Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 311

Sayfa 311 13 Çözümlü Madde

Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 311 Cevapları

Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

6ç-IDeprem büyüklüğü etrafta oluşturduğu hasara göre belirlenir

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Y
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Büyüklük açığa çıkan enerjiyi gösterir; hasara göre belirlenen şiddettir.

  1. Deprem büyüklüğü ile deprem şiddeti kavramlarının neyi ölçtüğünü karşılaştır.
  2. Çevredeki hasara ve canlılar üzerindeki etkiye göre belirlenen nicelik büyüklük değil şiddettir; büyüklük açığa çıkan enerjiyi gösterir, ifade yanlıştır (Y).
Sık yapılan hatalar
  • Günlük dildeki kullanıma aldanıp büyüklük ile şiddeti aynı sanmak — hasara bağlı olan şiddettir, büyüklük ise aletsel enerji ölçümüdür.

Kendini kontrol et: Aynı büyüklükteki bir depremin sağlam ve gevşek zeminlerde farklı hasar (şiddet) oluşturduğunu düşünerek cevabını doğrula.

6d-2Opera sanatçısının sesiyle cam bardağı kırması rezonans durumu

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
VAR
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Ses frekansı bardağın doğal frekansına eşitlenince bardak kırılacak kadar titreşir.

  1. Cam bardağın kendine özgü bir doğal titreşim frekansı olduğunu ve ses dalgalarının dış kuvvet uyguladığını belirle.
  2. Sanatçının ses frekansı bardağın doğal frekansıyla eşleştiğinde genlik aşırı artıp bardağı kırdığı için rezonans durumu vardır (VAR).
Sık yapılan hatalar
  • Bardağın yalnızca sesin şiddetinden kırıldığını sanıp frekans eşleşmesini göz ardı etmek — kırılmanın temel nedeni akustik rezonanstır.

Kendini kontrol et: Her yüksek sesin değil, yalnız bardağın tınlama frekansıyla aynı frekanstaki sesin bardağı kırdığını düşünerek cevabını doğrula.

6d-3Kuşların uçarken kanat çırpması rezonans durumu

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
YOK
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Kanat çırpma bir sistemi doğal frekansında zorlamaz.

  1. Kanat çırpma hareketinde dış bir kuvvetle doğal frekansı eşleşip genliği büyüyen bir sistem olup olmadığını sorgula.
  2. Bu olay periyodik olsa da bir sistemi doğal frekansında zorlayarak genliğini artırma durumu olmadığından rezonans yoktur (YOK).
Sık yapılan hatalar
  • Tekrarlanan her periyodik hareketi rezonans sanmak — rezonans için dış kuvvet frekansının sistemin doğal frekansıyla eşleşmesi gerekir.

Kendini kontrol et: Olayda iki ayrı frekansın eşleşmesiyle oluşan aşırı bir genlik artışı bulunmadığını kontrol et.

6d-4Arabanın lastiklerinde belli hızda güçlü titreşim oluşması

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
VAR
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Belli hızda dönme frekansı sistemin doğal frekansıyla eşleşir.

  1. Titreşimin her hızda değil, özellikle 'belli bir hızda' güçlenmesinin frekans eşleşmesine işaret ettiğini fark et.
  2. O hızdaki tekerlek dönme frekansı aracın süspansiyon/lastik doğal frekansıyla eşleşip genliği büyüttüğü için rezonans durumu vardır (VAR).
Sık yapılan hatalar
  • Titreşimi yalnızca yol bozukluğuna bağlayıp rezonans yok demek — belli hızda aniden güçlenen sarsıntı frekans eşleşmesinden kaynaklanır.

Kendini kontrol et: Araç o belirli hızın biraz altına indiğinde veya üstüne çıktığında titreşimin azalmasından rezonans olduğunu doğrula.

6d-5Konserlerde sanatçıların mikrofon kullanması rezonans durumu

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
YOK
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Mikrofon sesi yükseltmek içindir; rezonans olayı değildir.

  1. Mikrofonun işlevinin ses enerjisini elektrik sinyaline çevirip ses sistemine aktarmak olduğunu hatırla.
  2. Burada doğal frekans eşleşmesiyle kendiliğinden büyüyen bir titreşim genliği söz konusu olmadığından rezonans durumu yoktur (YOK).
Sık yapılan hatalar
  • Hoparlörden çıkan yüksek sesi rezonansla genlik artışı sanmak — sesi büyüten elektronik yükseltici devredir, rezonans değildir.

Kendini kontrol et: Mikrofonun her frekanstaki insan sesini ayrım yapmadan iletmesinden tek bir doğal frekans eşleşmesi olmadığını kontrol et.

6ç-IIOdak noktası depremin merkez üssünün olduğu yerdir

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
D
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Odak noktası (iç merkez), depremin yer altında başladığı merkezdir; yüzeydeki izdüşümü merkez üssüdür.

  1. İfadede geçen 'depremin merkezi' kavramının, enerjinin yer altında açığa çıktığı iç merkezi tanımladığını belirle.
  2. Odak noktası (hiposantr / iç merkez) depremin yer altında başladığı asıl merkez olduğu için ifade doğrudur (D).
Sık yapılan hatalar
  • 'Depremin merkezi' ifadesini yeryüzündeki 'merkez üssü' (dış merkez) ile karıştırıp yanlış demek — odak noktası depremin iç merkezidir.

Kendini kontrol et: Odak noktasının diğer adının 'iç merkez' olduğunu hatırlayarak ifadenin doğruluğunu kontrol et.

6ç-IIIRichter ölçeği depremin büyüklüğünü ölçer

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
D
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Richter ölçeği deprem büyüklüğünü verir.

  1. Richter ölçeğinin sismograflarla kaydedilen dalga genliğine göre hangi deprem niceliğini belirlediğini hatırla.
  2. Richter ölçeği depremde açığa çıkan enerjiyle ilişkili olan deprem büyüklüğünü ölçtüğü için ifade doğrudur (D).
Sık yapılan hatalar
  • Richter ölçeğinin deprem şiddetini ölçtüğünü sanmak — şiddet Mercalli gibi ölçeklerle, büyüklük ise Richter ölçeğiyle ifade edilir.

Kendini kontrol et: Haberlerde duyulan 'Richter ölçeğine göre 5,2 büyüklüğünde deprem' kullanımından ifadenin doğru olduğunu teyit et.

6ç-IVOdak noktasının yeryüzüne en yakın mesafesi merkez üssüdür

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
D
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Merkez üssü odağın tam üstündeki yüzey noktasıdır; odağa en kısa mesafedir.

  1. Yer altındaki bir noktadan yeryüzü düzlemine en kısa uzaklığın dik izdüşüm noktası olduğunu düşün.
  2. Odak noktasının tam üstünde bulunan ve yeryüzüne en yakın olan bu nokta merkez üssü olarak adlandırıldığından ifade doğrudur (D).
Sık yapılan hatalar
  • Merkez üssünü fay hattının herhangi bir ucu sanmak — merkez üssü, odak noktasının yeryüzüne en yakın dik izdüşümüdür.

Kendini kontrol et: Önceki sayfadaki deprem kesiti görselinde 3 numaralı odaktan yüzeye en kısa yolun 1 numaralı merkez üssüne çıktığını doğrula.

6ç-VMerkez üssünden uzaklaştıkça deprem şiddeti artar

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Y
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Merkez üssünden uzaklaştıkça şiddet azalır.

  1. Deprem dalgaları kaynaktan uzaklaştıkça birim alana düşen enerjinin ve sarsıntı genliğinin nasıl değiştiğini değerlendir.
  2. Merkez üssünden uzaklaşıldıkça dalga enerjisi dağıldığı için depremin hissedilen şiddeti artmaz, azalır; bu nedenle ifade yanlıştır (Y).
Sık yapılan hatalar
  • Dalga halkaları genişledikçe şiddetin de büyüdüğünü sanmak — halkalar genişledikçe enerji yayılır ve sarsıntı şiddeti azalır.

Kendini kontrol et: Depreme yakın şehirlerde hasarın uzak şehirlere göre daha fazla olmasından şiddetin uzaklaştıkça azaldığını kontrol et.

6ç-VIDoğal frekans deprem frekansıyla eşleşince yıkım fazla olur

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
D
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Frekanslar eşleşince rezonans olur ve titreşim genliği, dolayısıyla hasar artar.

  1. Bir sistemin doğal frekansı ile dış kuvvetin frekansı eşitlendiğinde gerçekleşen fiziksel olayı belirle.
  2. Frekanslar eşitlendiğinde bina rezonansa girerek çok büyük genlikle salınır ve yıkım artar; dolayısıyla ifade doğrudur (D).
Sık yapılan hatalar
  • Frekans eşitliğinin denge sağlayıp sarsıntıyı azaltacağını düşünmek — aksine frekans eşleşmesi rezonans oluşturarak titreşim genliğini büyütür.

Kendini kontrol et: Rezonans tanımına göre frekans eşleşmesinin genliği maksimuma çıkardığını hatırlayarak cevabını doğrula.

6ç-VIIBinaların rezonansa girmesi yıkım riskini artırır

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
D
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Rezonansta bina daha büyük genlikle sallanır, yıkım riski artar.

  1. Rezonans durumunun bina salınımlarının genliği üzerindeki etkisini hatırla.
  2. Rezonansa giren binanın salınım genliği aşırı büyüdüğünden yapısal hasar ve yıkım riski artar; ifade doğrudur (D).
Sık yapılan hatalar
  • Rezonansı sismik izolasyon gibi koruyucu bir durum sanmak — rezonans titreşimi büyüten tehlikeli bir durumdur.

Kendini kontrol et: Mühendislerin binaları rezonanstan kaçınacak şekilde tasarlamasından rezonansın yıkım riskini artırdığını doğrula.

6ç-VIIIDeprem dalgalarının sürati zeminin sertliği arttıkça azalır

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Y
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Zemin sertleştikçe dalga sürati artar.

  1. Mekanik dalgaların yayılma süratinin ortamın esneklik ve sertlik özelliğiyle ilişkisini hatırla.
  2. Kayaç gibi sert zeminlerde tanecikler sarsıntıyı daha hızlı ilettiğinden deprem dalgalarının sürati azalmaz, artar; ifade yanlıştır (Y).
Sık yapılan hatalar
  • Sert zeminde hasar az olduğu için dalga süratinin de küçük olduğunu sanmak — sert zeminde dalga hızlı geçer ama genliği küçük kalır.

Kendini kontrol et: Ses ve deprem gibi mekanik dalgaların katı ve sıkı ortamlarda gevşek ortamlara göre daha süratli yayıldığını hatırlayarak kontrol et.

6d-1Çocuğun salıncakta sallanması rezonans durumu

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
VAR
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Salıncak doğal frekansında itilince genlik büyür.

  1. Salıncağın belirli bir doğal salınım frekansına sahip sarkaç benzeri bir sistem olduğunu düşün.
  2. Salıncak her salınımda doğal frekansıyla eşleşen periyodik kuvvetle itildiğinde genliği büyüdüğü için rezonans durumu vardır (VAR).
Sık yapılan hatalar
  • Rezonansın yalnızca yıkıcı olaylarda görüldüğünü düşünüp salıncağı hariç tutmak — genliği büyüten uyumlu itme de rezonanstır.

Kendini kontrol et: Salıncağı rastgele değil, tam geri dönüş anlarında ittiğimizde daha yükseğe çıkmasını rezonans tanımıyla karşılaştır.