Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 61
Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 61 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2Tales teoreminin benzer üçgenler oluşturularak nasıl ispatlanabileceğine dair fikirleri açıklama ve tartışma
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Paralel doğrulardan birine paralel çizgiler çizerek veya kesenleri uzatarak oluşan üçgenler AA benzerliğiyle benzer gösterilir; benzerlik oranları eşitlenerek |AB|/|BC| = |DE|/|EF| elde edilir.Çözüm Yolu
Paralel doğruların oluşturduğu eş (yöndeş) açılar benzer üçgenleri verir. Benzer üçgenlerde karşılıklı kenar oranları eşit olduğundan kesenler üzerindeki parçalar orantılı çıkar.
- Verilen paralel doğruları ve iki keseni şekil üzerinde belirle.
- Bir kesenin bir noktasından diğer kesene paralel yardımcı doğru çizmeyi ya da kesenleri uzatmayı düşün.
- Paralel doğrularla oluşan yöndeş açıların eşit olduğunu kullanarak üçgenlerin açı-açı benzerliğini göster.
- Benzer üçgenlerin karşılıklı kenar oranlarını eşitle.
- Bu oranları kesenler üzerindeki parçalara aktararak |AB|/|BC| = |DE|/|EF| sonucuna ulaş.
Kabul edilebilir başka cevaplar: d1 ve d2 kesenleri uzatılarak kesişim noktasında tepe noktası ortak üçgenler oluşturulur. (Kesenler birbirine paralel değilse geçerlidir.) · D noktasından d1'e paralel doğru çizilerek d2 tarafında benzer üçgenler kurulur. (Oranlar paralelkenar kenarlarıyla AB ve BC'ye taşınırsa geçerlidir.)
- Benzerliği gerekçesiz kabul etmek — hangi açıların neden eşit olduğu paralellikle açıklanmalıdır.
- Farklı kesenler üzerindeki parçaları tek bir üçgende varmış gibi oranlamak — önce yardımcı çizimle aynı üçgene taşınmalıdır.
Kendini kontrol et: Önerdiğin yöntemde benzer olacak iki üçgeni ve eşit açı çiftlerini adlarıyla gösterebiliyor musun?
3Benzer üçgenler oluşturmak için gerekli çizimleri yapma ve çizimle ilgili açıklama yazma
Çözüm Yolu
BP ∥ CR olduğundan yöndeş açılar eşittir. Ayrıca ADEP ve PEFR paralelkenar olduğundan AP=DE, PR=EF olur.
- A noktasından d2'ye paralel bir doğru çiz.
- Bu doğrunun d4'ü kestiği noktaya P, d5'i kestiği noktaya R adını ver.
- d4 ∥ d5 olduğundan BP ∥ CR; yöndeş açılar eşit ve A açısı ortaktır, dolayısıyla ABP ~ ACR (A.A.).
- AP ∥ DE ve AD ∥ PE olduğundan ADEP paralelkenardır, |AP| = |DE| olur.
- Benzer şekilde PEFR paralelkenardır, |PR| = |EF| olur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: D noktasından d1'e paralel doğru çizilir; d4'ü P, d5'i R'de keser ve DEP ~ DFR elde edilir. (DP ∥ AB alınıp ABPD ve PBCR paralelkenar gösterilirse geçerlidir.) · d1 ve d2 uzatılıp kesişim noktası O ile OAD, OBE, OCF benzer üçgenleri kurulur. (Kesenler paralel değilse geçerlidir.)
- Yardımcı doğruyu d2'ye paralel çizmemek — paralel olmazsa paralelkenar oluşmaz ve |AP| = |DE| yazılamaz.
- Benzerlik eşleşmesini karıştırmak — B ile C, P ile R karşılık gelmelidir.
Kendini kontrol et: Çiziminde ADEP ve PEFR dörtgenlerinin karşılıklı kenarları gerçekten paralel mi?
4Çizimlerden oluşan benzer üçgenlerin kenarları arasındaki orantıyı ifade etme
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Benzer üçgenlerde karşılıklı kenarların oranı eşittir; bunun sonucunda |AB|/|BC| = |DE|/|EF| yazılır.Çözüm Yolu
Yardımcı üçgenlerde karşılıklı kenar oranları eşitlenir, paralelkenar kenarları eş olduğundan oranlar kesenler üzerindeki parçalara taşınır ve |AB|/|BC| = |DE|/|EF| bulunur.
- Benzer üçgenleri karşılıklı köşe sırasıyla yaz: ABP ~ ACR.
- Karşılıklı kenar oranlarını eşitle: |AB|/|AC| = |AP|/|AR|.
- |AC| = |AB| + |BC| ve |AR| = |AP| + |PR| olduğundan oranlardan |AB|/|BC| = |AP|/|PR| elde et.
- Paralelkenarlardan |AP| = |DE| ve |PR| = |EF| yerine yazarak |AB|/|BC| = |DE|/|EF| bul.
- |AB|/|AC| oranını doğrudan |DE|/|EF| ile eşitlemek — önce bütün parçadan bölüme geçiş yapılmalıdır.
- Karşılık gelmeyen kenarları oranlamak — köşe sırası benzerlik ifadesine göre korunmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın oranda pay ve paydadaki kenarlar benzer üçgenlerde aynı konumdaki köşelere mi bağlı?
5Teoremin ispatının tamamlanıp tamamlanmadığına dair fikri, izlenen adımlara dayanarak gerekçelendirme
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Evet, ispat tamamlanmıştır; çünkü istenen |AB|/|BC| = |DE|/|EF| eşitliği benzer üçgenlerin kenar oranlarından doğrudan elde edilmiştir.Çözüm Yolu
Verilenlerden (paralellik) hareketle benzer üçgenler kurulmuş, kenar oranları yazılmış ve ispatlanacak ifadeye ulaşılmıştır; böylece her adım gerekçelendirilmiş olur.
- İspatta başlangıçta kullanılan verileri listele: d3 ∥ d4 ∥ d5 ve iki kesen.
- Her adımın bir veriye ya da bilinen bir kurala (yöndeş açılar, A.A. benzerliği, paralelkenar özelliği) dayandığını kontrol et.
- Son adımda ulaşılan eşitliği ispatlanacak ifade |AB|/|BC| = |DE|/|EF| ile karşılaştır.
- Eşitlik aynıysa ve gerekçesiz adım yoksa ispatın tamamlandığını gerekçesiyle belirt.
- Sonuca ulaşıldı diye gerekçesiz adımları görmezden gelmek — her adımın bir kurala dayanması gerekir.
- Şekle bakarak eşitliği ölçümle doğrulamayı ispat saymak — ispat genel geçerli akıl yürütme ister.
Kendini kontrol et: İspattaki her eşitliğin yanına hangi kural veya veriden geldiğini yazabiliyor musun?
6ad1 paralel d2 iken |AD|/|DB| = |AE|/|EC| olduğunu gösterme
Çözüm Yolu
DE ∥ BC olduğundan açılar eş, ADE ve ABC benzerdir. |AB| = |AD|+|DB| ve |AC| = |AE|+|EC| yazılıp içler dışlar çarpımı sadeleştirilince |AD|·|EC| = |AE|·|DB| elde edilir.
- Verilen: d1 ∥ d2, yani DE ∥ BC. Gösterilecek: |AD|/|DB| = |AE|/|EC|.
- DE ∥ BC olduğundan yöndeş açılar eşittir: m(ADE) = m(ABC), m(AED) = m(ACB); A açısı ortaktır.
- Açı-açı benzerliğinden ADE ~ ABC olur; buradan |AD|/|AB| = |AE|/|AC| yazılır.
- |AB| = |AD| + |DB| ve |AC| = |AE| + |EC| yerine konup içler dışlar çarpımı yapılır.
- Ortak |AD|·|AE| terimleri sadeleşince |AD|·|EC| = |AE|·|DB|, yani |AD|/|DB| = |AE|/|EC| elde edilir.
- Benzerlik oranını |AD|/|DB| = |DE|/|BC| yazmak — DB bir üçgenin kenarı değildir, kenar AB alınmalıdır.
- İçler dışlar çarpımında ortak terimi sadeleştirmeyi unutmak — |AD|·|AE| iki tarafta da vardır.
Kendini kontrol et: |AD| = 2, |DB| = 3 alırsan |AE|/|EC| oranı da 2/3 çıkıyor mu?
6b|CF|=a, |FD|=b, |DB|=c iken a, b, c arasındaki ilişkiyi bulma
Çözüm Yolu
ED ∥ AB olduğundan Tales'ten |CD|/|DB| = |CE|/|EA|; EF ∥ AD olduğundan |CF|/|FD| = |CE|/|EA|. Bu iki oran eşitlenir.
- Verilenler: BC üzerinde sıra B, D, F, C; |DB| = c, |FD| = b, |CF| = a. İstenen a, b, c ilişkisi.
- ABC üçgeninde ED ∥ AB olduğundan temel orantı teoremi: |CE|/|EA| = |CD|/|DB| = (a+b)/c.
- ADC üçgeninde EF ∥ AD olduğundan temel orantı teoremi: |CE|/|EA| = |CF|/|FD| = a/b.
- İki oran da |CE|/|EA| değerine eşit olduğundan a/b = (a+b)/c yazılır.
- İçler dışlar çarpımı yapılarak a·c = b·(a+b) ilişkisi bulunur.
- |CD| uzunluğunu yalnız a almak — |CD| = |CF| + |FD| = a + b'dir.
- İki orantıyı farklı üçgenlerde ortak bir oran olmadan eşitlemek — bağlantı |CE|/|EA| oranıdır.
Kendini kontrol et: a = 2, b = 1 alırsan c = 3/2 çıkıyor ve 2/1 = 3/(3/2) eşitliği sağlanıyor mu?