Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 159 Cevapları

W = m·g·h, kütle yarıya inince iş yarıya düşer. P = W/t olduğundan, aynı sürede çıkıldığında güç de yarı olur.

1. Yükü sabit hızla çıkarmak için yer çekimine karşı yapılan iş W = m·g·h bağıntısıyla bulunur.
2. Çıkılan yükseklik (h) ve yer çekimi ivmesi (g) sabitken yükün kütlesi (m) yarıya indirilirse yapılan iş yarıya iner.
3. Güç, birim zamanda yapılan iştir ve P = W/t bağıntısıyla hesaplanır.
4. Aynı kata aynı sürede (t sabit) çıkıldığında iş yarıya indiği için harcanan güç de yarıya iner.

Kendini kontrol et: Kütle 300 kg'dan 150 kg'a düştüğünde W=m·g·h ve P=W/60 ifadelerinde sonucun ilk değerin yarısı olduğunu doğrula.

Yukarı yönde net kuvvet varsa az olsa da hız artar; hızın azalması için net kuvvet ters yönde olmalı. Bu yüzden D yanlıştır.

1. Durgun halden yukarı harekete geçişte ağırlıktan büyük kuvvet uygulanır ve net kuvvet ivmeyi belirler; A, B ve E doğrudur.
2. İki asansörün yükü eşit (300 kg) olduğundan 20. kata çıkarken aynı işi yaparlar, ancak 2. asansör daha güçlüdür; C doğrudur.
3. Hareket yönünde uygulanan net kuvvet azalsa bile sıfırdan büyük olduğu sürece ivme hareket yönündedir ve hız artmaya devam eder.
4. Hızın azalması için net kuvvetin harekete zıt yönde olması gerekir; bu nedenle D seçeneği yanlıştır.

Kendini kontrol et: F_net=m·a bağıntısında hareket yönündeki net kuvvet küçüldüğünde ivmenin pozitif kaldığını, dolayısıyla hızın azalmayacağını kontrol et.

Çıkılan kat sayısı n, kat yüksekliği h için W = m·g·n·h olur. 1. asansör: 300·g·20h/60 = 100gh; 2. asansör: 300·g·60h/40 = 450gh.

1. Asansörün yaptığı iş, yükü yükseğe çıkarırken ağırlığa karşı yapılan iştir: W = m·g·h.
2. Güç, birim zamanda yapılan iştir: P = W/t.
3. İki ifade birleştirilir: P = (m·g·h)/t.
4. Örnek: kat yüksekliği h ise 1. asansör 300·g·20h/60 = 100gh, 2. asansör 300·g·60h/40 = 450gh güç harcar.
5. Aynı sürede daha çok iş yapan asansörün gücü daha büyüktür.

Kendini kontrol et: Birim analizi yap: iş birimi joule (J), zaman birimi saniyeye (s) bölündüğünde güç birimi watt (J/s=W) elde edilmelidir.

Metinde benzin yakılınca ısı ve pistonlarla hareket, elektrikli araçta batarya elektriği hareket enerjisine, frenlemede kinetik enerji ısıya veya elektriğe dönüşür.

1. Metni tarayarak geçen enerji biçimlerini belirle: fosil yakıttaki kimyasal enerji, elektrik enerjisi, hareket (kinetik) enerjisi ve ısı enerjisi.
2. Fosil yakıttaki kimyasal enerjinin içten yanmalı motorda yanarak pistonları hareket ettirdiğini belirt.
3. Elektrik enerjisinin bataryada depolanabildiğini ve elektrikli araçta harekete dönüştüğünü açıkla.
4. Kinetik enerjinin hareketten kaynaklandığını, frenlemede ısıya veya elektriğe dönüştüğünü; ısı enerjisinin ise sürtünmeyle çevreye yayıldığını yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrik enerjisi, hareket (kinetik) enerjisi ve ısı enerjisi ile bunların metindeki dönüşüm ve depolanma özellikleri. (Metinde doğrudan adı geçen enerji türlerini ve özelliklerini eksiksiz açıkladığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Benzinli ve elektrikli araçların çalışma ile frenleme süreçlerinde geçen enerji türlerini ve her birinin özelliğini yazdığını kontrol et.

Her iki araçta da kinetik enerji dönüşüme uğrar (dönüşüm ortak özellik). Isı enerjisi geri kazanılamaz, elektrik enerjisi bataryada saklanıp yeniden kullanılır (fark).

1. Metindeki iki araç türünün çalışma ve frenleme süreçlerinde enerjinin nasıl davrandığını karşılaştır.
2. Benzer özellik olarak enerji türlerinin birbirine dönüşebilmesini belirle ve elektrik ya da yakıt enerjisinin hareket enerjisine dönüşmesini örnek ver.
3. Farklı özellik olarak enerjinin depolanabilme ve geri kazanılabilme durumunu incele.
4. Benzinli araç frenlemesinde kinetik enerjinin ısı olarak kaybedilmesini, elektrikli araçta ise elektriğe dönüşüp bataryada depolanmasını örnek olarak açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Benzerlik: Kimyasal ve elektrik enerjisi depolanıp harekete dönüşür. Farklılık: Isı enerjisi çevreye yayılıp kaybolurken elektrik enerjisi bataryada depolanır. (Metinden doğru örneklerle en az bir benzer ve bir farklı özellik açıklandığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yanıtında en az bir benzerlik ve bir farklılık bulunduğunu, ikisinin de metindeki araç örnekleriyle desteklendiğini kontrol et.