Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 100
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 100 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Pistonu 4 L'den 1 L'ye iten sabit sıcaklıklı işlemin P-V grafiği
Çözüm Yolu
Sabit sıcaklıkta P·V sabittir: 1·4 = 4. Hacim 3 L iken 4/3 atm, 2 L iken 2 atm olur. Hacim azaldıkça basınç artar.
- Verilenler: başlangıçta V = 4 L, P = 1 atm; sıcaklık ve gaz miktarı sabit; son hacim 1 L.
- Sabit sıcaklıkta Boyle yasası kullanılır: P·V = 1·4 = 4 atm·L sabittir.
- Ara noktalar hesaplanır: 3 L'de 4/3 atm, 2 L'de 2 atm, 1 L'de 4 atm.
- Bu noktalar P-V eksenlerine işaretlenip birleştirilir; hacim azaldıkça basınç artar.
- (4 L, 1 atm) ile (1 L, 4 atm) noktalarını doğru parçasıyla birleştirmek — P·V sabit olduğundan grafik doğrusal değil eğrisel (hiperbol) olmalıdır.
- İdeal piston kavramından dolayı sıkıştırma sırasında da basıncın 1 atm kalacağını sanmak — piston dış kuvvetle itildiğinden iç basınç artar.
Kendini kontrol et: Çizdiğin eğri üzerindeki her noktada P ve V koordinatlarının çarpımı 4 atm·L'ye eşit mi?
2Sıcaklık 273 °C'ye çıkarılıp mol yarıya düşünce X gazının basınç ve hacmi
Çözüm Yolu
Sıcaklık 273 K'den 546 K'ye iki katına çıkar, mol sayısı yarıya düşer; nT çarpımı sabit kalır. Piston serbest olduğundan basınç dış basınca eşit, hacim V = nRT/P de değişmez.
- Başlangıç ve son sıcaklıkları Kelvin'e çevir: T₁ = 0 + 273 = 273 K, T₂ = 273 + 273 = 546 K.
- Kap ideal pistonlu olduğundan iç basınç daima dış basınca eşittir; bu nedenle X gazının basıncı değişmez (P₁ = P₂).
- Son durumda sıcaklık iki katına çıkarken (T₂ = 2T₁) mol sayısı yarıya düşer (n₂ = n₁/2); n·T çarpımı sabit kalır.
- V = nRT/P bağıntısında P, R ve n·T çarpımı başlangıçla aynı kaldığından hacim de değişmez (V₂ = V₁).
- Sıcaklığı Kelvin'e çevirmeden 0 °C üzerinden oran kurmaya çalışmak — gaz işlemlerinde T₁ = 273 K ve T₂ = 546 K alınmalıdır.
- Sıcaklık arttığı için pistonlu kapta basıncın da artacağını düşünmek — ideal piston serbest hareket ettiğinden basınç dış basınca eşit kalır.
Kendini kontrol et: P₁·V₁/(n₁·T₁) = P₂·V₂/(n₂·T₂) eşitliğinde P₁ = P₂, n₂ = n₁/2 ve T₂ = 2T₁ yazdığında V₂ = V₁ çıkıyor mu?
3aBirim hacimdeki gaz tanecik sayısı He için değişimi
Çözüm Yolu
N₂ eklenince basınç artar, balon sıkışıp hacmi küçülür. He mol sayısı sabit kaldığından birim hacimdeki tanecik sayısı artar.
- Sabit hacimli dış kaba aynı sıcaklıkta N₂ gazı eklendiğinde kap içindeki toplam basıncın arttığını belirle.
- Elastik balon iç-dış basınç dengesini sağladığından He gazının basıncı artar, sabit T ve n değerinde balon hacmi küçülür.
- Balondaki He tanecik sayısı sabitken hacim azaldığı için birim hacimdeki He gaz tanecik sayısı (n/V) artar.
- Balona He eklenmediği için birim hacimdeki tanecik sayısının değişmeyeceğini sanmak — tanecik sayısı sabittir ancak balon hacmi küçüldüğü için n/V artar.
Kendini kontrol et: PV = nRT denkleminden n/V = P/(RT) yazdığında, T sabitken P arttığı için n/V oranı da artıyor mu?
3bHe gazının P·V değerinin değişimi
Çözüm Yolu
He için PV = nRT'de n ve T sabittir, dolayısıyla PV çarpımı değişmez.
- Elastik balondaki He gazı için ideal gaz denklemini P·V = n·R·T biçiminde yaz.
- İşlem aynı sıcaklıkta yapıldığından T sabittir; balon kapalı olduğundan He mol sayısı (n) da sabittir.
- Eşitliğin sağ tarafındaki n, R ve T değişmediğinden He gazının P·V çarpımı da değişmez.
- Basınç arttığı için P·V çarpımının da artacağını düşünmek — basınç hangi oranda artarsa balon hacmi aynı oranda küçülür, çarpım sabit kalır.
- Kaba eklenen N₂ gazının He mol sayısını artırdığını sanmak — N₂ dış kaba eklenir, balon içindeki He miktarı değişmez.
Kendini kontrol et: He gazı için n ve T sabitken P arttığında V aynı oranda küçülerek P·V çarpımını koruyor mu?
3cHe gazının basıncının değişimi
Çözüm Yolu
Ek N₂ gazı toplam basıncı yükseltir; balon dış basınçla dengede olduğundan He'nin basıncı da artar ve hacmi azalır.
- Sabit hacimli kaba aynı sıcaklıkta N₂ gazı eklendiğinde balonun dışındaki gaz basıncının arttığını gör.
- Elastik zarların iç basıncı dış basınca eşitleyerek dengeye geldiği ilkesini uygula.
- Dış ortam basıncı arttığından balon sıkışarak küçülür ve içindeki He gazının basıncı artar.
- Elastik balonda basıncın her koşulda sabit kalacağını sanmak — balon basıncı dış basınca eşittir; kapalı kaptaki dış basınç artınca balon basıncı da artar.
Kendini kontrol et: Balon hacmi küçülürken n ve T sabit kaldığına göre P = nRT/V bağıntısından He basıncı artmış oluyor mu?
4Aynı sıcaklıkta üç kaptaki gazların mol sayıları arasındaki ilişki
Çözüm Yolu
Sıcaklık aynı olduğundan n ∝ P·V. I: 6·2 = 12, II: 3·4 = 12, III: 2·6 = 12. Çarpımlar eşit olduğundan mol sayıları eşittir.
- Verilenler: I: 6 atm, 2 L; II: 3 atm, 4 L; III: 2 atm, 6 L; sıcaklıklar aynı.
- PV = nRT ve T sabit olduğundan mol sayısı P·V çarpımıyla doğru orantılıdır.
- Çarpımlar: I: 6·2 = 12, II: 3·4 = 12, III: 2·6 = 12.
- Çarpımlar eşit olduğundan n(I) = n(II) = n(III) olur.
- Gazların cinsi farklı olduğu için mol sayılarının da farklı olacağını düşünmek — ideal gazlarda mol sayısı gazın türüne değil P, V ve T'ye bağlıdır.
- Yalnızca basınçlara veya yalnızca hacimlere bakarak sıralama yapmak — mol sayısı tek başına P veya V ile değil P·V çarpımıyla orantılıdır.
Kendini kontrol et: Her kap için n = (P·V)/(R·T) yazdığında üç kapta da 12/(R·T) değerini buluyor musun?