Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 157
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 157 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5aTürbinleri döndüren enerji kaynakları ve genel özellikleri
Çözüm Yolu
Hidroelektrikte su, rüzgâr türbininde rüzgâr, termik/nükleer/jeotermalde ısıdan elde edilen yüksek basınçlı buhar, gaz türbininde gaz kullanılır.
- Metinden türbin çeşitlerine göre türbini döndüren dört akışkan kaynağı belirle: su, rüzgâr, yüksek basınçlı buhar ve gaz.
- Bu kaynakların ortak özelliğinin akışkan olup belirli bir hız veya basınçla türbin kanatçıklarına çarpması olduğunu açıkla.
- Çarpma sonucu dönen milde mekanik enerji oluştuğunu ve bunun jeneratörde elektrik enerjisine dönüştürüldüğünü ekle.
- Termik ve nükleer santrallerde kömür veya uranyumun doğrudan türbini döndürdüğünü sanmak — türbini ısıdan elde edilen buhar döndürür.
- Dört kaynaktan yalnız su ve rüzgârı yazıp metinde geçen buhar ve gazı eksik bırakmak — dört akışkan da belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Cevabında su, rüzgâr, buhar ve gazın dördünü de sayıp akışkan olarak kanatları döndürme özelliğini açıkladın mı?
5bHidroelektrik ve termik santral kaynaklarının avantajları
Çözüm Yolu
Su temiz ve tükenmeyen bir kaynaktır. Termik santraller yakıt ile her yerde ve her zaman kurulup çalıştırılabilir, üretim kontrol edilebilir.
- Hidroelektrik santralde türbini suyun, termik santralde ise yakıtların ısıtmasıyla oluşan yüksek basınçlı buharın döndürdüğünü belirle.
- Suyun avantajları olarak yenilenebilir olmasını, yakıt maliyeti gerektirmemesini ve atık ile emisyonun çok az olmasını yaz.
- Termik santral kaynağının avantajları olarak yakıtın kolay depolanmasını ve iklime bağlı olmadan sürekli üretim sağlamasını belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hidroelektrikte su dışa bağımlılığı azaltan temiz kaynaktır; termikte buhar yüksek güçte ve talebe göre ayarlanabilir üretim sağlar. (Her iki santraldeki kaynağın bilimsel olarak doğru avantajları ayrı ayrı belirtildiğinde geçerlidir.)
- Yalnız hidroelektrik santralin avantajlarını yazıp termik santral kaynağının avantajlarını atlamak — her iki santral için de avantaj yazılmalıdır.
- Termik santral kaynağını yenilenebilir ve çevreci saymak — fosil yakıtlar tükenebilir kaynaklardır, avantajları kesintisiz ve kontrollü üretimdir.
Kendini kontrol et: Hem hidroelektrikteki suyun hem de termik santraldeki yakıt ve buhar kaynağının avantajlarını ayrı ayrı yazdın mı?
5cHidrolik ve termik santral bilgilerinden yanlış olanı seçme
Çözüm Yolu
Hidrolik santrallerin baraj ve tesis maliyetleri termik santrallere göre daha yüksektir; bu yüzden E yanlıştır.
- Termik santral ifadelerini incele: Fosil yakıt kullanmaları ve atıklarla çevre kirliliğine yol açmaları doğrudur (A ve B elenir).
- Hidrolik santrallerin etkilerini kontrol et: Baraj gölleri ekosistemi değiştirebilir ve verimli tarım alanlarını işgal eder (C ve D elenir).
- Maliyetleri karşılaştır: Baraj inşaatı nedeniyle hidrolik santrallerin kuruluş maliyeti termik santrallerden daha yüksektir; dolayısıyla E seçeneği yanlıştır.
- Kuruluş maliyeti ile işletme maliyetini karıştırmak — hidrolik santrallerin işletme maliyeti düşüktür ancak baraj yapımı nedeniyle kuruluş maliyeti yüksektir.
- Hidrolik enerji yenilenebilir olduğu için çevreye hiç etkisi olmadığını sanmak — büyük baraj gölleri ekosistemi ve tarım alanlarını etkiler.
Kendini kontrol et: Seçenekte 'işletme maliyeti' değil 'kuruluş maliyeti' ifadesinin geçtiğini kontrol ettin mi?