Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 228
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 228 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
52Çözelti türleriyle ilgili söylenemeyecek ifadeyi bulma
Çözüm Yolu
Seyreltik çözelti her zaman doymamış değildir; az çözünen bir maddenin doymuş çözeltisi de seyreltik olabilir. Diğer ifadeler doğrudur.
- Seçenekleri kartlardaki çözelti türleriyle karşılaştır: A, B, C ve E seçenekleri elektrolitlik ve doygunluk tanımlarıyla tam uyumludur.
- D seçeneğindeki 'tüm seyreltik çözeltiler doymamıştır' genellemesini değerlendir: seyreltiklik göreli bir kavramdır ve doygunluktan farklıdır.
- Suda çözünürlüğü çok düşük olan bir maddenin doymuş çözeltisi de seyreltik olabileceğinden söylenemeyecek ifade D seçeneğidir.
- Seyreltik ile doymamış kavramlarını eş anlamlı sanmak — az çözünen bir maddenin doymuş çözeltisi de seyreltik olabilir.
- Dibinde katı bulunan çözeltiyi aşırı doymuş sanıp B seçeneğini işaretlemek — katısıyla dengedeki çözelti doymuştur.
Kendini kontrol et: Suda çok az çözünen bir tuzun doymuş çözeltisinin aynı zamanda seyreltik olabileceğini düşündün mü?
53Tanecik sayısına bağlı koligatif özellik araştıran öğrencinin soracağı soru
Çözüm Yolu
Koligatif özellikler çözünen taneciklerin sayısına bağlıdır. Uçucu olmayan katının tanecik sayısı arttıkça kaynama noktası yükselir; diğer seçenekler tanecik sayısını sormaz.
- Deneyde sabit tutulan ve değiştirilen unsurları belirle: 100 mL su, ısıtıcı ve ortam sabit; çözünen tanecik sayısı farklıdır.
- Koligatif özelliklerin çözeltideki toplam çözünen tanecik derişimine bağlı olarak kaynama ve donma noktasını değiştirdiğini hatırla.
- Seçenekler arasında tanecik sayısı ile kaynama noktası ilişkisini doğrudan sorgulayan tek ifade olduğundan A seçeneğini işaretle.
- Dış basıncın kaynama noktasını etkilediğini bilip E seçeneğini seçmek — doğru bilgi olsa da deneyde ortam basıncı sabit tutulmuştur.
Kendini kontrol et: Seçtiğin araştırma sorusu deneyde değiştirilen tanecik sayısı ile ölçülen kaynama noktasını ilişkilendiriyor mu?
54Deneydeki bağımlı, bağımsız ve kontrol değişkenlerini yazma
Çözüm Yolu
LiCl ve Al(NO₃)3 ile saf su karşılaştırılıyor. Her beherde 100 mL su ve 0,1 mol çözünen ile aynı ısıtıcı ve ortam sabit tutuluyor.
- Deneyde öğrencinin bilerek farklılaştırdığı etkeni bul: saf su, LiCl ve Al(NO₃)3 kullanımı yani çözünen madde türü (tanecik sayısı) bağımsız değişkendir.
- Deney sonucunda ölçülüp kaydedilen büyüklükleri belirle: kaynama noktası ve donma noktası bağımlı değişkendir.
- Tüm kaplarda eşit tutulan koşulları listele: 100 mL su miktarı, çözünen mol sayısı, özdeş ısıtıcılar ve ortam basıncı kontrol değişkenleridir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bağımsız: toplam iyon/tanecik derişimi. Bağımlı: kaynama ve donma noktası değişimi. Kontrol: 100 mL su hacmi, dış basınç, özdeş ısıtıcılar. (Deney metnindeki değiştirilen, ölçülen ve sabit tutulan değişkenleri doğru eşleştiren ifadeler geçerlidir.)
- Bağımlı ve bağımsız değişkenleri birbiriyle karıştırmak — bizim değiştirdiğimiz tanecik sayısı bağımsız, ölçülen sıcaklıklar bağımlı değişkendir.
- Yalnızca kaynama noktasını yazıp donma noktasını unutmak — deneyde hem ısıtma hem soğutma yapılarak iki özellik de ölçülmektedir.
Kendini kontrol et: Bağımsız değişken değiştiğinde bağımlı değişkenin etkilendiğini ve diğer koşulların sabit tutulduğunu kontrol ettin mi?
55LiCl ve Al(NO₃)3 çözeltileri ile suyun kaynama ve donma noktalarını büyükten küçüğe sıralama
Çözüm Yolu
0,1 mol LiCl 2 iyon (0,2 mol), 0,1 mol Al(NO₃)3 4 iyon (0,4 mol) verir. Tanecik sayısı arttıkça kaynama noktası yükselir, donma noktası düşer.
- 100 mL sulardaki toplam iyon miktarlarını bul: saf suda 0; 0,1 mol LiCl'de 0,2 mol; 0,1 mol Al(NO₃)3'te 0,4 mol.
- Tanecik derişimi arttıkça kaynama noktası yükseldiğinden kaynama noktalarını büyükten küçüğe Al(NO₃)3 > LiCl > saf su şeklinde sırala.
- Tanecik derişimi arttıkça donma noktası 0 °C'nin altına daha çok düştüğünden donma noktalarını saf su > LiCl > Al(NO₃)3 şeklinde sırala.
- Her iki tuz da 0,1 mol eklendiği için kaynama noktalarını eşit almak — iyonik katılarda toplam iyon sayısına bakılır.
- Donma noktasını da kaynama noktasıyla aynı sıralamak — tanecik arttıkça donma noktası 0 °C'nin altına inerek küçülür.
Kendini kontrol et: Donma noktalarının negatif değerler aldığını düşünerek en yüksek donma noktasının saf suya (0 °C) ait olduğunu doğruladın mı?