Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 48

Sayfa 48 4 Çözümlü Madde

Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 48 Cevapları

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

15Tablo 3'ten zıt yönde hareket eden A ve B için x-t grafikleri çizip yorumlama

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Hızlanan harekette x-t grafiği başlangıçtan çıkan parabol biçimindedir; A pozitif yönde yukarı, B negatif yönde aşağı açılır. İvmesi büyük olanın eğrisi daha dik yükselir.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Konum zamanın karesiyle orantılı arttığından grafik eğridir. Zıt yönler grafiklerin eksenin zıt tarafında olmasıyla gösterilir.

  1. Tablo 3'teki her zamana karşılık gelen konum değerleri x-t grafiğine işaretlenir.
  2. Hız her saniye arttığı için araç her saniye öncekinden daha fazla yol alır; noktalar eğri oluşturur.
  3. Konum zamanın karesiyle arttığından grafik başlangıçtan çıkan parabol biçimindedir.
  4. A pozitif yönde gittiği için eğrisi yukarı doğru, B negatif yönde gittiği için aşağı doğru gider.
  5. İvmesi büyük olan aracın eğrisi daha hızlı dikleşir; sonuç: zıt yönlü, giderek dikleşen iki parabol.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Her iki aracın x-t grafiği eğimi zamanla artan eğridir; A pozitif konum bölgesinde, B negatif konum bölgesinde zaman ekseninden uzaklaşır. (Tablo 3'teki hızlanan hareket verileriyle zıt yönlü parabol kolları çizilip eğim artışı vurgulandığında geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Noktaları cetvelle birleştirip x-t grafiğini doğru şeklinde çizmek — hız sabit olmadığından konum zamanla doğrusal değil parabolik değişir.
  • B aracının konum değerlerini pozitif bölgeye işaretlemek — negatif yönde hızlanan aracın konumu eksi işaretlidir ve zaman ekseninin altına çizilmelidir.

Kendini kontrol et: Eğrilerin eğimi zaman ilerledikçe dikleşerek araçların hızlandığını doğru biçimde gösteriyor mu?

16-ATablo 4'te yavaşlayan A aracının 0-5 s konumları

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Konum x = x0 + v0·t − ½·a·t² ile bulunur; değerler seçilen ilk hız ve ivmeye bağlıdır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Açık uçlu etkinlik (Tablo 4'te yavaşlayan A aracının 0-5 s konumları). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.

16-BTablo 4'te yavaşlayan B aracının 0-5 s konumları

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Konum x = x0 + v0·t − ½·a·t² ile hesaplanır; değerler seçilen değerlere bağlıdır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Açık uçlu etkinlik (Tablo 4'te yavaşlayan B aracının 0-5 s konumları). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.

17Tablo 4'ten zıt yönde yavaşlayan A ve B için x-t grafikleri çizip yorumlama

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Yavaşlayan harekette x-t grafiği, eğimi giderek azalan eğridir; araç durunca eğim sıfır olur ve grafik yataylaşır. A ve B eksenin zıt tarafında çizilir.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Hız azaldıkça konum-zaman eğrisinin eğimi (hız) küçülür. Hızlanan harekette ise eğim giderek artar.

  1. Tablo 4'teki konum değerleri zamanla birlikte x-t grafiğine işaretlenir.
  2. Hız azaldığı için araç her saniye öncekinden daha az yol alır; noktalar arası artış küçülür.
  3. x-t grafiğinin eğimi hızı gösterir; hız azaldıkça eğri giderek yatıklaşır.
  4. Araç durduğunda hız sıfır olur, eğim sıfırlanır ve grafik yatay hâle gelir.
  5. A ve B zıt yönlerde gittiği için eğrileri eksenin zıt taraflarında çizilir; sonuç: eğimi azalan, sonunda yataylaşan eğriler.

Kabul edilebilir başka cevaplar: A pozitif bölgede, B negatif bölgede eğimi zamanla azalan parabolik eğriler oluşturur; ivmesi büyük ya da ilk hızı küçük olan daha erken yataylaşır. (Tablo 4 verilerine uygun olarak zıt bölgelerde eğimi azalan konum-zaman eğrileri çizilip yorumlandığında geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Yavaşlayan aracın x-t grafiğini zaman eksenine geri dönüyormuş gibi çizmek — araç durana kadar aynı yönde ilerlediği için konum büyüklüğü artmayı sürdürür.
  • Yavaşlayan harekette eğimi giderek dikleşen eğri çizmek — x-t grafiğinin eğimi hızı verdiğinden hız azaldıkça eğri yatıklaşmalıdır.

Kendini kontrol et: Ardışık saniyelerdeki konum farkları küçülüyor ve eğrinin eğimi zamanla yataylaşıyor mu?