirliği ve kayıt durumu uygulanabilirlik açısından değerlendirilir.
- Çalışmanın tek bir il (Erzurum) ile sınırlandırılmış ve resmî kayıtlara dayalı olduğu görülür.
- Sınırları belli ve kayıtlı bir grup olduğu için araştırmaya imkân verdiği yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Evet, ancak kişisel verilerin korunması nedeniyle kurum izni alınarak anonim istatistikler üzerinden araştırma yapılabilir. (Resmî izin ve gizlilik koşuluyla uygulanabilir olduğu belirtildiğinde geçerlidir.)
- Tek bir ildeki kayıtlı veriye ulaşmanın imkânsız olduğunu düşünmek — il sınırı araştırmayı uygulanabilir kılar.
Kendini kontrol et: Grubun neden ulaşılabilir ve araştırılabilir olduğunu il sınırı ve kayıtlılıkla gerekçelendirdim mi?
2-8Araştırma sorusu nicel veri toplamayı gerektirir mi ölçütü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sayma ile elde edilen sayısal veriler gerekir; böylece korelasyon hesaplanabilir.
- Sorudaki iki değişkenin veri türü (nitel veya nicel) incelenir.
- Birey sayısı ve alınan araç sayısının sayma ile elde edilen sayısal büyüklükler olduğu belirlenir.
- Her iki değişken de sayısal olduğundan sorunun nicel veri toplamayı gerektirdiği yazılır.
- Birey ve araç sayılarını nitel veri sanmak — adet ve sayı bildiren veriler niceldir.
Kendini kontrol et: Her iki değişkenin de sayma sonucu elde edilen nicel veri olduğunu belirttim mi?
1-GüvenlikGüvenlik durumu için iki nicel değişken örneği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kamera sayısı ile olay sayısı arasındaki ilişki araştırılabilir. Başka örnekler de kabul edilir.
- Güvenlik temasıyla ilgili sayılabilir veya ölçülebilir büyüklükler belirlenir.
- Birbiriyle ilişkili olabilecek mahalledeki güvenlik kamerası sayısı ile yıllık hırsızlık olayı sayısı seçilir.
- Her iki değişkenin de sayma yoluyla elde edilen nicel veri olduğu kontrol edilerek tabloya yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 1. değişken: sokak lambası sayısı; 2. değişken: gece yaşanan asayiş olayı sayısı (Güvenlik bağlamında iki nicel değişken içerdiğinden geçerlidir.) · 1. değişken: devriye gezen ekip sayısı; 2. değişken: acil çağrıya varış süresi (dk.) (Sayısal iki güvenlik değişkeni arasındaki ilişkiyi incelemeye uygun olduğundan geçerlidir.)
- Güvenlik görevlisinin cinsiyeti veya nöbet yeri gibi nitel özellikler yazmak — tablo nicel değişken istemektedir.
- Güvenlik algısı iyi/kötü gibi sözel ifadeler kullanmak — değişkenler sayısal değer almalıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğim iki değişken güvenlik durumuyla ilgili mi ve ikisi de sayısal olarak ölçülebiliyor mu?
1-UlaşımUlaşım durumu için iki nicel değişken örneği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Araç sayısı arttıkça yolculuk süresinin değişimi incelenebilir. Başka örnekler de kabul edilir.
- Ulaşım ve trafik akışıyla ilgili sayısal olarak ölçülebilen özellikler düşünülür.
- Aralarında değişim ilişkisi kurulabilecek trafikteki araç sayısı ve ortalama yolculuk süresi seçilir.
- İki değişkenin de nicel olduğu kontrol edilerek tablonun ulaşım satırına yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 1. değişken: gidilen mesafe (km); 2. değişken: harcanan yakıt miktarı (litre) (Ulaşım bağlamında iki nicel değişken belirttiğinden geçerlidir.) · 1. değişken: otobüs sefer sıklığı (dk.); 2. değişken: durakta bekleyen yolcu sayısı (Toplu ulaşımda iki sayısal değişkeni ilişkilendirdiğinden geçerlidir.)
- Ulaşım aracı türü (otobüs, metro) yazmak — araç türü kategorik yani nitel bir değişkendir.
- Birbiriyle bağlam dışı iki sayı seçmek — değişkenler ulaşım temasında ilişkilendirilebilir olmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığım iki ulaşım değişkeni de sayısal birimlerle (adet, dakika, kilometre vb.) ifade edilebiliyor mu?
1-TarımTarım durumu için iki nicel değişken örneği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yağış miktarı ile verim arasındaki ilişki araştırılabilir. Başka örnekler de kabul edilir.
- Tarımsal üretim sürecini etkileyen ve sonucu gösteren ölçülebilir büyüklükler belirlenir.
- Birinci değişken olarak yıllık yağış miktarı, ikinci değişken olarak dekar başına buğday verimi seçilir.
- Her iki büyüklüğün de nicel veri türüne uygun olduğu doğrulanarak tabloya işlenir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 1. değişken: kullanılan gübre miktarı (kg/dekar); 2. değişken: hasat edilen ürün kütlesi (ton) (Tarım bağlamında iki nicel değişken sunduğundan geçerlidir.) · 1. değişken: sulama sayısı; 2. değişken: ağaç başına meyve verimi (kg) (İkisi de tarımla ilgili sayısal değişken olduğundan geçerlidir.)
- Toprak türü veya ekilen ürün çeşidi yazmak — bunlar sayısal değil nitel değişkenlerdir.
- Yalnızca tek bir ölçüm yazmak — ilişkili iki ayrı nicel değişken belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Tarım satırına yazdığım iki özellik de ölçüm veya sayımla elde edilen nicel değişken mi?
2-1Araştırma sorusunun amacı açık mıdır ölçütü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sorudan neyin araştırıldığı net anlaşılıyor.
- Metinde verilen araştırma sorusu okunarak neyi öğrenmek istediği incelenir.
- Sorunun özel gereksinimli birey sayısı ile ÖTV muafiyetli araç sayısı arasındaki ilişkiyi araştırdığı belirlenir.
- Hedeflenen ilişkisel inceleme net anlaşıldığı için amacın açık olduğu gerekçesiyle tabloya yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kısmen açıktır; ilişkinin hangi yıllar veya ilçeler bazında inceleneceği eklenirse amaç daha netleşir. (Zaman veya alt birim eksikliği gerekçelendirilerek açıklandığında geçerlidir.)
- Yalnızca 'evet' yazıp gerekçe belirtmemek — ölçütün nasıl karşılandığı sorudaki değişkenlerle açıklanmalıdır.
Kendini kontrol et: Açıklamamda sorunun hangi iki büyüklük arasındaki ilişkiyi amaçladığını net biçimde belirttim mi?
2-2Araştırmaya değer midir ölçütü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İlişki bulunursa kamu kurumları ihtiyaçları daha iyi öngörebilir.
- Araştırma sonucunun topluma veya kamu kurumlarına sağlayacağı olası katkı düşünülür.
- Özel gereksinimli bireylere yönelik ÖTV muafiyeti ve sosyal destek politikalarının önemine odaklanılır.
- Elde edilecek bulguların kamusal planlamalara yol göstereceği belirtilerek araştırmaya değer olduğu açıklanır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Evet, özel gereksinimli bireylerin ulaşıma erişimini ve vergi muafiyeti uygulamasının etkinliğini değerlendirmeye katkı sağlar. (Toplumsal fayda veya uygulama etkinliği gerekçesiyle açıklandığında geçerlidir.)
- Konunun toplumsal faydasına değinmeden kişisel yorum yazmak — kamu politikası ve ihtiyaç planlaması vurgulanmalıdır.
Kendini kontrol et: Araştırma sonuçlarının kimlere ve hangi karar süreçlerine fayda sağlayacağını açıkladım mı?
2-3İlgilenilen grup (evren) açıkça görülmekte midir ölçütü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Soruda coğrafi sınır ve grup belirtilmiştir.
- Araştırma sorusunda yer alan yer ve hedef kitle ifadeleri taranır.
- Soruda 'Erzurum’daki özel gereksinimli bireyler' ifadesiyle coğrafi sınırın ve grubun belirtildiği görülür.
- Evrenin açıkça tanımlandığı bilgisi hedef grup adı yazılarak tabloya kaydedilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Grup ve il açıktır ancak hangi yıla veya döneme ait olduğu belirtilmediğinden zaman sınırı eksiktir. (Evren tanımında zaman aralığının eksikliği gerekçelendirildiğinde geçerlidir.)
- Evreni tüm Türkiye sanmak — soruda kapsam açıkça Erzurum ili ile sınırlandırılmıştır.
- Değişken ile evreni karıştırmak — evren incelenen hedef gruptur, ölçülen sayısal özellik değildir.
Kendini kontrol et: Cevabımda hem hedef grubu (özel gereksinimli bireyler) hem de ili (Erzurum) belirttim mi?
2-4Değişkenler açıkça görülmekte midir ölçütü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İki değişken soruda açıkça yer alıyor ve ikisi de sayısaldır.
- Araştırma sorusunda aralarında ilişki sorgulanan iki özellik belirlenir.
- Birinci değişkenin özel gereksinimli birey sayısı, ikinci değişkenin ÖTV muafiyetli alınan araç sayısı olduğu tespit edilir.
- Her iki değişkenin de soruda açıkça yer aldığı belirtilerek ilgili satır doldurulur.
- Erzurum'u değişken olarak yazmak — Erzurum değişken değil araştırmanın yapıldığı yerdir.
- İki değişkenden yalnızca birini belirtmek — ilişkisel soruda her iki değişken de yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Soruda geçen iki nicel değişkenin adını da eksiksiz olarak yazdım mı?
2-5Araştırma sorusu veri toplanarak cevaplanabilir mi ölçütü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aile ve Sosyal Hizmetler ile ilgili kurumların kayıtları kullanılabilir.
- Sorudaki birey ve araç sayılarına hangi kaynaklardan ulaşılabileceği değerlendirilir.
- Bakanlık, TÜİK veya vergi dairesi gibi resmî kurum kayıtlarında bu verilerin tutulduğu belirlenir.
- Resmî istatistikler veya kayıtlar aracılığıyla veri toplanarak sorunun yanıtlanabileceği yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Evet, TÜİK, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile vergi dairelerinin yıllık istatistiklerinden veri toplanabilir. (Uygun resmî kurum veya veri toplama yöntemi belirtildiğinde geçerlidir.)
- Veri kaynağı düşünmeden 'cevaplanamaz' demek — kamu kurumları bu kayıtları düzenli tutmaktadır.
Kendini kontrol et: Verilerin hangi güvenilir kaynak veya yöntemle toplanabileceğini cevabımda belirttim mi?