Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 164 Cevapları

Ham madde kıtlığında piller tekrar kullanılabilmeli, az ve bol malzeme içermeli, çevre dostu olmalıdır.

1. Metinde günümüz pillerinin hızlı şarj edilebilme, çevre dostu ve uzun ömürlü olma özellikleri incelenir.
2. Ham madde tükenme riskini azaltmak için pillerin tek kullanımlık değil, tekrar şarj edilebilir ve uzun ömürlü olması gerektiği belirlenir.
3. Kullanılmış pillerdeki elementleri geri kazanmak için geri dönüştürülebilir ve doğada bol bulunan maddelerden üretilen piller önerilir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Doğada bol bulunan alternatif elementler içeren, yüksek verimli, kolay geri dönüştürülebilen ve defalarca şarj edilebilen piller kullanılabilir. (Uzun ömür, şarj edilebilirlik, geri dönüşüm veya bol ham madde kullanımı gibi sürdürülebilirlik özelliklerini belirten cevaplar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın pil özellikleri nadir ham maddelerin tüketimini azaltmaya ve malzemelerin yeniden kullanımına katkı sağlıyor mu?

Zararlar pilin üretim, elektrik üretimi ve atık aşamalarında ortaya çıkar.

1. Elektrikli aracın yalnızca sürüş anı değil; batarya üretimi, elektrik kaynağı ve kullanım sonrası atık aşamaları düşünülür.
2. Batarya ham maddelerinin madenciliği ve işlenmesi sırasında oluşan toprak, su ve hava kirliliği belirlenir.
3. Şarj elektriğinin fosil yakıtlardan üretilmesiyle doğan dolaylı emisyon ve ömrü biten pillerin kimyasal atık riski eklenir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Lityum madenciliği doğal alanları tahrip eder, kömür santrallerinden sağlanan şarj elektriği karbon salımına yol açar ve eski bataryalar tehlikeli atık oluşturur. (Pil üretimi/madenciliği, elektrik üretim kaynağı veya ömrü biten batarya atıklarından kaynaklanan çevresel zararları belirten cevaplar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Aracın batarya üretimi, şarj enerjisinin kaynağı ve atık pil aşamalarındaki çevresel etkilerini göz önünde bulundurdun mu?

Metne göre evde bir lamba kapanınca diğerleri açık kalır (paralel); şerit LED'de biri sönünce hepsi söner (seri).

1. Metindeki bilgi incelenir: Evde bir lamba kapanınca diğerleri açık kalırken, şerit LED'de biri sönünce diğerleri de sönmektedir.
2. Lambaların birbirinden bağımsız çalışabildiği ev tesisatında akımın ayrı kollara ayrıldığı paralel bağlama kullanıldığı belirlenir.
3. Bir lambanın sönmesiyle tüm devrede akımın kesildiği şerit LED lambaların ise tek kol üzerinde seri bağlandığı çıkarılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ev lambaları paralel kollar hâlinde bağlandığından biri kapansa da diğerlerinden akım geçer; şerit LED'ler aynı kol üzerine seri bağlandığından akım kesilir. (Evdeki lambaların paralel (bağımsız), şerit LED'lerin ise seri (birbirine bağımlı) bağlandığını açıklayan ifadeler geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Ev lambalarında paralel bağlama ile bağımsız çalışmayı, şerit LED'lerde seri bağlama ile birlikte sönmeyi eşleştirdin mi?

Metinde belirtildiği gibi bir üretecin arızası diğerlerinin çalışmasını engellemez.

1. Metinde üreteçlerden biri arızalandığında diğerlerinin çalışmaya devam ettiği belirtilir; bu durum üreteçlerin paralel bağlandığını gösterir.
2. Paralel bağlantı sayesinde tek bir üretecin bozulmasının devreyi açmadığı ve panonun kesintisiz çalıştığı belirlenir.
3. Bu bağlama şeklinin güvenli çalışma, enerji sürekliliği ve üreteçlerin daha uzun süre dayanması avantajlarını sağladığı yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Paralel bağlı üreteçler akımı paylaşarak tükenme süresini uzatır ve biri bozulduğunda diğerleri devreyi besleyerek kesintisiz aydınlatma sağlar. (Kesintisiz çalışma, enerji sürekliliği, güvenlik veya pil ömrünün uzaması avantajlarını belirten cevaplar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında arıza durumunda diğer üreteçlerin çalışmayı sürdürerek kesintisiz ve güvenli enerji sağladığını vurguladın mı?