Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 130
Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 130 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8Üç filozofun özgürlük ve sorumluluk görüşlerinin dayandığı felsefi yaklaşımlar
Çözüm Yolu
Aristoteles insanın edindiği alışkanlıklarla kendini belirlediğini, Schopenhauer karakterin değişmez olduğunu, Sartre insanın kendini seçmekte özgür olduğunu savunur.
- Aristoteles'in sözünü incele: alışkanlıklarımızı edinir, sonra onlarla kendimizi belirleriz; bu otodeterminizmdir.
- Schopenhauer'in sözünü incele: karakterimiz değişmez ve davranışlarımızı belirler; bu determinizmdir.
- Sartre'ın sözünü incele: ne olacağımızı seçmekte özgürüz; bu indeterminizmdir.
- Her yaklaşımda özgürlüğün ve sorumluluğun nasıl görüldüğünü kısaca açıkla.
- Aristoteles'i determinist saymak — alışkanlıklar dışarıdan dayatılmaz, kişi onları edinip kendini belirler; bu otodeterminizmdir.
- Determinizm ile indeterminizmi karıştırmak — indeterminizm iradenin hiçbir nedenle belirlenmediğini, tamamen özgür olduğunu savunur.
Kendini kontrol et: Üç filozofa üç farklı yaklaşım verdim mi ve her birini sözündeki ipucuna dayandırdım mı?
9Zor durumda yapılan yanlış davranışın determinizm, indeterminizm ve otodeterminizm tarafından yorumlanması
Çözüm Yolu
Üç yaklaşım özgürlük-zorunluluk ilişkisini farklı kurar; bu yüzden aynı yanlış davranışa farklı sorumluluk düzeyleri yükler.
- Determinizme göre davranış zorunlu nedenlerin sonucudur; kişi özgür olmadığından sorumlu tutulamaz.
- İndeterminizme göre kişi tamamen özgür seçim yapmıştır; zor duruma rağmen yanlıştan tam sorumludur.
- Otodeterminizme göre davranış kişinin kendi karakterinden kaynaklanır; dış koşullar etkili olsa da kişi sorumludur.
- Üç yaklaşımın aynı davranışa farklı sorumluluk yüklediğini karşılaştırarak belirt.
- Otodeterminizmi determinizmle aynı saymak — otodeterminizmde belirleyen kişinin kendisidir, bu yüzden sorumluluk ortadan kalkmaz.
- Yalnız bir yaklaşımı açıklamak — soru üç yaklaşımın ayrı ayrı yorumunu istiyor.
Kendini kontrol et: Her yaklaşım için 'kişi sorumlu mu, neden?' sorusunu ayrı ayrı cevapladım mı?
10Davranışlarımızda özgür olup olmadığımıza dair kişisel görüş ve gerekçe
Çözüm Yolu
Aristoteles alışkanlıkların, Schopenhauer karakterin, Sartre ise seçme özgürlüğünün etkisini vurgular; öğrenci bunlardan birine dayanarak görüş belirtebilir.
11Jean Valjean olayını hangi filozofun görüşünün açıkladığı
Çözüm Yolu
Sartre'a göre insan ne olacağını seçmekte özgürdür. Valjean geçmişine ve alışkanlığına rağmen yaşamını değiştirmeyi seçmiştir; Schopenhauer ve Aristoteles'in görüşü değişimi açıklamaz.
- Olaydaki anahtar bilgiyi bul: Valjean'ın yaşamının seyri Piskopos'un davranışından sonra değişiyor.
- Schopenhauer karakterin değişmediğini, Aristoteles alışkanlıkların zor değiştiğini söyler; ikisi de bu değişimi açıklamaz.
- Sartre'ın 'ne olacağımızı seçmekte özgürüz' görüşünü seç; Valjean geçmişine rağmen yeni bir insan olmayı seçmiştir.
- Aristoteles'i seçmek — onun sözü alışkanlıkların değişmesinin zor olduğunu vurgular, ani ve köklü değişimi açıklamaz.
- Yalnız filozofun adını yazmak — soru görüşün durumu nasıl açıkladığını da istiyor.
Kendini kontrol et: Seçtiğim filozofun sözü, Valjean'ın değişimini gerçekten mümkün kılıyor mu?