Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 61 Cevapları

Dron toplam 400 m yol almış, yer değiştirmesi O'dan B'ye 200 m'dir. Yol ve yer değiştirme büyüklüğü eşit olmadığından C genellemesine ulaşılamaz.

1. Dronun toplam aldığı yolu hesapla: 100 + 0 + 300 = 400 m.
2. Başlangıç (O: 0 m) ile bitiş (B: +200 m) arasındaki toplam yer değiştirmeyi bul: Δx = +200 m.
3. Dron yön değiştirdiği için toplam alınan yol (400 m) ile yer değiştirme büyüklüğü (200 m) eşit değildir.
4. Diğer seçenekler hareket verileriyle doğrulandığından ulaşılamayan genelleme C seçeneğidir.

Kendini kontrol et: Yön değiştiren bir harekette alınan yolun daima yer değiştirme büyüklüğünden büyük olduğunu kontrol ettin mi?

B'nin hızı 1-5 s boyunca her saniye 2 m/s artıyor, yani tüm aralıkta ivmelidir.

1. Tablodan B aracının tüm saniyelerdeki hızlarını incele: 16, 18, 20, 22, 24 m/s.
2. 3. saniyeden sonra da hız her saniye 2 m/s artmaya devam eder (a = +2 m/s²).
3. B aracı tüm zaman aralıklarında ivmeli hareket yaptığından ifade yanlıştır ('Y').

Kendini kontrol et: B aracının hızı 3. saniyeden 5. saniyeye geçerken 20 m/s'den 24 m/s'ye değişiyor mu?

Negatif yönde hızın büyüklüğü azalıyorsa cisim yavaşlar; ivme hıza zıt yani pozitif yöndedir, negatif değil.

1. Negatif yönde hareket eden aracın hızının zamanla azalması, negatif yönde yavaşlaması demektir.
2. Yavaşlayan harekette ivme hıza zıt yönlüdür; örneğin hız -20 m/s'den -10 m/s'ye düşerse Δv = -10-(-20) = +10 m/s olur.
3. İvme pozitif değer alacağından negatif değer alır ifadesi yanlıştır ('Y').

Kendini kontrol et: Hızı -10 m/s'den -4 m/s'ye düşen bir aracın hız değişimi Δv = -4-(-10) pozitif mi çıkıyor?

A saniyede 4 m/s, B 2 m/s artıyor, C azalıyor; en büyük artış A'dadır.

1. Her aracın 1 saniyedeki hız değişimini karşılaştır: A'da +4 m/s, B'de +2 m/s, C'de -3 m/s.
2. C aracının hızı azalırken A ve B araçlarının hızı artmaktadır; +4 m/s > +2 m/s'dir.
3. En büyük hız artışı A aracında görüldüğünden ifade doğrudur ('D').

Kendini kontrol et: 1-5 s aralığında toplam hız artışı A'da 16 m/s iken B'de 8 m/s mi?

Pozitif yönde yavaşlayan aracın ivmesi hızın tersi yönde, yani negatiftir (-3 m/s²).

1. C aracının hızı her saniye 30, 27, 24, 21, 18 m/s şeklinde azalmaktadır.
2. Pozitif yönde yavaşlayan aracın ivmesi harekete zıt yönlüdür: a = (27-30)/1 = -3 m/s².
3. İvme negatif olduğundan ivmesi pozitiftir ifadesi yanlıştır ('Y').

Kendini kontrol et: Tablo a bölümünde C aracının ivmesini zaten 'negatif ivme' olarak bulmuş muydun?

İvme büyüklükleri A: 4, B: 2, C: 3 m/s²; en küçüğü B'dir.

1. Üç aracın ivmelerini hesapla: a_A = +4 m/s², a_B = +2 m/s², a_C = -3 m/s².
2. İvme büyüklüğü mutlak değerle alınır: |a_A| = 4 m/s², |a_B| = 2 m/s², |a_C| = 3 m/s².
3. 2 < 3 < 4 olduğundan ivme büyüklüğü en küçük araç B'dir; ifade doğrudur ('D').

Kendini kontrol et: İşaretleri kaldırıp yalnız ivme büyüklüklerini (4, 2 ve 3 m/s²) karşılaştırdığında en küçüğü 2 mi?

A'nın hızı her saniye 4 m/s artıyor (12, 16, 20, 24, 28); ivme +4 m/s² sabittir.

1. Tablodaki A aracının hız sütununa bakılır: 12, 16, 20, 24, 28 m/s.
2. Her 1 s'lik aralıkta hız 4 m/s artıyor: a = Δv/Δt = 4/1 = +4 m/s².
3. İvme her aralıkta pozitif olduğundan dört aralığa da "pozitif ivme" yazılır.

Kendini kontrol et: Pozitif yönde hızlanan A aracının hızı her saniye arttığı için ivme işareti pozitif mi?

B'nin hızı her saniye 2 m/s artıyor (16, 18, 20, 22, 24); ivme +2 m/s² sabittir.

1. Tablodaki B aracının hız sütununa bakılır: 16, 18, 20, 22, 24 m/s.
2. Her 1 s'de hız 2 m/s artıyor: a = Δv/Δt = 2/1 = +2 m/s².
3. İvme her aralıkta pozitif olduğundan dört aralığa da "pozitif ivme" yazılır.

Kendini kontrol et: Her zaman aralığında v_son > v_ilk olduğundan Δv = +2 m/s pozitif çıkıyor mu?

C'nin hızı her saniye 3 m/s azalıyor (30, 27, 24, 21, 18); ivme -3 m/s² sabittir.

1. Tablodaki C aracının hız sütununa bakılır: 30, 27, 24, 21, 18 m/s.
2. Her 1 s'de hız 3 m/s azalıyor: a = Δv/Δt = -3/1 = -3 m/s².
3. İvme her aralıkta negatif olduğundan dört aralığa da "negatif ivme" yazılır.

Kendini kontrol et: Son hızdan ilk hızı çıkardığında (örneğin 27 - 30 = -3 m/s) sonuç negatif mi?

A'nın hızı saniyede 4 m/s artıyor; 5. s'de 28 olduğundan 6. s'de 32 m/s olur.

1. Tablodan A'nın hızları: 12, 16, 20, 24, 28 m/s.
2. Her saniyede hız 4 m/s artıyor; ivme sabit ve +4 m/s².
3. 6. s'deki hız: 28 + 4 = 32 m/s.

Kendini kontrol et: 32 m/s değerinden 5. saniyedeki 28 m/s hızı çıkarıldığında ivme olan 4 m/s² bulunuyor mu?

B'nin hızı saniyede 2 m/s artıyor; 5. s'de 24 olduğundan 6. s'de 26 m/s olur.

1. Tablodan B'nin hızları: 16, 18, 20, 22, 24 m/s.
2. Her saniyede hız 2 m/s artıyor; ivme sabit ve +2 m/s².
3. 6. s'deki hız: 24 + 2 = 26 m/s.

Kendini kontrol et: 16, 18, 20, 22, 24 örüntüsünü ikişer artırarak sürdürdüğünde sıradaki terim 26 oluyor mu?

C'nin hızı saniyede 3 m/s azalıyor; 5. s'de 18 olduğundan 6. s'de 15 m/s olur.

1. Tablodan C'nin hızları: 30, 27, 24, 21, 18 m/s.
2. Her saniyede hız 3 m/s azalıyor; ivme sabit ve −3 m/s².
3. 6. s'deki hız: 18 − 3 = 15 m/s.

Kendini kontrol et: 30, 27, 24, 21, 18 dizisini üçer azaltarak devam ettirdiğinde 6. saniyede 15 m/s çıkıyor mu?

Hız ve ivme aynı yönlüyse cisim hızlanır; pozitif yönde hızlanırken ivme pozitiftir.

1. Pozitif yönde hareket eden aracın hızı pozitiftir; hızlandığında son hız ilk hızdan büyük olur.
2. Hız değişimi Δv = v_son - v_ilk > 0 olduğundan ivme a = Δv/Δt pozitif çıkar (A ve B araçları gibi).
3. Bu nedenle ifade doğrudur; yay ayraç içine 'D' yazılır.

Kendini kontrol et: Tablodaki A aracında hız 12 m/s'den 16 m/s'ye çıktığında ivme +4 m/s² pozitif oluyor mu?

A'nın ivmesi tüm aralıklarda +4 m/s² sabit; ivmeli hareket 2. s'den önce de vardı.

1. Tablodan A aracının (1-2) s aralığındaki hız değişimini kontrol et: Δv = 16 - 12 = +4 m/s.
2. A aracının ivmesi 2. saniyeden önce de +4 m/s² olup hareket boyunca sabittir.
3. İvmeli hareket 2. saniyeden sonra başlamadığı için ifade yanlıştır ('Y').

Kendini kontrol et: 1. ve 2. saniyeler arasında A aracının hızı sabit mi kalmış yoksa 4 m/s artmış mı?