Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 160
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 160 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
9aYıkım güllesinin mekanik enerjisini oluşturan bileşenler
Çözüm Yolu
Mekanik enerji, cismin kinetik ve potansiyel enerjilerinin toplamıdır.
- Mekanik enerjinin genel tanımını hatırla: bir sistemin kinetik ve potansiyel enerjilerinin toplamıdır.
- Yıkım güllesi yerden belirli bir yükseklikte bulunduğu için yer çekimi potansiyel enerjisine sahiptir.
- Serbest bırakılıp hızlandığında hareketinden dolayı kinetik enerji kazanır; dolayısıyla bileşenler kinetik ve yer çekimi potansiyel enerjisidir.
- Esneklik potansiyel enerjisini de bileşenlere eklemek — yıkım güllesinde yay sıkışması olmadığından yalnız yer çekimi potansiyel enerjisi vardır.
- Isı enerjisini mekanik enerji bileşeni saymak — mekanik enerji yalnızca kinetik ve potansiyel enerjilerin toplamından oluşur.
Kendini kontrol et: E_mekanik = E_kinetik + E_potansiyel bağıntısındaki iki bileşeni de yazdığını kontrol et.
9bSürtünmesiz ortamda güllenin mekanik enerji bileşenleri arasındaki ilişki
Çözüm Yolu
Yüksekte potansiyel enerji en büyük, kinetik enerji en küçüktür. Aşağı inerken potansiyel enerji kinetiğe dönüşür; çarpma anında kinetik en büyüktür.
- Sürtünmesiz ortamda mekanik enerjinin korunduğunu, yani E_k + E_p toplamının hareket boyunca sabit kaldığını yaz.
- Gülle yüksekten aşağı inerken yüksekliği azaldığı için yer çekimi potansiyel enerjisinin azaldığını, hızlandığı için kinetik enerjisinin arttığını belirle.
- Toplam mekanik enerji değişmediğinden bileşenlerden biri ne kadar azalırsa diğerinin aynı miktarda arttığını ifade et.
- Kinetik ve potansiyel enerjinin birlikte arttığını sanmak — toplam sabit olduğundan biri azalırken diğeri eşit miktarda artar.
- Gülle aşağı inerken toplam mekanik enerjinin arttığını düşünmek — sürtünmesiz ortamda artan kinetik enerjidir, mekanik enerji sabit kalır.
Kendini kontrol et: Şekil 1'den Şekil 2'ye geçerken potansiyel enerjideki azalma ile kinetik enerjideki artışın eşit büyüklükte olduğunu kontrol et.
10aM noktasındaki kinetik enerji
Çözüm Yolu
M yer seviyesindedir, potansiyel enerji 0. Sürtünme yok, mekanik enerji 30 J korunur; kinetik enerji 30 J olur.
- Verilen: Sürtünme yok, mekanik enerji 30 J; istenen M'deki kinetik enerji.
- M noktası yer seviyesinde olduğundan potansiyel enerji 0 J'dür.
- Mekanik enerji korunur: Ek = 30 - 0 = 30 J.
- L'deki 20 J potansiyel enerjiyi doğrudan M'deki kinetik enerjiye eşitleyip 20 J bulmak — başlangıçtaki kinetik enerji unutulmamalı, 30 J korunmalıdır.
Kendini kontrol et: M noktasında E_k + E_p = 30 + 0 = 30 J toplamının verilen mekanik enerjiye eşit olduğunu doğrula.
10bK noktasındaki kinetik enerji
Çözüm Yolu
K ve L aynı yüksekliktedir; K'da potansiyel enerji 20 J'dür. Ek = 30 - 20 = 10 J.
- Verilen: mekanik enerji 30 J, L'deki potansiyel enerji 20 J.
- K ve L aynı yükseklikte olduğundan K'daki potansiyel enerji de 20 J'dür.
- Mekanik enerji korunur: Ek = 30 - 20 = 10 J.
- K noktasındaki mekanik enerjiyi doğrudan kinetik enerji sanıp 30 J yazmak — K yerden yüksekte olduğundan 20 J potansiyel enerji çıkarılmalıdır.
- K ve L'nin aynı yatay düzlemde olduğunu gözden kaçırıp potansiyel enerjiyi bilinemez sanmak — eşit yükseklikte potansiyel enerjiler eşittir.
Kendini kontrol et: K noktasında bulduğun kinetik enerji (10 J) ile potansiyel enerjiyi (20 J) toplayarak mekanik enerjinin 30 J çıktığını kontrol et.