Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 68
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 68 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8a-yer değiştirmeTabloda her 10 s aralığı için yer değiştirme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Konum 0, 150, 300, 450, 600 m olduğundan her 10 s'de konum 150 m artar.
- Tablodaki konumlar okunur: 0, 10, 20, 30, 40 s'de sırasıyla 0, 150, 300, 450, 600 m.
- Yer değiştirme, son konum eksi ilk konumdur: Δx = x_son - x_ilk.
- Aralıklar: 150-0, 300-150, 450-300, 600-450 işlemlerinin her biri 150 m verir.
- Aralıktaki yer değiştirme yerine konumu yazmak — örneğin 20-30 s aralığında yer değiştirme 450 m değil, 450-300=150 m'dir.
Kendini kontrol et: Dört aralıktaki 150 m'lik yer değiştirmeleri topladığınızda 40. saniyedeki 600 m son konuma ulaşıyor musunuz?
8a-hızTabloda her 10 s aralığı için hız ve sabit hız gözlemi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
v = 150/10 = 15 m/s. Eşit zaman aralıklarında eşit yer değiştirme olduğu için hareket sabit hızlıdır.
- Tablodan her 10 s'lik aralıktaki yer değiştirme bulunur: her aralıkta 150 m.
- Hız, yer değiştirmenin süreye bölümüdür: v = Δx/Δt.
- Her aralık için v = 150 m / 10 s = 15 m/s hesaplanır.
- Eşit sürelerde eşit yer değiştirme yapıldığı ve hız hep 15 m/s olduğu için hareket sabit hızlıdır.
- Yer değiştirmeyi aralık süresi yerine toplam süreye bölmek — örneğin 10-20 s için 150 m, 20'ye değil Δt=10 s'ye bölünmelidir.
Kendini kontrol et: Bulduğunuz 15 m/s hızı toplam süre olan 40 s ile çarptığınızda 600 m toplam yer değiştirmeyi veriyor mu?
8bKonum-zaman grafiğini çizme ve eğimin fiziksel anlamı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Konum zamanla doğrusal arttığından grafik doğrudur. Eğim = Δx/Δt = 15 m/s, yani hız.
- Yatay eksene zaman (s), düşey eksene konum (m) yazılarak (0,0), (10,150), (20,300), (30,450) ve (40,600) noktaları işaretlenir.
- İşaretlenen noktalar birleştirildiğinde orijinden geçen sabit eğimli bir doğru elde edilir.
- Konum-zaman grafiğinin eğimi Δx/Δt oranına eşit olduğundan aracın hızını (15 m/s) verir.
- Eksenleri ters yerleştirmek — zaman bağımsız değişken olduğundan yatay eksene, konum ise düşey eksene yazılmalıdır.
- Konum-zaman grafiğinin eğimini ivme sanmak — Δx/Δt oranı ivmeyi değil hızı verir; ivme v-t grafiğinin eğimidir.
Kendini kontrol et: Grafikteki herhangi iki nokta arasından eğimi hesapladığınızda (örneğin 600/40) bulduğunuz 15 m/s hız değerini elde ediyor musunuz?
8cHızın matematiksel modelini yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Grafiğin eğimi sabit olduğundan hız sabittir: v = 600/40 = 15 m/s. Konum modeli x = v.t olur.
- Konum-zaman grafiği sabit eğimli bir doğru olduğundan, hız eğim bağıntısıyla v = Δx/Δt olarak modellenir.
- Grafikteki veriler yerine konulduğunda v = (600-0)/(40-0) = 15 m/s sabit hız değeri bulunur.
- Başlangıç konumu sıfır olduğundan aracın herhangi bir t anındaki konumu x = v·t = 15·t modeliyle ifade edilir.
- Sabit hızlı harekette modele ivme terimi eklemek — hız değişmediği için ivme sıfırdır ve konum x=v·t ile bulunur.
Kendini kontrol et: x=15·t modelinde t=30 s yazdığınızda tablodaki 450 m konum değerini elde ediyor musunuz?
8çSabit hızlı hareketle ilgili doğru ifadeleri seçme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
I yanlış: konum zamanla doğru orantılıdır, karesiyle değil. II doğru: x=15.60=900 m. III doğru: yer değiştirme v-t grafiğinin altındaki alandır.
- Sabit hızlı harekette x=v·t olduğundan konum zamanın karesiyle değil, zamanın kendisiyle doğru orantılıdır (I yanlış).
- Aracın sabit hızı v=15 m/s bilindiğinden, 60. saniyedeki konumu x=15·60=900 m olarak hesaplanabilir (II doğru).
- v-t grafiğinin altındaki alan yer değiştirmeyi verdiğinden, 5 s'lik yer değiştirme grafikten 15·5=75 m bulunur (III doğru).
- II ve III. ifadeler doğru olduğundan doğru seçenek D'dir.
- I. öncülü doğru kabul etmek — konumun zamanın karesiyle orantılı olması sabit hızlı değil, sabit ivmeli harekete aittir.
- Tablo 40. saniyede bittiği için 60. saniyedeki konumun bulunamayacağını düşünmek — sabit hız modeliyle (x=15·t) ileriki konumlar hesaplanabilir.
Kendini kontrol et: Sabit hızlı harekette x=v·t doğrusallığını ve v-t alanının yer değiştirmeyi verdiğini kontrol ederek yalnız I'i elediniz mi?