Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 78
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 78 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
6Sabit ve değişen kuvvet için işin matematiksel modelini yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sabit kuvvette F_ilk=F_son olduğundan ortalama kuvvet F'dir; iş kuvvet ile yer değiştirmenin çarpımıdır. Değişen kuvvette F_ort=(F_ilk+F_son)/2 kullanılır.
- Soruda verilen tanıma göre iş, ortalama kuvvet ile yer değiştirmenin çarpımına eşittir: W = F_ortalama·Δx.
- Değişimi sabit olan kuvvet için F_ortalama = (F_ilk + F_son)/2 eşitliği modelde yerine yazılır: W = ((F_ilk + F_son)/2)·Δx.
- Kuvvet sabit olduğunda F_ilk = F_son = F olduğundan bağıntı W = F·Δx şekline sadeleşir.
- Her iki durumda da yapılan iş, F-x grafiğinin yer değiştirme ekseniyle arasında kalan alana eşittir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: W = ((F_ilk + F_son) / 2) · Δx (Düzgün değişen kuvvet için ortalama kuvvetin açık yazılışı kullanıldığında) · W = F · Δx (Sabit kuvvet durumu temel alınarak matematiksel model yazıldığında)
- Değişen kuvvette yalnızca son kuvveti kullanarak W = F_son·Δx yazmak — kuvvet düzgün değişiyorsa ilk ve son kuvvetin ortalaması alınmalıdır.
- İşi kuvvet ile zamanın çarpımı (F·Δt) olarak yazmak — iş modelinde kuvvet, yer değiştirme (Δx) ile çarpılır.
Kendini kontrol et: Yazdığın modelde F_ilk = F_son = F koyduğunda sabit kuvvet için bilinen W = F·Δx eşitliğini elde ediyor musun?
7Simülasyonu gözlemleyip tabloyu doldurma, F-x grafiği çizme ve işi hesaplama.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
8Grafiklere bakarak kuvvet ile yer değiştirme arasındaki ilişkiyi açıklama.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kuvvet arttıkça ivme ve aynı sürede alınan yol artar; grafik alanı yapılan işi verir.
- 10 N, 20 N ve 30 N tablolarındaki eşit zaman aralıklarında alınan yollar karşılaştırılır: kuvvet arttıkça aynı süredeki yer değiştirme artar.
- Sabit kuvvetli her F-x grafiğinde yer değiştirme artarken kuvvetin yatay ve sabit kaldığı gözlemlenir.
- Grafiğin altındaki dikdörtgen alan incelenerek yapılan işin hem kuvvetle hem de yer değiştirmeyle doğru orantılı arttığı açıklanır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sabit kütleli cisme uygulanan net kuvvet arttıkça ivme büyür; bu nedenle eşit sürelerde yapılan yer değiştirme kuvvetle doğru orantılı artar. (İvme kavramı üzerinden kuvvet ve yer değiştirme ilişkisini açıkladığında)
- Sabit kuvvet grafiğinde yer değiştirme arttıkça kuvvetin de arttığını söylemek — yatay F-x grafiğinde kuvvet sabit, yalnız yer değiştirme değişkendir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda hem aynı süredeki kuvvet-yer değiştirme büyüklük ilişkisini hem de F-x grafiğinin şeklini belirttin mi?
9F-x grafiklerinden iş kavramına ilişkin genellemeler yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Grafik alanı iş büyüklüğünü verir; birimi joule'dür.
- Çizilen tüm F-x grafiklerinde doğru ile x ekseni arasındaki alanın W = F_ortalama·Δx çarpımını, yani yapılan işi verdiği belirlenir.
- 10 N, 20 N ve 30 N grafiklerinin alanları karşılaştırılarak kuvvet veya yer değiştirme büyüdükçe yapılan işin arttığı çıkarılır.
- Kuvvet ile yer değiştirme aynı yönlü olduğunda grafik alanının pozitif olduğu ve pozitif iş yapıldığı genellemesi yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kuvvet-yer değiştirme grafiğinin altındaki alan yapılan işi verir; uygulanan kuvvet veya alınan yol büyüdükçe yapılan iş de büyür. (Grafik alanı ve büyüklükler arası doğru orantıyı özlü biçimde ifade ettiğinde)
- F-x grafiğinin eğiminin işi verdiğini yazmak — iş grafiğin eğiminden değil, grafiğin yatay eksenle sınırladığı alandan bulunur.
Kendini kontrol et: Genellemende F-x grafiğinin altındaki alanın işi verdiğini ve kuvvet ya da yer değiştirme artışının işi artırdığını ifade ettin mi?