Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 126
Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 126 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
20.aOlumsuz olduğu düşünülen bir beslenme alışkanlığının olup olmadığı
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1.ArıArının besin zincirindeki rolü
Çözüm Yolu
Çiçek nektarı ve poleniyle beslenir.
- Görselde çiçeğin üzerinde bulunan arının çiçek nektarı ve poleniyle beslendiğini belirle.
- Doğrudan üretici bitkilerin ürünlerini tüketen canlıların otçul (birincil tüketici) olduğunu hatırla.
- Arının besin zincirindeki rolünü birincil tüketici olarak yaz.
- Bal ürettiği için arıyı üretici canlı sanmak — balı bitkilerden aldığı nektarla yapar, fotosentez yapmaz.
Kendini kontrol et: Arı kendi besinini fotosentezle mi üretiyor, yoksa çiçekten hazır mı alıyor diye düşün.
1.MantarMantarın besin zincirindeki rolü
Çözüm Yolu
Ölü organik maddeyi ayrıştırıp minerallere dönüştürür.
- Mantarların klorofil taşımadığını ve fotosentezle besin üretemediğini hatırla.
- Ölü bitki ve hayvan kalıntıları ile organik atıkları hücre dışı sindirimle parçaladıklarını dikkate al.
- Organik atıkları inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsünü sağlayan mantarın rolünü ayrıştırıcı olarak yaz.
- Toprağa bağlı yaşadığı için mantarı bitki ve üretici sanmak — mantarlar fotosentez yapmaz, ayrıştırıcıdır.
Kendini kontrol et: Mantar olmasaydı ölü organizmaların toprağa mineral olarak nasıl döneceğini sorgula.
1.KestaneKestanenin besin zincirindeki rolü
Çözüm Yolu
Kestane ağacı fotosentez yapan üreticidir; meyvesi tüketicilere besin olur.
- Görseldeki kestanenin fotosentez yapan kestane ağacının tohum ve meyvesi olduğunu belirle.
- Kestaneden beslenen canlılara doğru ok çıktığını, yani besin zincirine üretici basamağından katıldığını gör.
- Kestanenin besin zincirindeki rolünü üretici olarak yaz.
- Kestaneyi ağaçtan ayrı cansız madde sanmak — üretici bitkinin besin depolayan üreme organıdır.
Kendini kontrol et: Kestane hangi canlı grubunun ürünüdür ve besin okları ondan nereye yöneliyor, kontrol et.
2.aBesin ağındaki canlılarla kaç farklı besin zinciri oluşturulabileceği
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
2.bBesin zincirinin ilk halkasını oluşturan canlılar
Çözüm Yolu
Güneş enerjisini fotosentezle kimyasal enerjiye çevirirler.
- Besin ağı görselinde güneş ışığını doğrudan alan ve okların başlangıç noktasında bulunan canlıyı incele.
- En alttaki bitkilerden fare, tavşan ve çekirgeye doğru besin okları çıktığını tespit et.
- Güneş enerjisini fotosentezle besine çeviren bitkilerin (üreticilerin) ilk halkayı oluşturduğunu yaz.
- Güneşi ilk halka olarak yazmak — güneş enerji kaynağıdır, ilk halkayı üretici canlılar oluşturur.
- Otçulları ilk halka saymak — otçullar ikinci halkada yer alan birincil tüketicilerdir.
Kendini kontrol et: Görselde kendisine başka hiçbir canlıdan ok gelmeyen tek canlı grubunun bitkiler olduğunu doğrula.
2.cBirincil tüketicilerle beslenen canlılar
Çözüm Yolu
Tavşan, çekirge ve fare bitkiyle beslenen birincil tüketicilerdir. Bunları yılan, şahin, tilki, baykuş ve kurbağa yer. Görselde çekirgeden fareye de ok olduğundan fare de bu listeye girer.
- Bitkilerden ok alan canlıları bul: tavşan, fare ve çekirge birincil tüketicidir.
- Tavşandan, fareden ve çekirgeden çıkan okların gittiği canlıları tek tek listele.
- Çekirgeden kurbağaya ve fareye ok gittiğini fark et; bu iki canlıyı da listeye ekle.
- Listeyi birleştirip tekrar edenleri bir kez yaz: yılan, şahin, tilki, baykuş, kurbağa, fare.
- Fareyi yalnız birincil tüketici sayıp listeden çıkarmak — çekirgeyle de beslendiği için bu listeye girer.
- Bitkilerle beslenen canlıları yazmak — soru, bitkiyle beslenenleri yiyen canlıları soruyor.
Kendini kontrol et: Listendeki her canlıya tavşan, fare veya çekirgeden en az bir ok geliyor mu?
2.çBirden fazla canlıya besin olabilen canlılar
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2.dŞahin kaçıncı trofik basamakta bulunur
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
20.bEvet ise alışkanlığın sonuçlarını tahmin etme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
20.cOlumsuz beslenme alışkanlığına bağlı yaşanan sorun olup olmadığı
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
20.çEvet ise sorunlara çözüm önerileri üretme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1.BozayıBozayının besin zincirindeki rolü
Çözüm Yolu
Görselde bitkilerden, geyikten ve sincaptan bozayıya ok gider. Bitki yediği zincirde birincil, hayvan yediği zincirde ikincil veya daha üst basamak tüketicidir.
- Görselde bozayıya gelen okları bul: bitkilerden, geyikten ve sincaptan ok gelir.
- Hem bitkiyle hem hayvanla beslendiği için bozayıyı hepçil tüketici olarak adlandır.
- Bitki → bozayı zincirinde ilk tüketici olduğu için birincil tüketicidir.
- Geyik veya sincap yediği zincirlerde ikincil ya da daha üst basamak tüketici olduğunu yaz.
- Bozayıyı yalnız etçil saymak — görselde bitkilerden de bozayıya ok gider.
- Okların yönünü ters okumak — ok, besin olan canlıdan onu yiyen canlıya doğru çizilir.
Kendini kontrol et: Bozayıya gelen her okun başladığı canlının üretici mi tüketici mi olduğunu kontrol ettin mi?
1.SincapSincabın besin zincirindeki rolü
Çözüm Yolu
Görselde sincaba gelen ok ağaçkakandan, sincaptan çıkan ok bozayıya gider. Ağaçkakan kestane yerse sincap ikincil, arıyı yerse üçüncül tüketici olur.
- Sincaba gelen oku bul: ok ağaçkakandan gelir; sincaptan çıkan ok bozayıya gider.
- Ağaçkakana gelen okları incele: kestaneden ve çiçekteki arıdan ok gelir.
- Kestane → ağaçkakan → sincap zincirinde sincabı ikincil tüketici olarak belirle.
- Çiçek → arı → ağaçkakan → sincap zincirinde sincabı üçüncül tüketici olarak belirle.
- Sincabın bozayıya besin olduğunu ekle.
- Sincabı günlük bilgiye göre yalnız birincil tüketici yazmak — soru görseldeki oklara göre cevaplanmalıdır.
- Sincabı zincirin son halkası sanmak — bozayı sincabı yediği için sincap ara basamaktadır.
Kendini kontrol et: Üreticiden sincaba kadar kaç ok saydın? İki ok ikincil, üç ok üçüncül tüketici demektir.
1.GeyikGeyiğin besin zincirindeki rolü
Çözüm Yolu
Bitkilerle beslenir.
- Görselde bitkilerden geyiğe doğru giden oku inceleyerek geyiğin neyle beslendiğini bul.
- Yalnızca üretici bitkilerle beslenen hayvanların otçul (herbivor) olduğunu belirle.
- Üreticilerden sonraki ilk tüketici grubunda yer aldığı için rolünü birincil tüketici (otçul) olarak yaz.
- Birincil tüketiciyi birinci trofik basamakla karıştırmak — birinci basamakta üreticiler, ikinci basamakta birincil tüketiciler bulunur.
Kendini kontrol et: Geyiğe gelen ok doğrudan bitkilerden mi çıkıyor, kontrol et.
1.AğaçkakanAğaçkakanın besin zincirindeki rolü
Çözüm Yolu
Görselde hem kestaneden hem arılı çiçekten ağaçkakana ok gidiyor; iki basamakta da yer alabilir.
- Görselde ağaçkakana hem kestaneden hem de çiçek üzerindeki arıdan ok gittiğini tespit et.
- Bitkisel besin (kestane) tükettiğinde birincil tüketici, böcek (arı) tükettiğinde ikincil tüketici olduğunu belirle.
- Hem bitkisel hem hayvansal besin yediği için rolünü hepçil tüketici olarak ifade et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tüketici (hepçil). (Alt basamak ayrımı yapmadan genel besin zinciri rolü yazıldığında geçerlidir.)
- Ağaçkakanı yalnızca böcekçil (etçil) saymak — görselde kestaneden de ok geldiği için hepçildir.
Kendini kontrol et: Ağaçkakana yönelen iki okun biri üreticiden, diğeri birincil tüketiciden mi geliyor, doğrula.
1.BitkilerBitkilerin besin zincirindeki rolü
Çözüm Yolu
Fotosentezle güneş enerjisinden besin üretirler.
- Görseldeki ağaç ve otsu bitkilerin besin zincirinde başka bir canlıyı tüketmediğini gözlemle.
- Klorofilleri sayesinde güneş enerjisini kullanarak fotosentezle inorganik maddelerden organik besin ürettiklerini hatırla.
- Besin zincirinin ilk basamağını oluşturan bu canlıların rolünü üretici olarak yaz.
- Topraktan su ve mineral aldıkları için bitkileri tüketici sanmak — kendi organik besinlerini fotosentezle üretirler.
Kendini kontrol et: Okların bitkilerden diğer canlılara doğru çıktığını, bitkilere başka canlıdan besin oku gelmediğini doğrula.