Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 81
Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 81 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Tablo 1 - Dış açı toplamı 360°Tablodaki ikinci ifade sütununda hangi dörtgenlerin işaretleneceği
Çözüm Yolu
Dış açı ölçüleri toplamı her dışbükey dörtgende 360° olduğundan tüm satırlar işaretlenir.
- Tablonun 'Dış açı ölçüleri toplamı 360°'dir' sütununa bakıyoruz.
- Her köşede iç açı ile dış açı toplamı 180° olduğundan dört köşede toplam 4·180°=720°'dir.
- İç açılar toplamı 360° olduğundan dış açılar toplamı 720°−360°=360° bulunur.
- Bu her dışbükey dörtgende geçerli olduğundan sekiz satırın hepsi işaretlenir.
- Kenar veya açı ölçüleri farklı dörtgenlerde dış açı toplamının değişeceğini sanmak — dışbükey her dörtgenin dış açıları toplamı daima 360°dir.
- Bir köşedeki iki dış açıyı birden toplamak — dış açı toplamında her köşeden yalnızca bir dış açı alınır.
Kendini kontrol et: Her köşede iç ve dış açı toplamının 180° olduğunu kullanarak 4·180°−360°=360° eşitliğini doğrulayabiliyor musun?
Tablo 1 - Tüm iç açıların ölçüleri eşittirÜçüncü ifade sütununda işaretlenecek dörtgenler
Çözüm Yolu
Dört iç açısı da 90° olan dörtgenler dikdörtgen ve karedir; diğerlerinde tüm açılar eşit olmak zorunda değildir.
- Tablonun 'Tüm iç açılarının ölçüleri eşittir' sütununa bakıyoruz.
- Dört açı eşitse her biri 360°÷4=90° olmalıdır.
- Dört açısı da 90° olan dörtgenler dikdörtgen ve karedir; diğerlerinde bu her zaman sağlanmaz.
- Eşkenar dörtgeni de işaretlemek — eşkenar dörtgenin tüm kenarları eşittir ancak iç açıları 90° olmak zorunda değildir.
Kendini kontrol et: İşaretlediğin her dörtgenin tanımında dört iç açının da kesinlikle 90° olduğu garanti mi?
Tablo 1 - Karşılıklı iç açıların ölçüleri eşittirDördüncü ifade sütununda işaretlenecek dörtgenler
Çözüm Yolu
Paralelkenar ve onun özel hâlleri olan eşkenar dörtgen, dikdörtgen ve karede karşılıklı açılar eştir.
- Tablonun 'Karşılıklı iç açıların ölçüleri eşittir' sütununa bakıyoruz.
- Etkinlikte karşılıklı açıların eşit olduğu gözlenen dörtgen paralelkenar ve onun özel hâlleridir.
- Yamuk, ikizkenar yamuk ve dik yamukta karşılıklı açılar genel olarak eşit değildir.
- İkizkenar yamuğu da işaretlemek — ikizkenar yamukta karşılıklı açılar değil, taban açıları birbirine eşittir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin dörtgenlerin hepsinde karşılıklı kenar çiftlerinin ikisi de birbirine paralel mi?
Tablo 1 - Komşu iç açılar bütünlerdirBeşinci ifade sütununda işaretlenecek dörtgenler
Çözüm Yolu
Karşı kenarları paralel olan dörtgenlerde komşu açılar iç ters açı gibi bütünlerdir; yamukta yalnızca bacak komşu açıları bütünler, genel olarak işaretlenmez.
- Tablonun 'Komşu iç açıları bütünlerdir' sütununa bakıyoruz; tüm komşu açı çiftleri kastediliyor.
- İki çift karşılıklı kenarı paralel olan dörtgenlerde her komşu açı çiftinin toplamı 180°'dir.
- Yamuklarda yalnızca bir kenar çifti paralel olduğundan tüm komşu açılar bütünler değildir.
- Yamuk türlerini işaretlemek — yamukta yan kenar uçlarındaki açılar bütünlerdir ama aynı tabandaki komşu açılar genel olarak bütünler değildir.
- Bütünler açıyı 90° ile karıştırmak — tümler açıların toplamı 90°, bütünler açıların toplamı 180°dir.
Kendini kontrol et: İşaretlediğin dörtgenlerde ardışık seçilen her iki iç açının toplamı daima 180° oluyor mu?
3Tablodan çıkan sonuçlarla dörtgenlerin açı özelliklerine ilişkin örüntüleri genelleme
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Her dörtgenin iç açıları toplamı 360°, dış açıları toplamı 360°dir; paralelkenar ve özel hâllerinde karşılıklı açılar eşit, komşu açılar bütünlerdir.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Tablodaki tüm satırlarda ilk iki özellik sağlanır; karşılıklı eşitlik ve bütünlük yalnızca paralelkenar ailesinde görülür.
- Tablo 1'in ilk iki sütununda tüm satırların işaretlendiğine bakarak her dörtgende iç ve dış açılar toplamının 360° olduğunu belirle.
- Dördüncü ve beşinci sütunlardaki ortak işaretlemelerden paralelkenar, eşkenar dörtgen, dikdörtgen ve karedeki ortak açı örüntüsünü saptayalım.
- İki çift karşılıklı kenarı paralel olan bu dörtgenlerde karşılıklı açıların eş, komşu açıların bütünler olduğunu genelle.
- Üçüncü sütundan yararlanarak tüm iç açıları eşit (90°) olan dörtgenlerin yalnızca dikdörtgen ve kare olduğunu ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Dikdörtgen ve karede tüm iç açılar 90°dir; yamukta ise paralel tabanlar arasındaki yan kenar komşu açıları bütünlerdir. (Tablodaki sütun örüntülerini doğru yansıtan her matematiksel genelleme geçerlidir.)
- Özel bir dörtgene ait özelliği tüm dörtgenlere genellemek — örneğin karşılıklı açı eşitliği genel dörtgen ve yamukta sağlanmaz.
Kendini kontrol et: Yazdığın her genelleme Tablo 1'de işaretlenen dörtgenlerin tamamı için istisnasız doğru mu?
4Varsayımlarla genellemeleri karşılaştırıp önermeler yazma
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Örnek önerme: Bir dörtgenin iç açılarının ölçüleri toplamı 360°dir. Paralelkenarda karşılıklı açılar eştir.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Kendi varsayımlarınla tablodan çıkan genellemeleri karşılaştırıp doğrulananları öneri olarak yaz.
- Etkinlik başında dörtgenlerin açılarıyla ilgili kurduğun varsayımları Tablo 1'den çıkardığın genellemelerle karşılaştır.
- Her durumda doğrulanan genellemeleri ayırıp yanlışlanan varsayımları ele.
- Doğrulanan genellemeleri doğru veya yanlış kesin hüküm bildiren matematiksel önerme cümleleri olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Her dışbükey dörtgenin dış açıları toplamı 360°dir. Paralelkenarda ardışık iki iç açının ölçüleri toplamı 180°dir. (Tablodan doğrulanan herhangi bir dörtgen açı özelliğini kesin yargı cümlesiyle ifade eden önermeler geçerlidir.)
- Önermeyi belirsiz biçimde yazmak — matematiksel önerme hangi dörtgende hangi açı özelliğinin sağlandığını kesin yargıyla belirtmelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her önerme Tablo 1 verileriyle doğrulanan kesin bir matematiksel hüküm bildiriyor mu?
5Katlanmış paralelkenarda m(DEC')=40°, m(ABC')=30° iken m(ADC) değeri
Çözüm Yolu
m(ADC)=d olsun. Paralelkenarda A=180-d, C=d'ye eş açı 180-d. Katlamada EC'B=C=180-d. DC'E=140-d, AC'B=d-30. Doğru üzerinde toplam 180: 290-d=180, d=110.
- Verilenler: m(DEC') = 40°, m(ABC') = 30°, C noktası katlanınca AD üzerindeki C' ile çakışıyor. İstenen: m(ADC); buna d diyelim.
- Paralelkenarda komşu açılar bütünler, karşılıklı açılar eş: m(A) = m(C) = 180° - d.
- Katlamada açı korunur: m(EC'B) = m(ECB) = 180° - d.
- DC'E üçgeninde m(DC'E) = 180° - d - 40° = 140° - d; AC'B üçgeninde m(AC'B) = 180° - (180° - d) - 30° = d - 30°.
- C', AD doğrusu üzerinde: (140° - d) + (180° - d) + (d - 30°) = 180°, buradan 290° - d = 180°.
- d = 110°, yani m(ADC) = 110°. Kontrol: m(DC'E) = 30°, m(A) = 70° uygun.
- Katlama sonrasında m(EC'B) açısını m(ADC) ile eş almak — C köşesi katlandığı için m(EC'B)=m(BCD)=180°−m(ADC) olur.
- AD doğrusu üzerindeki komşu açıların toplamını 360° almak — doğru açı 180° olduğundan üç açının toplamı 180°ye eşitlenmelidir.
Kendini kontrol et: m(ADC)=110° için m(C)=70° ve m(EBC)=40° bulup DC doğrusu üzerinde 40°+70°+70°=180° olduğunu doğrulayabiliyor musun?