Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 255
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 255 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4.7-aDalga leğeninde K'den L'ye doğru yayılan dalgada dalga boyunun değişme nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Derinlik eşit olduğundan ortam aynıdır ve dalga hızı sabittir. v = λ·f olduğundan dalga boyu ancak kaynağın frekansı değişirse değişir; K tarafındaki dalgalar daha sık olduğu için frekans artmıştır.
- Dalga leğeninin derinliği her yerde eşit olduğundan ortam homojendir ve dalga sürati (v) sabittir.
- Hareket yönü K'den L'ye doğru olduğundan L'ye yakın dalgalar önce, K'ye yakın dalgalar daha sonra üretilmiştir.
- Sonradan üretilen K tarafındaki dalgaların dalga boyu daha küçüktür.
- v = λ·f bağıntısında v sabitken λ'nın zamanla küçülmesi, kaynağın frekansının zamanla arttığını (periyodunun azaldığını) gösterir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kaynağın periyodunun zamanla azalması (T = 1/f olduğundan frekansın artmasını kaynağın periyodunun zamanla küçülmesi şeklinde açıklayan ifadeler de geçerlidir.)
- Dalga boyu değişimini su derinliğinin değişmesine bağlamak — soruda leğen derinliğinin her yerde eşit olduğu açıkça verilmiştir.
- İlk üretilen dalgaları K tarafındakiler sanıp frekansın azaldığını söylemek — K'den L'ye giden dalgalarda ilk üretilenler L'ye ulaşmıştır.
Kendini kontrol et: Su derinliği eşitken v = λ·f bağıntısında dalga boyunu değiştirebilecek tek etken kaynağın frekansı mıdır?
4.7-b1. ve 5. dalgaların dalga boyu, yayılma sürati ve frekanslarının karşılaştırılması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ortam aynı olduğundan yayılma süratleri eşittir. v sabitken λ ile f ters orantılıdır; dalga boyu büyük olan 1. dalganın frekansı 5. dalgadan küçüktür.
- Dalgalar K'den L'ye yayıldığından ilk oluşturulan 1. dalga en öndeki (L ucundaki), son oluşturulan 5. dalga K ucundaki dalgadır.
- Leğenin derinliği her yerde eşit olduğundan her iki dalganın yayılma sürati eşittir (v1 = v5).
- Şekilde L tarafındaki 1. dalganın dalga boyu, K tarafındaki 5. dalganın dalga boyundan büyüktür (λ1 > λ5).
- v = λ·f gereği sürat sabitken λ ile f ters orantılı olduğundan 1. dalganın frekansı 5. dalganınkinden küçüktür (f1 < f5).
- Soldan sağa sayarak K ucundaki sık dalgayı 1. dalga almak — ilk oluşturulan dalga en uzağa (L ucuna) gidendir.
- Dalga boyu büyük olan 1. dalganın daha hızlı yayıldığını düşünmek — derinlik eşit olduğundan süratler eşittir.
Kendini kontrol et: Hareket yönü okunu takip ettiğinde kaynaktan ilk çıkan 1. dalganın L ucunda olduğunu doğruladın mı?
4.8Genlik-dalga boyu ve genlik-zaman grafiklerinden dalganın yayılma süratini bulma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Genlik-dalga boyu grafiğinden λ = 8 cm, genlik-zaman grafiğinden T = 10 s okunur. v = λ/T = 8/10 = 0,8 cm/s.
- Genlik-dalga boyu grafiğinde dalga x = 0'da tepede başlar, x = 8 cm'de yeniden tepeye ulaşır: λ = 8 cm.
- Genlik-zaman grafiğinde bir tam titreşim t = 0'dan t = 10 s'ye kadar sürer: T = 10 s.
- Yayılma sürati v = λ / T bağıntısıyla bulunur.
- v = 8 / 10 = 0,8 cm/s.
- Genlik-zaman grafiğinde t = 5 s'yi periyot almak — 5 s yalnızca yarım dalga süresidir (T/2), tam periyot 10 s'dir.
- Genlik değeri olan 4 cm'yi dalga boyu yerine kullanmak — 4 cm düşey maksimum uzanımdır, dalga boyu yatay eksenden okunur.
- v = λ·T şeklinde çarpma yapmak — sürat yol bölü zaman olduğundan λ değeri T'ye bölünmelidir.
Kendini kontrol et: 0,8 cm/s süratle yayılan dalga T = 10 s sürede 0,8·10 = 8 cm (bir dalga boyu) yol alıyor mu?