Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 141
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 141 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
69Deney görsellerinden yararlanarak gaz yasalarını kinetik teoriye uygun biçimde açıklama.
Çözüm Yolu
Basınç, taneciklerin kap duvarına çarpmasından doğar. Hacim küçülünce (Boyle) veya sıcaklık/mol sayısı artınca basınç ve hacim eğilimleri çarpışma sayısı ve şiddetiyle açıklanır. Deney görselleri bu sayfada olmadığından genel çerçeve verildi.
- Kinetik teoriye göre gaz basıncı, sürekli ve rastgele hareket eden taneciklerin kap çeperlerine yaptığı esnek çarpışmalardan kaynaklanır.
- Sabit sıcaklıkta hacim küçültüldüğünde taneciklerin birim zamanda çepere çarpma sayısı artar ve basınç yükselir (Boyle yasası).
- Sıcaklık artırıldığında taneciklerin ortalama hızı ve çarpışma şiddeti artar; sabit hacimde basınç, sabit basınçta ise hacim artar.
- Sabit basınç ve sıcaklıkta gaz eklendiğinde tanecik sayısı arttığından iç basıncı dengelemek için hacim büyür (Avogadro yasası).
Kabul edilebilir başka cevaplar: Boyle'da sıkışma çarpışma sıklığını artırır; Charles ve Gay-Lussac'ta ısınma tanecik hızını artırır; Avogadro'da mol artışı çarpışma sayısını artırır. (Dört deneydeki P, V, T, n değişimlerini tanecik hızı ve çeper çarpışmalarıyla açıklayan cevaplar geçerlidir.)
- Sabit sıcaklıkta hacim küçülünce tanecik hızının arttığını sanmak — taneciklerin ortalama hızı yalnız mutlak sıcaklığa bağlıdır.
- Sıcaklık artışında yalnız çarpışma sayısının arttığını söylemek — tanecikler hızlandığı için hem çarpışma sıklığı hem çarpışma şiddeti artar.
Kendini kontrol et: Her gaz yasasını taneciklerin hızı, birim zamandaki çarpışma sayısı ve çarpışma şiddeti kavramlarıyla ilişkilendirdin mi?
70Grafiklere göre hava yastığının en hızlı ve kolay şişmesi için yapılabilecek işlem.
Çözüm Yolu
Grafiklerde V, n ve T ile doğru orantılı artıyor. Hızlı şişme için NaN₃ miktarı (mol sayısı) ve sıcaklık artırılmalıdır.
- Hava yastığının hızlı ve kolay şişmesi için oluşan N₂ gazının hacminin (V) kısa sürede büyümesi gerekir.
- 1. ve 3. grafiklere göre gaz hacmi (V), mol sayısı (n) ve mutlak sıcaklıkla (T) doğru orantılı artmaktadır.
- Metindeki tepkimeye göre NaN₃ miktarı artırılırsa üretilen N₂ mol sayısı artar; sıcaklık artırılırsa gaz genleşerek hacim büyür.
- Hem NaN₃ miktarının hem sıcaklığın artırılmasını öneren A seçeneği doğrudur.
- 2. grafiğe bakıp basıncı artırmanın şişmeyi kolaylaştıracağını düşünmek — grafikte basınç arttıkça gaz hacmi 73,8 L'den 24,6 L'ye düşmektedir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin işlemde hem V-n hem V-T grafiklerinde hacmin artış yönünde hareket ettiğini kontrol ettin mi?