Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 257
Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 257 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3-1Dalganın genliği 0,75 V'tur ifadesi doğru mu yanlış mı
Çözüm Yolu
Düşey eksende 4 birim kare 0,5 V değerine karşılık geldiğinden 1 birim kare 0,125 V olur. Dalga tepesi denge konumundan 6 birim kare yukarıda olduğundan genlik 6 × 0,125 = 0,75 V'tur.
- Düşey eksende denge konumundan 0,5 V çizgisine kadar 4 birim kare olduğundan 1 birim kare 0,5 / 4 = 0,125 V değerindedir.
- Dalga tepesi denge konumundan 6 birim kare yukarıda olduğu için genlik 6 × 0,125 = 0,75 V bulunur.
- Bulunan genlik değeri verilen ifadeyle uyuştuğu için ifade doğrudur ve tabloya 'D' yazılır.
- Tepe ile çukur arasındaki 12 birim karelik düşey uzaklığı genlik almak — genlik denge konumundan tepeye olan 6 birimlik uzaklıktır.
- 0 ile 0,5 V arasındaki bölme sayısını yanlış saymak — eksen üzerinde bu aralık 4 eşit birim kareye ayrılmıştır.
Kendini kontrol et: 4 birim kare 0,5 V ediyorsa 6 birim karenin (6 / 4) × 0,5 = 0,75 V verdiğini orantıyla doğrula.
3-2Dalganın genliği 1,5 cm'dir ifadesi
Çözüm Yolu
Genlik düşey eksendeki gerilimdir ve 0,5 V'tur; cm ile ifade edilmez, cm yatay eksendeki uzunluktur.
- Grafikte eksen birimleri incelenir: yatay eksen konumu (cm), düşey eksen ise gerilim cinsinden genliği (V) gösterir.
- Düşey eksende 4 kare 0,5 V olduğundan 6 karedeki tepe değerine göre genlik 0,75 V bulunur.
- Genlik hem birim hem büyüklük açısından 1,5 cm olmadığından ifade yanlıştır (Y).
- Yatay eksendeki cm birimini genlik birimi sanmak — bu osiloskop grafiğinde genlik düşey eksenden volt (V) biriminde okunur.
Kendini kontrol et: Düşey genlik ekseninin yanında birim olarak cm mi yoksa V mi yazıyor?
3-3Dalga boyunun 8 cm olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Grafikte dalga x=0'dan x=8 cm'e kadar bir tam döngü yapar; dalga boyu 8 cm'dir.
- Bir tam dalga boyu, ardışık bir dalga tepesi ile bir dalga çukurunun yatay eksende kapladığı toplam uzunluktur.
- Grafikte dalga 0 cm kesikli çizgisinden başlayıp 0-4 cm aralığında tepe, 4-8 cm aralığında çukur oluşturur.
- Bir tam döngü x = 8 cm konumunda tamamlandığından dalga boyu 8 cm'dir; ifade doğrudur (D).
- Yalnızca tepe kısmının genişliği olan 4 cm'yi almak — 4 cm yarım dalga boyudur, tam dalga boyu 8 cm'dir.
Kendini kontrol et: Grafikte bir tepe (4 cm) ile bir çukurun (4 cm) yatay genişlikleri toplamı 8 cm mi?
3-4Dalganın periyodik olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Dalga belirli aralıklarla kendini tekrar eder, yani periyodiktir.
- Soru metninde bir tam dalganın sabit 2 s sürede oluştuğu belirtilmiş ve grafikte düzenli üçgen dalga verilmiştir.
- Sabit periyot, frekans ve dalga boyuyla kendini tekrar eden dalgalar periyodik olduğundan ifade doğrudur (D).
- Yalnızca sinüs biçimli eğrileri periyodik dalga sanmak — üçgen dalgalar da sabit periyotla tekrarlanıyorsa periyodik dalgadır.
Kendini kontrol et: Dalganın sabit bir periyodu (2 s) ve dalga boyu (8 cm) tanımlanabiliyor mu?
3-5Dalganın frekansının 2 Hz olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Bir tam dalga 2 s'de oluşuyorsa T=2 s'dir; f=1/T=0,5 Hz olur.
- Bir tam dalganın oluşma süresi periyottur; soru metnine göre T = 2 s'dir.
- T·f = 1 bağıntısından frekans f = 1/T = 1/2 = 0,5 Hz olarak hesaplanır.
- Frekans 2 Hz değil 0,5 Hz olduğundan verilen ifade yanlıştır (Y).
- Periyot değerini (2 s) doğrudan frekans (2 Hz) sanmak — frekans periyodun çarpmaya göre tersidir (f = 1/T).
Kendini kontrol et: Bulduğun 0,5 Hz frekans ile 2 s periyodu çarptığında T·f = 1 eşitliği sağlanıyor mu?
Performans Görevine HazırlıkBölümde öğrenilen kavramları boş alana yazma
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Genlik, dalga boyu, periyot, frekans, dalga hızı (v = λ·f), T·f = 1, dalga tepesi ve çukuru.Çözüm Yolu
Bölümdeki temel dalga kavramları listelenebilir; öğrencinin kendi ifadesiyle yazması beklenir.
- Bölümde incelenen dalga grafikleri ve sayfadaki Kontrol Noktası kutusunda yer alan terimler gözden geçirilir.
- Şekilsel kavramlar olan uzanım, genlik, denge konumu, dalga tepesi, dalga çukuru ve dalga boyu belirlenir.
- Zamansal ve nicel büyüklükler olan periyot, frekans, yayılma sürati ile v = λ·f ve T·f = 1 bağıntıları yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Periyodik dalga, uzanım, genlik, dalga tepesi, dalga çukuru, dalga boyu, periyot, frekans ve yayılma sürati. (Bölümde işlenen temel dalga kavramlarını doğru biçimde içermesi koşuluyla geçerlidir.)
- Yalnızca formülleri yazıp temel dalga kavramlarını atlamak — genlik, dalga boyu, periyot ve frekans gibi kavramlar eksiksiz listelenmelidir.
Kendini kontrol et: Listen Kontrol Noktası'ndaki iki grafikte gösterilen tüm temel dalga büyüklüklerini içeriyor mu?