Ana sayfa›Kitaplar›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 134
Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 134 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2.a Ne?Seçilen metne yönelik 'Ne?' sorusu üretme.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Norveç'in başlıca gelir kaynakları nelerdir?Çözüm Yolu
Norveç metnine göre: turizm ve balıkçılık.
- Mısır, İspanya ve Norveç metinlerinden birini seç.
- Metinde önemli bir bilgi bul: Norveç'in başlıca gelir kaynakları turizm ve balıkçılıktır.
- Bu bilgiyi cevap olarak düşün ve 'ne/neler' soru sözüyle soruyu kur.
- Sorunun cevabının metinde açıkça yer aldığını kontrol et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Paella nedir? (İspanya metni seçildiğinde geçerlidir; cevabı safranlı, tavuk ve balıklı pilavdır.)
- Metinde cevabı olmayan soru yazmak — sorular seçilen metindeki önemli bilgileri belirlemeye yönelik olmalıdır.
Kendini kontrol et: Sorumu bir arkadaşıma sorsam, cevabı metinden bulabilir mi?
3.b 2Tarihî eserlere ... yer verilmelidir.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
mutlakaÇözüm Yolu
Tarihî eserlere mutlaka yer verilmelidir.
- Mısır metninde piramitlerin ve Tutankhamun'un mezarının önemli yer tuttuğunu hatırla.
- Tarihî eserlerin bir gezi yazısındaki önemini değerlendir.
- Boşluğa yer vermenin gerekliliğini ya da biçimini gösteren ifadeyi yaz: mutlaka.
Kabul edilebilir başka cevaplar: tarihçeleriyle birlikte (Tarihî eserlerin nasıl ele alınacağını belirten uygun ifade geçerlidir.)
- Eser adı yazmak — 'Tarihî eserlere piramit yer verilmelidir' anlamsızdır; boşluk nasıl yer verileceğini ister.
Kendini kontrol et: Tamamladığım cümle, tarihî eserlerin yazıda nasıl yer alacağını anlatıyor mu?
3.b 3Doğal güzelliklerden ... söz edilmelidir.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
ayrıntılı olarakÇözüm Yolu
Doğal güzelliklerden ayrıntılı olarak söz edilmelidir.
- Norveç metninde fiyortların nasıl oluştuğunun ve nasıl göründüğünün anlatıldığını hatırla.
- Doğal güzelliklerin okurun zihninde canlı bir görüntü oluşturması gerektiğini düşün.
- Boşluğa anlatım biçimini gösteren ifadeyi yaz: ayrıntılı olarak.
Kabul edilebilir başka cevaplar: betimlenerek ve fotoğraflarla desteklenerek (Doğal güzelliklerin anlatım biçimini belirttiği sürece geçerlidir.)
- 'Fiyortlar' gibi bir yer adı yazmak — boşluk doğal güzelliklerden nasıl söz edileceğini ister.
Kendini kontrol et: Tamamladığım cümle doğal güzelliklerin nasıl anlatılacağını açıkça söylüyor mu?
3.b 4Resmî dil, başkent, nüfus gibi genel bilgiler ... belirtilmelidir.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
kısacaÇözüm Yolu
Genel bilgiler kısaca belirtilmelidir.
- Mısır metninde resmî dil ve başkentin iki kısa cümleyle verildiğini hatırla.
- Genel bilgilerin gezi yazısının asıl konusu olmadığını düşün.
- Boşluğa bu bilgilerin nasıl verileceğini gösteren ifadeyi yaz: kısaca.
Kabul edilebilir başka cevaplar: kısa ve doğru biçimde (Genel bilgilerin kısa tutulması gerektiğini anlattığı sürece geçerlidir.)
- 'Ayrıntılı olarak' yazmak — gezi yazısı ansiklopedi değildir; genel bilgiler kısa tutulup asıl yer izlenimlere ayrılır.
Kendini kontrol et: Okuduğum metinde genel bilgiler kaç cümleyle verilmiş? Yazdığım ifade buna uyuyor mu?
3.b 5Yabancı kelimeler ... şeklinde verilmelidir.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
okunuşuyla birlikte parantez içindeÇözüm Yolu
Metinde yabancı sözcüklerin okunuşu parantezle verilmişti.
- Metinlerdeki yabancı adların nasıl yazıldığına bak: Tromso (Tıromso), paella (piyella).
- Her yabancı kelimenin yanında ayraç içinde okunuşunun verildiğini fark et.
- Boşluğa bu yazım biçimini yaz: okunuşuyla birlikte parantez içinde.
- 'Türkçeye çevrilerek' yazmak — metinlerde yabancı adlar korunmuş, yalnız okunuşları ayraç içinde gösterilmiştir.
Kendini kontrol et: Yazdığım kurala göre 'Gravlaks' kelimesi metindeki gibi 'Gravlaks (Gıravlaks)' biçiminde mi yazılır?
3.b 6Kullanılan dil ... olmalıdır.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
sade, akıcı ve anlaşılırÇözüm Yolu
Gezi yazısının dili sade ve akıcı olmalıdır.
- Okuduğun gezi yazılarının dilini düşün: anlaşılır cümleler ve okura samimi hitap.
- Okurun yazıyı kolayca izleyebilmesi için dilin nasıl olması gerektiğini belirle.
- Boşluğa dilin özelliklerini yaz: sade, akıcı ve anlaşılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: samimi ve betimleyici (Dilin gezi yazısına uygun bir özelliğini anlattığı sürece geçerlidir.)
- Dilin adını yazmak — 'Kullanılan dil Türkçe olmalıdır' amaca uymaz; dilin özellikleri istenir.
Kendini kontrol et: Yazdığım özellikler okuduğum gezi yazılarının diline uyuyor mu?
3.b 7Kendi belirlediğin yedinci ilke.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Gezi yazısı fotoğraflarla desteklenmelidir.Çözüm Yolu
Öğrencinin kendi ilkesi; örnek verilmiştir.
- a maddesindeki tartışmada konuşulup ilk altı maddede yer almayan bir özellik bul.
- Okuduğun metinlerde bu özelliğin nasıl kullanıldığına bak: kıyafet ve fiyort fotoğrafları.
- Özelliği '... -malıdır/-melidir' biçiminde tek cümleyle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yazar gezdiği yerlerle ilgili duygu ve izlenimlerini de anlatmalıdır. (İlk altı maddeden farklı ve gezi yazısına uygun bir ilke olduğu sürece geçerlidir.)
- İlk altı maddeden birini tekrar etmek — yedinci madde yeni bir ilke olmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığım ilke, seçtiğim metni değerlendirirken puan verilebilecek açıklıkta mı?
2.a Nerede?'Nerede?' sorusu üretme.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Yazar kuzey ışıklarını nerede izledi?Çözüm Yolu
Metne göre Tromso'da izlendi.
- Seçtiğin metinde bir yer adı ve orada yaşanan olayı bul: Tromso'da kuzey ışıkları.
- Yer adını cevap olarak ayır.
- Olayı anlatan cümleye 'nerede' soru sözünü ekleyerek soruyu kur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Eski Mısırlı mühendisler kanalı nerede açmış? (Mısır metni seçildiğinde geçerlidir; cevabı Nil Nehri'nin kenarıdır.)
- Yer adını sorunun içinde vermek — 'Yazar Tromso'da ne gördü?' bir 'Nerede?' sorusu değildir.
Kendini kontrol et: Sorumun cevabı metindeki bir yer adı mı?
2.a Ne zaman?'Ne zaman?' sorusu üretme.
Çözüm Yolu
Metne göre Norveç bu listede yıllardır birincidir. Soru, cevabı içinde vermeden 'ne zaman' sorusuyla bu süreyi sormalıdır.
- Mısır, İspanya ve Norveç metinlerinden birini seç; örneğin Norveç bölümünü.
- Seçtiğin metinde zamanla ilgili bir bilgi ara: Norveç'in "yıllardır" en mutlu ülke listesinde birinci olması.
- Bu bilgiyi cevap kabul ederek soruyu "ne zaman" ya da "ne zamandır" ile kur.
- Sorunun cevabı kendi içinde vermediğini ve metinde cevabının bulunduğunu kontrol et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tutankhamun'un cam kolyesi ne zaman yapılmıştır? (Mısır metni seçilirse geçerlidir; cevabı "Mısır uygarlığından çok daha önce"dir.)
- Cevabı sorunun içine yazmak — "Norveç yıllardır birinci mi?" sorusu evet/hayır sorusuna dönüşür.
- Metinde cevabı olmayan bir zaman sorusu yazmak — soru metindeki önemli bir bilgiye yönelmelidir.
Kendini kontrol et: Sorunun cevabını metinde bulup bir zaman ifadesiyle verebiliyor musun?
2.a Nasıl?'Nasıl?' sorusu üretme.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Fiyortlar nasıl oluşmuştur?Çözüm Yolu
Buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşmuştur.
- Seçtiğin metinde bir şeyin oluşma ya da yapılma biçimini anlatan cümleyi bul.
- Norveç metninde fiyortların buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla oluştuğunu belirle.
- Oluşma biçimini cevap olarak ayırıp 'nasıl' soru sözüyle soruyu kur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Piramitlerin dev taşları nasıl taşınmış? (Mısır metni seçildiğinde geçerlidir; cevabı kanaldaki suyun üzerinde sallarladır.)
- 'Nasıl?' ile görüş sormak — 'Fiyortlar nasıl bir yer?' gibi sorunun metinde kesin cevabı yoktur.
Kendini kontrol et: Sorumun cevabı bir oluş ya da yapılış biçimini anlatıyor mu?
2.a Niçin?'Niçin?' sorusu üretme.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Yazar Norveç halkının mutlu olmasına niçin şaşırmadı?Çözüm Yolu
Çünkü temiz hava ve güzel manzaralar var.
- Seçtiğin metinde bir sebep-sonuç ilişkisi içeren cümleyi bul.
- Son paragrafta temiz hava ve güzel manzaranın, yazarın şaşırmamasının sebebi olduğunu belirle.
- Sebebi cevap olarak ayırıp 'niçin' soru sözüyle soruyu kur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Piramitler niçin üçgen biçiminde tasarlanmış? (Mısır metni seçildiğinde geçerlidir; cevabı yükün eşit dağılması ve dayanıklılıktır.)
- Sebebi sorunun içine yazmak — cevap soruda verilirse soru, sebebi bulmaya yöneltmez.
Kendini kontrol et: Sorumun cevabı 'çünkü' ile başlayan bir cümleyle verilebiliyor mu?
2.a Kim?'Kim?' sorusu üretme.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Yazarla birlikte Norveç'i gezen arkadaşlar kimlerdir?Çözüm Yolu
Adolf ve Amanda.
- Seçtiğin metinde adı geçen kişileri bul: Adolf ve Amanda.
- Bu kişilerin metindeki rolünü belirle: yazarın Norveçli arkadaşları.
- Kişi adlarını cevap olarak ayırıp 'kim/kimler' soru sözüyle soruyu kur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mısır'da yazara eşlik eden arkadaşları kimlerdir? (Mısır metni seçildiğinde geçerlidir; cevabı Alber ve Mina'dır.)
- Cevabı 'evet/hayır' olan soru yazmak — 'Adolf yazarın arkadaşı mı?' bir 'Kim?' sorusu değildir.
Kendini kontrol et: Sorumun cevabı metindeki bir kişi ya da kişi adları mı?
2.bCevabı metinde olmasa yapıyı olumsuz etkileyecek soruları söyleme.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Ne? ve Nerede? soruları; çünkü konu ve yer yoksa gezi yazısı anlaşılmaz.Çözüm Yolu
Gezi yazısının temelini konu ve mekân oluşturur; bunlar eksikse metin bütünlüğü bozulur.
- a maddesinde yazdığın altı soruyu ve metindeki cevaplarını gözden geçir.
- Her soru için cevabı metinden çıkarsan neyin eksik kalacağını düşün.
- Gezi yazısında anlatılan konu ve gezilen yer bilgisinin vazgeçilmez olduğunu belirle.
- Ne? ve Nerede? sorularını seçip gerekçeni söyle: konu ve yer olmazsa yazı anlaşılmaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kim? ve Nerede? soruları; gezen kişi ve gezilen yer olmadan gezi yazısı kurulamaz. (Öğrencinin kendi sorularına dayandığı ve gerekçelendirildiği sürece geçerlidir.)
- Yalnız soru adlarını saymak — metnin yapısının neden olumsuz etkileneceğini de açıklamalısın.
Kendini kontrol et: Seçtiğim sorunun cevabını metinden silince yazı hâlâ bir gezi yazısı gibi anlaşılıyor mu?
3.aDergideki gezi yazılarında nelerin nasıl anlatılmasının istendiğini tartışma.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Yöresel yemekler, doğal güzellikler ve tarihî yerler ilgi çekici, canlı ve fotoğraflarla anlatılmalı.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Kişisel görüşe dayalı tartışma; örnek cevap verilmiştir.
- Okuduğun üç gezi yazısında hangi konuların anlatıldığını listele: yemek, doğa, tarih, kıyafet.
- Hangi anlatımların ilgini çektiğini düşün: canlı betimleme, fotoğraf, okunuş bilgisi.
- Bir gezi yazısında görmek istediğin konuları ve anlatım biçimini belirle.
- Görüşünü gerekçesiyle arkadaşlarına söyleyerek tartışmaya katıl.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yerel halkın yaşayışı ve gelenekleri, yazarın duygularıyla birlikte samimi bir dille anlatılmalı. (Kişisel tercihe dayandığı ve gerekçelendirildiği sürece geçerlidir.)
- Yalnız konu saymak — soru, bu konuların nasıl anlatılması gerektiğini de soruyor.
Kendini kontrol et: Söylediğim her konu için 'nasıl anlatılmalı?' sorusuna da cevap verdim mi?
3.b 1Yöresel yemekler ... anlatılıldır boşluğu.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
tadılarak/ayrıntılı bir şekildeÇözüm Yolu
Örnek: Yöresel yemekler ayrıntılı bir şekilde anlatılmalıdır.
- a maddesindeki tartışmada yemeklerin nasıl anlatılmasını istediğini hatırla.
- İspanya metninde paellanın malzemesi ve rengiyle anlatıldığına dikkat et.
- Boşluğa anlatım biçimini gösteren bir ifade yaz: ayrıntılı bir şekilde.
Kabul edilebilir başka cevaplar: malzemeleri ve tadıyla birlikte (Yemeklerin nasıl anlatılacağını belirten her uygun ifade geçerlidir.)
- Yemek adı yazmak — 'Yöresel yemekler paella anlatılmalıdır' anlamsızdır; boşluk anlatım biçimini ister.
Kendini kontrol et: Cümleyi okuyunca yemeklerin nasıl anlatılacağı belli oluyor mu?