Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 219
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 219 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
27NaCl modelinden yola çıkarak potasyum nitratın suda çözünmesini modelleme
Çözüm Yolu
NaCl modelindeki Na+ yerine K+, Cl- yerine NO₃- konur. İyon-dipol etkileşimi iyonlar arası çekimi yener ve çözünme gerçekleşir.
- Potasyum nitratın (KNO₃) kristal örgüsünü K+ katyonları ve NO₃- anyonlarının düzenli dizildiği iyonik katı olarak göster.
- Polar su moleküllerinde oksijen ucunu kısmi negatif (δ-), hidrojen uçlarını kısmi pozitif (δ+) olarak belirt.
- K+ katyonunun çevresini suyun oksijen (δ-) uçları, NO₃- anyonunun çevresini ise hidrojen (δ+) uçları içe bakacak şekilde sar.
- İyonların kristalden ayrılıp su molekülleriyle hidratlaşmış halde dağıldığını göster: KNO₃(k) → K+(suda) + NO₃-(suda).
Kabul edilebilir başka cevaplar: K+ ve NO₃- taneciklerini farklı renk ve boyutta kürelerle kristal örgüde ve su dipolleriyle sarılmış iyonlar halinde şematik çizmek. (K+ ve NO₃- iyonları doğru ayrıştırılıp suyun δ- (O) ve δ+ (H) uçları doğru yönlendirildiğinde geçerlidir.)
- NO₃- kökünü N ve O iyonlarına ayırmak — nitrat çok atomlu bir iyondur, suda parçalanmadan tek bütün (NO₃-) olarak kalır.
- Su moleküllerinin kutuplarını ters yönlendirmek — zıt yükler birbirini çektiğinden K+ iyonuna oksijen (δ-), NO₃- iyonuna hidrojen (δ+) ucu dönmelidir.
Kendini kontrol et: Modelinde K+ çevresinde oksijen (δ-) uçları, NO₃- bütünü çevresinde ise hidrojen (δ+) uçları merkeze bakıyor mu?
28Çözünme süreciyle ilgili yanlış ifadeyi seçme
Çözüm Yolu
Çözünme bazen endotermik, bazen ekzotermiktir; karışmanın daima ekzotermik olduğu söylenemez. Diğer ifadeler doğrudur.
- Çözünme sürecinin tanecik ayrılması, sarılma ve homojen dağılma basamaklarını seçeneklerle karşılaştır.
- Taneciklerin kendi aralarındaki çekimi yenerek ayrılıp homojen dağıldığını belirterek A ve C seçeneklerinin doğruluğunu gör.
- Çözünenin su ile sarılmasına hidratasyon, su dışındaki çözücülerle sarılmasına solvatasyon dendiğinden B ve D seçeneklerini doğrula.
- Çözünme ve karışma süreci ısı alan (endotermik, örneğin KNO₃) veya ısı veren (ekzotermik) olabildiğinden 'daima ekzotermiktir' diyen E yanlıştır.
- Hidratasyon ile solvatasyonu karıştırmak — çözücü su ise hidratasyon, su dışında başka bir çözücü ise solvatasyon terimi kullanılır.
- Tüm çözünmelerin dışarıya ısı verdiğini sanmak — tuz ve şeker gibi pek çok katının suda çözünmesi ortamdan ısı alır (endotermiktir).
Kendini kontrol et: Potasyum nitrat veya şekerin suda çözünürken ortamı soğutması (endotermik olması) 'daima ekzotermiktir' ifadesini çürütüyor mu?