Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 192
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 192 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4Molar derişim eşitliğinden yola çıkarak genelleme oluşturma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
M = n/V bağıntısına göre derişim mol sayısıyla doğru, hacimle ters orantılıdır.
- Önceki adımda ulaşılan M = n/V matematiksel eşitliğinde pay ve paydadaki değişkenler incelenir.
- V = 1 L alındığında M = n olduğundan molar derişim 1 L çözeltideki çözünen mol sayısı olarak tanımlanır.
- Hacim sabitken mol sayısı arttıkça derişimin arttığı, mol sabitken hacim arttıkça derişimin azaldığı genellemesi yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Molar derişim, çözünenin mol sayısı ile doğru, çözelti hacmi ile ters orantılıdır. (M = n/V eşitliğindeki doğru ve ters orantı ilişkisini doğru ifade ettiği sürece geçerlidir.)
- Çözelti hacmi ile molar derişimi doğru orantılı sanmak — hacim paydada olduğundan arttıkça birim hacimdeki madde miktarı azalır.
- Tanımda 1 L çözelti yerine 1 L çözücü demek — molar derişimde payda toplam çözelti hacmidir.
Kendini kontrol et: Genellemende hem çözünen mol sayısıyla doğru orantıyı hem çözelti hacmiyle ters orantıyı belirttin mi?
54. maddedeki hesaplamaları molarite bağıntısıyla tekrar edip sonuçları karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
4. maddedeki genelleme zaten M = n/V ilişkisidir; bağıntıyla yapılan hesaplar önceki sonuçlarla örtüşür.
- Etkinlikteki çözeltilerin mol (n) ve hacim (V) değerleri M = n/V molarite bağıntısında yerine konur.
- Tablodaki çözeltiler için sırasıyla 0,2/0,1 = 2; 1/2 = 0,5; 6/2 = 3; 2/2 = 1; 3/4 = 0,75 mol/L bulunur.
- 3. basamaktaki çözeltiler için M = 1,25/0,5 = 2,5 mol/L ve M = 3/2 = 1,5 mol/L hesaplanır.
- Bulunan değerler önceki hesaplamalarla karşılaştırılır; türetilen eşitlik M = n/V olduğundan sonuçların birebir örtüştüğü görülür.
- Birimleri mol/L yerine yalnızca mol yazmak — M = n/V işleminde mol değeri litreye bölündüğünden birim mol/L olur.
Kendini kontrol et: M = n/V bağıntısıyla bulduğun her değerin etkinlikteki önceki sonuçlarla birebir aynı olduğunu doğruladın mı?
6Tuzlu su çözeltilerinden hangisi derişik, hangisi seyreltik; 30 g tuzlu örnek olsaydı değişir miydi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Derişik ve seyreltik kavramları göreceli kıyaslamadır. 30 g'lık çözelti bu ikisinden derişik olurdu; I ve II ona göre seyreltik kalırdı. Yani nitelemeler karşılaştırılan çözeltilere bağlı olarak değişir.
- Tablodan: I ve II çözeltilerinin ikisinde de çözücü 100 mL; I'de 15 g, II'de 25 g tuz çözünmüş.
- Hacimler eşit olduğu için birim hacimdeki çözünen miktarı karşılaştırılır: 25 g > 15 g.
- Birim hacimde daha çok tuz içeren II derişik, daha az içeren I seyreltiktir.
- 30 g tuzlu bir örnek eklenirse en derişik o olur; ona göre II de seyreltik sayılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: II derişik, I seyreltiktir; 30 g'lık çözelti eklenseydi II, I'e göre derişik kalırken 30 g'lık çözeltiye göre seyreltik olurdu. (Derişik ve seyreltik kavramlarının karşılaştırılan çözelti çiftine bağlı (bağıl) olduğunu açıkladığı sürece geçerlidir.)
- Derişik çözeltiyi doymuş çözeltiyle karıştırmak — 100 g suda 36 g çözünebildiğinden 25 g ve 30 g'lık çözeltiler doymamış ama derişiktir.
- II. çözeltinin her durumda derişik kalacağını düşünmek — derişik ve seyreltik kavramları mutlak değil, karşılaştırılan çözeltiye bağlı kavramlardır.
Kendini kontrol et: 30 g tuzun 100 g sudaki 36 g çözünürlük sınırını aşmadığını ve tamamen çözündüğünü kontrol ettin mi?
7İzotonik ve hipertonik çözeltiler ile seyreltik/derişik kavramları arasındaki benzerliği görsellerle yorumlama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İzotonikte zarın iki yanındaki derişim eşittir, su geçişi dengelidir. Hipertonikte bir taraf daha derişiktir ve su seyreltik taraftan derişik tarafa geçer. Derişik/seyreltik de göreceli kıyaslamadır.
- Görsellerde yarı geçirgen zarın iki yanındaki birim hacimde bulunan çözünen tanecik sıklıkları karşılaştırılır.
- İzotonik görselde iki bölmedeki çözünen tanecik derişimi eşittir; hipertonik görselde ise sol bölme sağ bölmeye göre daha derişiktir.
- Hipertonik ortam yüksek derişimli, karşısındaki ortam düşük derişimli olduğundan suyun seyreltik taraftan derişik tarafa geçtiği görülür.
- Her iki kavram grubunun da tek bir çözeltiyi değil, iki çözeltinin bağıl derişim kıyaslamasını ifade ettiği sonucuna ulaşılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hipertonik çözelti karşılaştırıldığı çözeltiye göre derişik, izotonik çözeltiler ise eş derişimlidir; her ikisi de bağıl derişim kıyaslamasıdır. (Görsellerdeki tanecik yoğunluklarından yararlanarak tonisite ile derişik/seyreltik kavramlarının bağıl kıyaslama olduğunu belirttiği sürece geçerlidir.)
- Hipertonik görselde suyun derişik taraftan seyreltik tarafa geçtiğini sanmak — ok yönü suyun az yoğundan çok yoğuna geçtiğini gösterir.
- Tek bir çözeltiye bakarak hipertonik veya derişik demek — her iki kavram da başka bir çözeltiyle kıyaslandığında anlam kazanır.
Kendini kontrol et: Açıklamanda hem tanecik yoğunluğu farkını hem de kavramların bağıl (karşılaştırmalı) olma özelliğini belirttin mi?