Kitavuz1–3 · 5–7 · 9–11 & Hazırlık

Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 55

Sayfa 55 5 Çözümlü Madde

Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 55 Cevapları

← Sayfa 54Tüm SayfalarSayfa 56 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

1.13-aTepki süresi dahil aracın durana kadar aldığı toplam yol

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
60 m
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Tepki süresinde araç sabit hızla gider, sonra 4 m/s² ile yavaşlayarak durur. İki yol toplanır.

  1. Verilenler: v = 20 m/s, tepki süresi 0,5 s, yavaşlama ivmesi 4 m/s². İstenen: durana kadar toplam yol.
  2. Tepki süresinde araç sabit hızla gider: 20·0,5 = 10 m.
  3. Frenleme yolu: x = v²/(2a) = 400/8 = 50 m (durma süresi 5 s).
  4. Toplam yol: 10 + 50 = 60 m.
Sık yapılan hatalar
  • Tepki süresindeki 10 m'lik yolu unutmak — sürücü frene basana kadar araç sabit hızla ilerlemeye devam eder.
  • Frenleme süresini toplam 5,5 s alıp tek formülde kullanmak — tepki ve frenleme aşamalarının hareket türleri farklıdır.

Kendini kontrol et: 20 m/s hızla 0,5 s sabit gidip 5 s düzgün yavaşlayan aracın v-t grafiği altındaki yamuk alanı 60 m veriyor mu?

1.13-bTepki süresi olmasaydı aracın durma mesafesi

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
50 m
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Tepki süresi yoksa yalnızca yavaşlama yolu vardır: x = v²/(2a).

  1. Tepki süresi yoksa araç frene hemen basar; yalnızca yavaşlama yolu hesaplanır.
  2. Verilenler: v = 20 m/s, yavaşlama ivmesi a = 4 m/s², son hız 0.
  3. Durma süresi t = 20/4 = 5 s; yol = (20·5)/2 = 50 m.
  4. Kontrol: x = v²/(2a) = 400/8 = 50 m.
Sık yapılan hatalar
  • x = v²/a yazıp 2 çarpanını unutarak 100 m bulmak — zamansız hız bağıntısında payda 2a olmalıdır.

Kendini kontrol et: a) şıkkındaki 60 m toplam yoldan 10 m tepki yolunu çıkardığında 50 m kalıyor mu?

1.13-cHız 40 m/s olursa durma mesafesi ve hızın etkisinin yorumu

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
220 m; hız 2 katına çıkınca fren yolu 4 katına çıkar.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Tepki yolu hızla orantılı, fren yolu hızın karesiyle orantılıdır. Bu yüzden yüksek hızda durma mesafesi çok artar.

  1. Hız 40 m/s, tepki süresi 0,5 s, yavaşlama ivmesi 4 m/s² alınır.
  2. Tepki yolu: 40·0,5 = 20 m (sabit hızla gidilir).
  3. Fren yolu: x = v²/(2a) = 1600/8 = 200 m.
  4. Toplam durma mesafesi: 20 + 200 = 220 m.
  5. Yorum: hız 2 katına çıkınca tepki yolu 2 katına (10→20 m), fren yolu 4 katına (50→200 m) çıkar; durma mesafesi çok artar.
Sık yapılan hatalar
  • Hız iki katına çıktığı için toplam durma mesafesini de iki katına çıkarıp 120 m demek — fren yolu hızın karesiyle orantılıdır.
  • Yalnızca 200 m fren yolunu bulup 20 m tepki yolunu eklemeyi unutmak — sürücünün 0,5 s tepki süresi devam etmektedir.

Kendini kontrol et: 40 m/s hızdan 4 m/s² ivmeyle durma süresi 10 s olup ortalama hız 20 m/s ile fren yolu 200 m çıkıyor mu?

1.14-aa-t grafiğinden başlangıç hızı 10 m/s olan cismin v-t grafiğini çizme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
v-t: (0,10), (2,10), (4,16), (6,28) noktaları; 0-2 s yatay, sonra eğimi 3 ve 6 olan doğru parçaları.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

0-2 s ivme 0 olduğundan hız sabit 10 m/s kalır. 2-4 s'de hız 3·2 kadar, 4-6 s'de 6·2 kadar artar.

  1. a-t grafiğinden okuyalım: 0-2 s ivme 0, 2-4 s ivme 3 m/s², 4-6 s ivme 6 m/s²; ilk hız 10 m/s.
  2. 0-2 s ivme sıfır olduğundan hız sabit 10 m/s kalır; grafik yatay çizgidir.
  3. 2-4 s hız 3 · 2 = 6 m/s artar: 4 s'de hız 16 m/s olur.
  4. 4-6 s hız 6 · 2 = 12 m/s artar: 6 s'de hız 28 m/s olur.
  5. (0,10), (2,10), (4,16), (6,28) noktalarını doğru parçalarıyla birleştiririz; eğimler 0, 3 ve 6'dır.
Sık yapılan hatalar
  • Grafiği (0,0) noktasından başlatmak — cismin t = 0 anındaki ilk hızı 10 m/s olduğundan grafik (0,10)'dan başlamalıdır.
  • Her aralıktaki hız değişimini önceki hıza eklemeyip doğrudan hız değeri sanmak — a-t alanı hızı değil hız değişimini verir.

Kendini kontrol et: Çizdiğin v-t grafiğinin her aralıktaki eğimi sırasıyla 0, 3 ve 6 m/s² ivme değerlerini veriyor mu?

1.14-bCismin 6 saniyede yaptığı yer değiştirmeyi hesaplama

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
90 m
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Yer değiştirme, v-t grafiğinin altındaki alanların toplamıdır: dikdörtgen ve iki yamuk.

  1. a-t grafiği: 0-2 s a = 0, 2-4 s a = 3 m/s², 4-6 s a = 6 m/s²; başlangıç hızı 10 m/s.
  2. 0-2 s: hız 10 m/s sabit; yer değiştirme 10·2 = 20 m.
  3. 2-4 s: hız 10 + 3·2 = 16 m/s olur; yamuk alanı (10 + 16)/2·2 = 26 m.
  4. 4-6 s: hız 16 + 6·2 = 28 m/s olur; yamuk alanı (16 + 28)/2·2 = 44 m.
  5. Toplam yer değiştirme: 20 + 26 + 44 = 90 m.
Sık yapılan hatalar
  • Yamuk alanı yerine yalnızca üçgen alanlarını (0 + 6 + 12 = 18 m) toplamak — alttaki dikdörtgen alanları unutulmamalıdır.
  • 4-6 s aralığında ilk hızı tekrar 10 m/s almak — 4. saniyedeki hız 16 m/s olduğundan bu değerle devam edilmelidir.

Kendini kontrol et: Her aralık için Δx = v₀·t + ½·a·t² formülünü ayrı ayrı uyguladığında da 20 + 26 + 44 = 90 m çıkıyor mu?