Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 231
Tarih 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 231 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Osmanlı tarımsal faaliyetlerinin zayıf yönlerini yazma
Çözüm Yolu
Metinlerde büyük çiftliklerin gelişmemesi, ortakçılık, kısıtlı ticarileşme, dış pazara ulaşım güçlüğü ve yetersiz sermaye vurgulanır.
- Soruda Kaynak A, B, C ve metinlere göre Osmanlı tarımının zayıf yönleri isteniyor.
- Metinlerde olumsuzluk bildiren ifadeler aranır: iş gücü yetersizliği, sermaye birikiminin yavaşlığı, modern araçların yaygınlaşmaması.
- Toprak düzeni incelenir: büyük çiftlikler gelişmemiş, ortakçılık yaygınlaşmış, üretim küçük işletmelerle sınırlı kalmıştır.
- Devletin merkeziyetçi denetimi eklenir: kırsal toprak düzeni kontrol altında tutulduğu için kâr amaçlı tarım gelişmemiştir.
- Bulunan zayıf yönler maddeler hâlinde kısa cümlelerle yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Büyük toprak sahiplerinin ücretli işçi yerine ortakçılığı seçmesi ve bazı bölgelerin iş gücü yetersizliğiyle pazarlardan yararlanamaması. (Sayfadaki ortakçılık ve Doğu-Güneydoğu Anadolu bilgilerine dayandırılırsa geçerlidir.)
- Kaynak C'deki Tanzimat teşviklerini zayıf yön sanmak — bunlar tarımı geliştirmeye yönelik olumlu politikalardır.
- Yalnız bir zayıf yön yazmak — soru çoğul soruyor; iş gücü, sermaye, araç ve toprak düzeni birlikte düşünülmeli.
Kendini kontrol et: Yazdığım her zayıf yön için metinde onu destekleyen bir cümle gösterebiliyor muyum?
2Tarımın ticarileşmesi ile sanayileşme ilişkisini açıklama
Çözüm Yolu
Ticari tarım sermaye birikimi ve hammadde üretir; gelişmeyen tarım sanayiyi besleyemedi. Ucuz ithal mallar da imalatı olumsuz etkiledi.
- Önce kavram belirlenir: tarımın ticarileşmesi, pazara satmak için kâr amaçlı üretim yapılmasıdır.
- Genel ilişki kurulur: ticari tarım sermaye birikimi, sanayiye hammadde ve sanayi ürünlerine pazar sağlar.
- Metindeki ipucu bulunur: büyük çiftlikler gelişmediği için ticari üretim küçük işletmelerle sınırlı kaldı, sermaye yavaş birikti.
- Sonuç çıkarılır: ticarileşme sınırlı kalınca sanayiyi besleyecek sermaye ve hammadde oluşmadı, sanayileşme zayıf kaldı.
- Ek etken eklenebilir: kapitülasyonlarla artan ucuz ithal ürünler Osmanlı imalat sektörünü olumsuz etkiledi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ticari tarım köylüyü nakit ekonomisine bağlayarak sanayi ürünlerine iç pazar oluşturur; Osmanlı'da küçük üretim bunu sınırladı. (Pazar boyutu üzerinden kurulan neden-sonuç ilişkisi metinle desteklenirse geçerlidir.)
- İki kavramı ayrı ayrı tanımlayıp bırakmak — soru aralarındaki neden-sonuç ilişkisini istiyor.
- Ticarileşmenin hiç olmadığını yazmak — metin XVIII-XIX. yüzyıllarda başladığını ama sınırlı kaldığını söyler.
Kendini kontrol et: Cevabımda "ticarileşme sınırlı kaldığı için sanayileşme zayıf kaldı" biçiminde açık bir neden-sonuç bağı var mı?