Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 215
Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 215 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Sayfa 215, Konuya Başlarken 1: Okuduğunuz metinlerde (I. Metin: Yılkı Atı - Abbas Sayar; II. Metin: Türkçenin Sırları - Nihad Sâmi Banarlı) bulunan özellikleri aşağıdaki tabloya işaretleyiniz.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
I. Metin kurmaca bir roman parçası olup kış doğasını betimleme ve kişileştirmelerle ('hava eski türküsünü mırıldanmağa başladı', 'güneş bulutlara tutsak oldu', 'kar... homurdana homurdana iniyordu') anlatır. II. Metin ise 'merdiven' kelimesinin kökenini ve Türkçeleşme sürecini Ahmet Haşim'in dizesinden örnekleme yaparak açıklayan öğretici bir metindir.
- I. Metnin kurmaca bir olay ve doğa anlattığını, II. Metnin ise dil hakkında bilgi verdiğini belirle.
- I. Metinde 'hava türküsünü mırıldanmağa başladı', 'güneş bulutlara tutsak oldu' gibi insana özgü davranışları bulup kişileştirmeyi işaretle.
- I. Metinde kış manzarasının renk, ses ve hareketlerle gözümüzde canlandırıldığını görerek betimleyici anlatımı işaretle.
- II. Metinde 'merdiven' sözcüğünün kökeninin açıklandığını ve Ahmet Haşim'in dizesinin örnek verildiğini görerek açıklayıcı anlatımı ve örneklemeyi işaretle.
- İki metinde de basit, türemiş ve birleşik sözcükler bulunduğu için son özelliği her iki sütuna işaretle.
- Betimlemeyi II. Metne de işaretlemek — II. Metin bir görüntü canlandırmaz, sözcüğün kökenini bilgi vererek açıklar.
- Şiir dizesinin alıntılanmasını kişileştirme sanmak — dize, açıklamayı desteklemek için verilmiş bir örnektir.
Kendini kontrol et: Her işaretlediğin özellik için metinden bir cümle gösterebiliyor musun?
2Sayfa 215, Konuya Başlarken 2: Metinlerin anlatımıyla ilgili işaretlemelerinizden hareketle yazarların farklı anlatım tarzına sahip olmalarının gerekçesi ne olabilir? Söyleyiniz.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Abbas Sayar okurda estetik heyecan uyandırmak ve doğadaki kış atmosferini canlandırmak amacıyla roman türünde sanatsal/betimleyici bir üslup seçerken; Nihad Sâmi Banarlı okuru 'merdiven' kelimesinin etimolojisi ve Türkçenin ses estetiği konusunda bilgilendirmek amacıyla açıklayıcı bir üslup tercih etmiştir.
- Tablodaki işaretlemelerine bakarak I. Metnin betimleyici, II. Metnin açıklayıcı anlatıma sahip olduğunu hatırla.
- Her yazarın metni hangi amaçla yazdığını sor: okura bir atmosfer yaşatmak mı, bilgi vermek mi?
- Metinlerin türünü karşılaştır: I. Metin roman, II. Metin dil üzerine öğretici bir yazıdır.
- Amaç, tür, konu ve yazarın kişisel üslubu farklı olduğu için anlatım tarzının da farklılaştığı sonucuna var.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Okurda estetik zevk uyandırmak ile okuru bilgilendirmek arasındaki amaç farkı, anlatım tarzını değiştirmiştir. (Gerekçe yazarların farklı yazılış amaçlarına dayandırılıyorsa geçerlidir.)
- Yalnızca 'konuları farklı' demek — yazılış amacı ve metin türü de anlatım tarzını belirler.
- Bir anlatım tarzını diğerinden daha iyi saymak — her tarz, metnin amacına uygun olduğu ölçüde başarılıdır.
Kendini kontrol et: Gerekçende yazarın amacı ile metnin türü arasında bir bağ kurdun mu?