Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 127
Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 127 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3.aEnerji piramidinde trofik düzeyler arasında enerjinin azalmasının sebebi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yalnızca küçük bir kısmı bir sonraki basamağa aktarılır.
- Enerji piramidinde tabandan tepeye doğru çıkıldıkça basamakların daraldığını gözlemle.
- Her basamaktaki canlıların aldıkları enerjinin büyük bölümünü solunum ve diğer yaşamsal faaliyetlerde harcadığını hatırla.
- Isı kaybı ve sindirilemeyen atıklar yüzünden üst basamağa enerjinin yalnızca yaklaşık %10'unun aktarıldığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hücresel solunumda ısıya dönüşmesi ve sindirilemeyen atıklarla dışarı atılması nedeniyle üst basamağa yaklaşık %10'u aktarılır. (Atıklarla enerji kaybı ve %10 yasası vurgulanarak açıklandığında geçerlidir.)
- Enerjinin yok olduğunu söylemek — enerji yok olmaz, metabolik faaliyetler sırasında ısıya dönüşerek çevreye yayılır.
Kendini kontrol et: Bir canlının yediği besindeki enerjinin tamamını kendi vücut kütlesine katıp katamadığını düşün.
3.bEnerjinin tek yönlü akmasının sebebi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Enerji üreticilerden tüketicilere doğru akar, ısı kaybı nedeniyle geri dönmez.
- Ekosistemdeki enerjinin güneşten gelip üreticiler aracılığıyla besin zincirine girdiğini belirle.
- Trofik basamaklar boyunca kullanılan enerjinin çevreye ısı olarak yayıldığını dikkate al.
- Açığa çıkan ısı enerjisi fotosentezde yeniden kullanılamadığı için enerjinin geri dönmeyip tek yönlü aktığını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Üreticiler çevreye yayılan ısı enerjisini tekrar kimyasal bağ enerjisine dönüştüremediği için enerji döngü yapmaz. (Üreticilerin ısıyı fotosentezde kullanamaması üzerinden açıklandığında geçerlidir.)
- Enerji akışını madde döngüsüyle karıştırmak — maddeler ayrıştırıcılarla döngüsel kullanılırken ısıya dönüşen enerji geri dönemez.
Kendini kontrol et: Bitkiler fotosentez yaparken çevreye yayılan ısı enerjisini ışık enerjisi yerine kullanabilir mi, sorgula.
3.cBirincil tüketicilerle beslenen canlılar
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Piramitte birincil tüketici çekirgedir, onu kurbağa yer.
- Piramidin tabanındaki bitkilerin üretici, bir üst basamaktaki çekirgelerin ise birincil tüketici olduğunu belirle.
- Çekirgelerin hemen üzerindeki üçüncü basamakta yer alan kurbağaların birincil tüketicilerle beslendiğini tespit et.
- İkincil tüketici olan kurbağaları ve üst basamaklarda zinciri sürdüren yılan ile şahini belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kurbağalar (ikincil tüketiciler). (Yalnızca doğrudan birincil tüketiciyle (çekirgeyle) beslenen basamak yazıldığında geçerlidir.)
- Çekirgeleri yazmak — çekirgeler bitkilerle beslenen birincil tüketicilerdir, soru çekirgelerle beslenen canlıyı sorar.
Kendini kontrol et: Piramitte çekirge basamağının hemen üstünde hangi canlının bulunduğunu görselden kontrol et.
3.çEkosistemdeki enerji akışının önemi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Enerji akışı olmazsa canlılar büyüyemez, beslenemez, üreyemez.
- Büyüme, hareket, üreme ve metabolizma gibi tüm yaşamsal olayların enerji gerektirdiğini düşün.
- Güneşten üreticilere, oradan da tüketici ve ayrıştırıcılara enerji geçmezse yaşamın duracağını değerlendir.
- Enerji akışının canlılığın devamı ve ekosistem dengesinin korunması için zorunlu olduğunu ifade et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Madde döngülerinin devam etmesi ve besin zincirindeki tüm canlıların metabolik olaylarını gerçekleştirmesi için şarttır. (Metabolik faaliyetler ve madde döngüsüyle ilişkisi kurularak açıklandığında geçerlidir.)
- Enerji akışının yalnız tüketiciler için gerekli olduğunu düşünmek — üretici ve ayrıştırıcılar da yaşamsal olaylarda enerji harcar.
Kendini kontrol et: Güneşten gelen enerji kesilseydi üretici ve tüketicilerin yaşamlarını sürdürüp sürdüremeyeceğini düşün.
3.dBiyolojik birikimin en fazla olması beklenen canlılar
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Zehirli madde basamak çıktıkça birikir; üst düzey tüketicide en yüksektir.
- Vücuttan atılamayan zehirli maddelerin trofik basamaklar boyunca dokularda birikerek arttığını hatırla.
- Enerji piramidinde en üst basamakta bulunan yırtıcı kuşu (şahin) belirle.
- Biyolojik birikimin en üst trofik düzeydeki son tüketici olan şahinde en fazla olacağını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Piramidin en tepesindeki yırtıcı kuş / atmaca (dördüncül tüketici). (Görseldeki en üst tüketici kuş atmaca veya yırtıcı kuş olarak adlandırıldığında geçerlidir.)
- Birey sayısı ve enerjisi en çok olduğu için üreticilerde birikimin fazla olacağını sanmak — zehir yoğunluğu tepede en yüksektir.
Kendini kontrol et: Biyolojik birikimin enerjinin aksine tabandan tepeye çıkıldıkça arttığını doğruladın mı?