Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 56
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 56 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1.15-aOtomobil ve motosikletin 1. saniyede aralarındaki uzaklık
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Motosikletin ivmesi 400 = 1/2·a·10² ile 8 m/s² bulunur. 1. saniyede otomobil 5 m, motosiklet 4 m yol alır; fark 1 m.
- Verilenler: otomobilin ivmesi 10 m/s², motosiklet 10 s'de durgun hâlden 400 m gidiyor; istenen 1. s sonundaki aradaki uzaklık.
- Motosikletin ivmesi: 400 = ½·a·10² → 400 = 50·a → a = 8 m/s².
- Otomobilin 1 s'de aldığı yol: x = ½·10·1² = 5 m.
- Motosikletin 1 s'de aldığı yol: x = ½·8·1² = 4 m.
- Aynı yerden aynı yöne çıktıkları için aradaki uzaklık 5 − 4 = 1 m olur.
- ½ çarpanını unutup 1. saniyedeki hız farkını (10 − 8 = 2 m) uzaklık sanmak — durgun hâlden harekette x = ½·a·t² kullanılır.
- Motosikletin ivmesini 400 / 10 = 40 m/s² bulmak — 40 m/s ortalama hızdır, ivme x = ½·a·t² ile hesaplanmalıdır.
Kendini kontrol et: Bulduğun 8 m/s² ivmeyle motosikletin 10 s'deki yer değiştirmesi ½·8·10² = 400 m verisini doğruluyor mu?
1.15-bOtomobil ve motosikletin 10 saniyelik hız-zaman grafiklerini çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Durgun halden sabit ivmeli harekette v = a·t olduğundan grafikler orijinden geçen doğrulardır; otomobilin eğimi daha diktir.
- Verilenler: otomobilin ivmesi 10 m/s²; motosiklet durgun halden 10 s'de 400 m gidiyor.
- Motosikletin ivmesi: x = ½·a·t² → 400 = ½·a·100 → a = 8 m/s².
- Durgun halden düzgün hızlanmada v = a·t olduğundan iki grafik de orijinden geçen doğrudur.
- Otomobil: v = 10t, 10 s'de 100 m/s; motosiklet: v = 8t, 10 s'de 80 m/s.
- Aynı eksenlere iki doğruyu çizeriz; otomobilin doğrusu daha diktir (eğimi daha büyük).
- Motosikletin 10. saniyedeki hızını 400 / 10 = 40 m/s almak — 40 m/s ortalama hızdır, son hız v = 8·10 = 80 m/s olur.
- Grafikleri eğrisel çizmek — sabit ivmeli düzgün hızlanan harekette hız zamanla doğru orantılı arttığından v-t grafiği doğrudur.
Kendini kontrol et: Motosikletin v-t grafiğinin 0-10 s aralığındaki üçgen alanı ½·10·80 = 400 m yer değiştirmeyi veriyor mu?
1.15-cMotosikletin ivmesinin büyüklüğü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Durgun halden 10 s'de 400 m gittiğine göre x = 1/2·a·t² kullanılır.
- Verilenler: motosiklet durgun hâlden (v₀ = 0) başlıyor, t = 10 s, yer değiştirme 400 m; istenen ivme.
- Düzgün hızlanan harekette v₀ = 0 için Δx = ½·a·t² bağıntısı kullanılır.
- Değerleri yerleştir: 400 = ½·a·10² = 50·a.
- a = 400 / 50 = 8 m/s² bulunur.
- x = a·t² yazıp ½ katsayısını unutarak ivmeyi 4 m/s² bulmak — ilk hızsız sabit ivmeli harekette Δx = ½·a·t² bağıntısı geçerlidir.
Kendini kontrol et: a = 8 m/s² olduğunda 10 s sonunda hız 80 m/s ve ortalama hız (0+80)/2 = 40 m/s olup yol 400 m çıkıyor mu?
1.15-çSürücünün hangi aracı tercih ettiğini gerekçeyle yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sürücü kısa sürede yüksek hız istiyor. v = a·t olduğundan ivmesi büyük olan otomobil aynı sürede daha yüksek hıza çıkar.
- Sürücünün seçim ölçütünü belirle: durgun hâlden aynı sürede daha yüksek hıza ulaşan aracı satın almak istiyor.
- İki aracın ivmelerini karşılaştır: otomobilin ivmesi 10 m/s², motosikletin ivmesi ise 8 m/s² büyüklüğündedir.
- Durgun hâlden düzgün hızlanmada v = a·t olduğundan, ivmesi büyük olan araç eşit sürede daha büyük hıza ulaşır.
- 10 m/s² > 8 m/s² olduğu için sürücü aynı sürede daha yüksek hıza çıkan otomobili tercih eder.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Otomobil; örneğin 10 s'de otomobil 100 m/s hıza çıkarken motosiklet 80 m/s hıza ulaşır. (Otomobil seçilip eşit süredeki hızlar veya aynı hıza ulaşma süreleri doğru karşılaştırıldığında geçerlidir.)
- 400 m sayısı sayıca büyük diye motosikleti seçmek — karşılaştırma aynı tür büyüklükler (ivmeler veya eşit süredeki hızlar) arasında yapılmalıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin herhangi bir t süresinde (örneğin 3 s) v = a·t ile otomobilin hızı (30 m/s) motosikletinkinden (24 m/s) büyük mü?