Tarih 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 112 Cevapları

Metinde müfettişlerin kaldırılması ve vergilerin azaltılması anlatılır; bu, halkı korumaya yönelik bir düzenlemedir.

1. İstenen: Kaynak Ç'deki Urukagina Kanunları'ndan tablo için ikinci bir çıkarım yazmak.
2. Metinde vergilere bakan müfettişlerin kaldırıldığı ve artık müfettiş kalmadığı anlatılır.
3. Ölü gömmede rahibin alacağı payın sınırlanması gibi düzenlemeler de halktan alınanların azaltıldığını gösterir.
4. Bu düzenlemeler, halkın haksız vergi ve yükümlülüklerden korunmak istendiğini ortaya koyar.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Urukagina, rahiplerin halktan aldıklarını sınırlayarak din görevlilerinin baskısını azaltmıştır. (Rahibin ölü gömme payının ve bahçeye zorla girişinin sınırlanması kanıt gösterildiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Çıkarımını destekleyen bir cümleyi Kaynak Ç'de gösterip kanıt sütununa yazabiliyor musun?

Alıntı, vergileri denetleyen müfettişlerin kaldırıldığını göstererek önceki çıkarımı destekler.

1. İstenen: Tablonun ikinci çıkarımını (halkın vergi baskısından kurtarılması) destekleyen bir cümleyi Kaynak Ç'den seçmek.
2. Metinde vergilerle ilgili bölümlere bakılır: Urukagina'nın vergileri denetleyen müfettişleri kaldırdığı anlatılır.
3. Koyun ve kuzu için alınan vergilere bakan müfettişin kaldırılması, halk üzerindeki vergi baskısının azaldığını gösterir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: "Artık Ningirsunun toprakları içinde hiç müfettiş yoktur." (Vergi baskısının kaldırıldığı çıkarımını destekleyen kanıt olarak geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin cümle, aynı satırdaki çıkarımı tek başına destekliyor mu?

Dul ve yetimlere haksızlık yapılmayacağı belirtilir; bu, zayıfların korunduğunu gösterir.

1. İstenen: Urukagina Kanunları'nı anlatan Kaynak Ç metninden tablo için yeni bir çıkarım yazmak.
2. Metnin son cümlesine bakılır: artık kimsenin dul ve yetimlere haksızlık yapamayacağı belirtilir.
3. Dul ve yetimler toplumun korunmaya muhtaç, zayıf kesimidir; kanun onları güçlülere karşı güvenceye alır.
4. Ayrıca rahibin fakirin bahçesine zorla girememesi de güçlünün haksızlığının sınırlandığını destekler.

Kendini kontrol et: Bu çıkarım, ilk iki satırdakilerden farklı bir konuyu mu anlatıyor?

Kaynaktaki bu ifade zayıf kesimlerin kanunla korunduğunu açıkça kanıtlar.

1. İstenen: Zayıfların korunduğu çıkarımını destekleyen bir cümleyi Kaynak Ç metninden seçmek.
2. Metinde dul, yetim ve fakir gibi zayıf kesimlerden söz eden cümleler aranır.
3. Son kısımdaki 'Bundan böyle kimse dul ve yetimlere haksızlık yapamaz.' ifadesi bu kesimlerin kanunla korunduğunu doğrudan söyler.

Kabul edilebilir başka cevaplar: "Hiç bir yerin rahibi, artık fakirin anasının bahçesine (zorla) giremez." (Zayıfların güçlülere karşı korunduğu çıkarımına kanıt olarak geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Kanıt cümlende dul, yetim ya da fakir gibi zayıf bir kesim açıkça geçiyor mu?

Kanıtlayamayan suçlayıcının cezalandırılması ve duvarcının oğlunun karşılığında öldürülmesi kısas anlayışını gösterir.

1. İstenen: Hammurabi Kanunları'nı içeren Kaynak D'den tablo için yeni bir çıkarım yazmak.
2. Metindeki cezalar incelenir: duvarcının oğlu, ev sahibinin oğlunun ölümüne karşılık öldürülür.
3. Suçunu kanıtlayamayan suçlayıcının öldürülmesi de iftiraya aynı ağırlıkta karşılık verildiğini gösterir.
4. Suça aynısıyla karşılık verme, giriş metninde de belirtilen 'kısasa kısas' ilkesidir.

Kendini kontrol et: Çıkarımını, suçla cezanın aynı türden olduğu bir maddeyle kanıtlayabiliyor musun?

Zararın aynısının uygulanması kısas ilkesine tipik bir örnektir.

1. İstenen: Kaynak D tablosundaki ikinci çıkarımı (kısas ilkesi) destekleyen bir cümleyi Hammurabi Kanunları metninden seçmek.
2. Kaynak D'nin ilk maddesine bakılır: duvar ustasının sağlam inşa etmediği ev yıkılırsa verilen cezalar sıralanır.
3. Ev sahibinin oğlu ölürse duvarcının da oğlunun öldürülmesi, verilen zararın aynısıyla karşılık verildiğini gösterir.
4. Bu, 'göze göz' anlayışı olan kısas ilkesinin açık bir örneğidir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: "Eğer bir kimse bir diğer kimseyi cinayetle suçlar ve bunu kanıtlayamazsa, suçlayan kişi öldürülecektir." (Çıkarım iftiraya aynı ağırlıkta ceza verilmesi olarak yazıldığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin cümlede verilen zarar ile uygulanan ceza aynı türden mi?

Kaynak D'deki doktor maddesi iyileştirme karşılığında ödenecek ücreti belirler. Bu metinde başarısız doktora ceza hükmü yer almaz.

1. Kaynak D'deki Hammurabi Kanunları maddelerini tek tek oku; örnek satırda kullanılan hırsızlık maddesini ayır.
2. Kalan maddelerden birini seç; örneğin doktorun kırık kemiği iyileştirmesine ilişkin maddeyi.
3. Maddeden genel bir sonuç çıkar: hekimlik ücreti kanunla belirlenmiş, sağlık hizmeti hukuki düzenlemeye bağlanmıştır.
4. Kanıt sütununa hastanın doktora beş gümüş ödeyeceğini belirten cümleyi yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Babil kanunlarında kısasa kısas ilkesi uygulanmıştır. Kanıt: Evi yıkılıp sahibinin oğlu ölürse duvarcının oğlunun öldürülmesi. (Duvar ustasına ilişkin madde kanıt olarak gösterilirse geçerlidir.) · Babil'de iftira ağır biçimde cezalandırılmıştır. Kanıt: Cinayet suçlamasını kanıtlayamayan kişinin öldürülmesi. (Suçlamayı kanıtlayamama maddesi kanıt olarak gösterilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın kanıt cümlesi Kaynak D'de gerçekten var mı ve çıkarımını doğrudan destekliyor mu?

Alıntı, doktorun işinin karşılığı ve sorumluluğunun kanunla düzenlendiğini gösterir.

1. İstenen: Tablonun üçüncü satırındaki çıkarımı destekleyen bir cümleyi Kaynak D'den seçmek.
2. Kaynak D'de mesleklerle ilgili maddeye bakılır: doktorun tedavi karşılığında alacağı ücret belirlenmiştir.
3. Önemli bir kişinin kırık kemiğini iyileştiren doktora beş gümüş para ödenmesi, hizmetin karşılığının kanunla belirlendiğini gösterir.

Kendini kontrol et: Kanıt cümlende doktor ve ödenecek ücret açıkça geçiyor mu?