Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 158

Sayfa 158 4 Çözümlü Madde

Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 158 Cevapları

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

6aKızağa ait F-x grafiğini çizme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
0-80 m arası F = 90 N (yatay çizgi), 80-100 m arası F = 50 N, 100-120 m arası F = 0.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

İlk 80 m'de iki kuvvet aynı yönde toplanır (40+50=90 N). Sonraki 20 m'de yalnız Melisa itiyor (50 N), son 20 m'de kuvvet yok.

  1. Verilenler: Aysun 40 N, Melisa 50 N, aynı yönde itiyor; yollar 80 m, 20 m, 20 m; sürtünme yok.
  2. İlk 80 m'de iki kuvvet aynı yönde olduğundan toplanır: 40 + 50 = 90 N.
  3. 80–100 m arasında yalnız Melisa itiyor, bu yüzden kuvvet 50 N olur.
  4. 100–120 m arasında kızağa kuvvet etki etmiyor, F = 0 N.
  5. Grafik: 0–80 m'de 90 N, 80–100 m'de 50 N, 100–120 m'de 0 N düzeyinde yatay çizgiler çizilir.
Sık yapılan hatalar
  • Yatay eksene toplam konumlar (80, 100, 120 m) yerine aralık uzunluklarını (80, 20, 20 m) yazmak — grafikte toplam yer değiştirme gösterilmelidir.
  • İlk aralıkta kuvvetleri toplamayıp yalnız birini almak — aynı yönlü 40 N ve 50 N kuvvetlerin bileşkesi 90 N olur.

Kendini kontrol et: Grafikteki yatay eksenin 120 m'de bittiğini ve üç aralıkta kuvvetin sırasıyla 90 N, 50 N, 0 N olduğunu kontrol et.

6bGrafikten toplam yapılan işi hesaplama

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
8200 J
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

İş, F-x grafiğinin altında kalan alandır: 90·80 + 50·20 = 7200 + 1000 = 8200 J.

  1. Grafikte ilk 80 m'de kuvvet 40 + 50 = 90 N, sonraki 20 m'de 50 N, son 20 m'de 0 N'dur.
  2. İş, F-x grafiğinin altındaki alandır.
  3. İlk bölüm: 90 N · 80 m = 7200 J.
  4. İkinci bölüm: 50 N · 20 m = 1000 J; üçüncü bölümde iş 0 J.
  5. Toplam iş: 7200 + 1000 = 8200 J.
Sık yapılan hatalar
  • İkinci aralıkta yer değiştirmeyi 20 m yerine 100 m almak — alan hesabında aralığın genişliği olan 100-80=20 m kullanılmalıdır.
  • Son 20 m'de kızak ilerlediği için iş yapıldığını sanmak — net kuvvet sıfır olduğundan bu aralıkta yapılan iş 0 J'dür.

Kendini kontrol et: Aysun'un yaptığı iş (40·80=3200 J) ile Melisa'nın yaptığı işi (50·100=5000 J) toplayarak 8200 J sonucunu doğrula.

6cAysun itmeye devam etseydi toplam iş ve kuvvet-yer değiştirme ilişkisi

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
9000 J; iş 800 J artar.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

İlk 100 m'de kuvvet 90 N olur: W = 90·100 = 9000 J. Yer değiştirme aynıyken kuvvet büyüdükçe iş artar; iş, F ile x'in çarpımı olarak doğru orantılıdır.

  1. Aysun itmeye devam etseydi ilk 80 m ve sonraki 20 m boyunca net kuvvet 40 + 50 = 90 N olurdu.
  2. Son 20 m'de kızağa kuvvet etki etmez; bu bölümde iş sıfırdır.
  3. Toplam iş: W = 90 N · 100 m = 9000 J.
  4. Önceki durumda iş 8200 J idi; fark 9000 - 8200 = 800 J artıştır.
  5. Aynı yer değiştirmede kuvvet büyüdüğü için iş artar; iş, kuvvet ile yer değiştirmenin çarpımıdır.
Sık yapılan hatalar
  • Kuvvet uygulanmayan son 20 m'yi de hesaba katıp 90·120=10800 J bulmak — kuvvet yalnız ilk 100 m boyunca uygulanmaktadır.
  • Sadece yeni toplam işi bulup işteki artışı ve kuvvet-yer değiştirme ilişkisini açıklamayı unutmak — 800 J artış yorumlanmalıdır.

Kendini kontrol et: Aysun'un fazladan ittiği 20 m'de yaptığı ek işi (40·20=800 J) ilk işe ekleyerek 8200+800=9000 J sonucunu doğrula.

7aHangi asansörün daha güçlü olduğunu tablodan tahmin etme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
2. asansör daha güçlüdür.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Yükler eşit; 2. asansör daha yükseğe (60. kat) daha kısa sürede (40 s) çıkıyor. Yani daha çok iş yapıp daha kısa sürede, güç P=W/t daha büyük.

  1. Tablodan: iki asansör de 300 kg taşıyor; 1. asansör 20. kata 60 s'de, 2. asansör 60. kata 40 s'de çıkıyor.
  2. Yük aynı olduğundan yapılan iş çıkılan yükseklikle orantılıdır; 2. asansör üç kat daha yükseğe çıkarak daha çok iş yapar.
  3. Güç birim zamanda yapılan iştir (P = W/t); 2. asansör daha çok işi daha kısa sürede yapıyor.
  4. Bu nedenle 2. asansörün gücü 1. asansörden daha büyüktür.
Sık yapılan hatalar
  • Süresi büyük olan 1. asansörü daha güçlü sanmak — güç süreyle ters orantılıdır (P=W/t), kısa sürede çok iş yapan güçlüdür.
  • Taşınan kütleler eşit olduğu için güçlerin de eşit olduğunu düşünmek — çıkılan kat ve geçen süre gücü değiştirir.

Kendini kontrol et: Kat/süre oranlarını karşılaştır: 2. asansör için 60/40=1,5 iken 1. asansör için 20/60=1/3 olduğundan 2. asansör daha güçlüdür.