Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 103
Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 103 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Tablo-Açık ve netAraştırma sorusu ölçütü: açık ve net olmalıdır; fikrini yaz.
Çözüm Yolu
Tablo 102. sayfadaki 3. soruya aittir; öğrencinin su tasarrufu sorusu değerlendirilir.
- Önce örnek bir araştırma sorusu yaz: 'Hanede çocuk olup olmaması ile su tasarrufu yapılması arasında ilişki var mı?'
- Ölçüt: soru tek anlama gelmeli, neyin araştırıldığı anlaşılmalıdır.
- Soruda ne araştırıldığı (iki durum arasındaki ilişki) belirsizlik olmadan ifade edilmiştir.
- 'Su kullanımıyla ilgili şeyler' gibi belirsiz ifade kullanmak — amaç ilişki olarak net yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Sorunu okuyan biri neyin araştırılacağını tek cümleyle söyleyebilir mi?
2. Örnek bGöçle ilgili başka kriterlere göre iki kategorik değişkenli araştırma soruları yaz.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Kriterler: iş imkânı, sağlık hizmetine erişim, altyapı, yaşam kalitesi. İkinci örnek: sağlık hizmetine erişim durumu ile bu üç ile göç etme durumu arasında ilişki var mıdır?
- Göçü etkileyebilecek kriterleri listele: iş imkânı, sağlık hizmetine erişim, altyapı, yaşam kalitesi.
- Bir kriter seç ve kategorilere ayrılabildiğini kontrol et (ör. iş imkânı var/yok).
- İkinci değişken olarak İstanbul, Ankara ve İzmir'e göç etme durumunu (göç etti/etmedi) al.
- İki değişkeni 'ile … arasında ilişki var mıdır?' kalıbıyla soruya dönüştür.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kişilerin yaşadıkları yerdeki sağlık hizmetlerine erişim durumu ile İstanbul, Ankara ve İzmir'e göç etme durumu arasında ilişki var mıdır? (Sağlık hizmetine erişim yeterli/yetersiz gibi kategorilerle tanımlandığında geçerlidir.) · Yaşanılan yerdeki ulaşım altyapısı düzeyi ile bu üç ile göç etme durumu arasında ilişki var mıdır? (Altyapı düzeyi iyi/orta/zayıf gibi kategorilere ayrıldığında geçerlidir.)
- Göç eden kişi sayısını değişken almak — sayı nicel veridir; göç etme durumu kategorik olmalı.
- Kriteri belirsiz bırakmak — 'yaşam koşulları' yerine ölçülebilir bir kategori seç.
Kendini kontrol et: Sorundaki iki değişkenin her biri için kategorileri sayabiliyor musun?
Tablo-Araştırmaya değerÖlçüt: araştırmaya değer olmalıdır.
Çözüm Yolu
Haber metni su sıkıntısının artacağını gösteriyor; konu önemlidir.
- Ölçüt: soru önemli, yanıtı merak edilen bir konuyu ele almalıdır.
- Haber metnine bak: kuraklık nedeniyle su sıkıntısının artacağı öngörülüyor.
- Su tasarrufunu etkileyen etkenleri bilmek bu soruna çözüm üretmeye yardım eder.
- Yalnız 'karşılar' yazıp gerekçe vermemek — sorunun hangi probleme katkı sağladığını açıkla.
Kendini kontrol et: Sorunun yanıtı hangi gerçek bir soruna çözüm önerisi getirebilir?
Tablo-Evren açıkÖlçüt: ilgilenilen grup (evren) açık olmalıdır.
Çözüm Yolu
Araştırılan grup sitedeki 10 daire olarak belirlidir.
- Ölçüt: araştırmanın hangi grup üzerinde yapılacağı belli olmalıdır.
- Duru'nun verileri, yaşadığı sitedeki 10 daireden toplanmıştır.
- Soruda grup olarak bu sitedeki haneler belirtilir.
- Evreni 'insanlar' gibi genel bırakmak — hangi grubun incelendiği açıkça yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Sorunda araştırılan grubu (sitedeki haneler) açıkça görebiliyor musun?
Tablo-Değişken açıkÖlçüt: değişken açık bir şekilde görülmelidir.
Çözüm Yolu
İki kategorik değişken soruda açıkça yer alır.
- Ölçüt: soruda hangi değişkenlerin inceleneceği açıkça görünmelidir.
- Örnek soruyu incele: 'Hanede çocuk olması ile su tasarrufu yapılması arasında ilişki var mı?'
- Sorudaki iki değişkeni belirle: hanede çocuk olma durumu ve su tasarrufu durumu.
- Değişken yerine 'hane özellikleri' gibi genel ifade yazmak — hangi özellik olduğu belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Sorundaki iki değişkenin adını ayrı ayrı yazabiliyor musun?
Tablo-Veri toplanabilirÖlçüt: veri toplanabilir olmalıdır.
Çözüm Yolu
Tablodaki endeks ve kişi sayısı bilgileri veri kaynağıdır.
- Ölçüt: araştırma için gereken veriye ulaşılabilmelidir.
- Tablodaki ilk ve son endeksler su faturalarından okunabilir.
- Hanedeki kişi sayısı ve çocuk durumu hane sakinlerine sorularak öğrenilebilir.
- Veri kaynağını belirtmeden 'toplanabilir' demek — verinin nereden alınacağını açıkla.
Kendini kontrol et: Her değişkenin verisini hangi kaynaktan alacağını söyleyebiliyor musun?
Tablo-DeğişebilirlikÖlçüt: değişebilirliği yansıtmalıdır.
Çözüm Yolu
Tüketim yaklaşık 50 ile 94 litre arasında değişmektedir.
- Ölçüt: soruda incelenen değişkenler haneden haneye farklı değerler almalıdır.
- Tabloya bak: kişi başı günlük tüketim yaklaşık 50 ile 94 litre arasında değişiyor.
- Çocuk durumu da hanelerde 'Var' veya 'Yok' olarak farklılık gösteriyor.
- Değişebilirliği yalnız bir değişken için göstermek — her iki değişkende de farklı değerler olmalıdır.
Kendini kontrol et: Tabloda her iki değişkenin de en az iki farklı değer aldığını görebiliyor musun?
Tablo-Odaklanılan grupÖlçüt: odaklanılan grup araştırma yapmaya imkân vermelidir.
Çözüm Yolu
Grup küçük ve erişilebilir olduğundan veri kolayca toplanır.
- Ölçüt: seçilen gruba ulaşmak ve veri almak mümkün olmalıdır.
- Sitedeki haneler küçük ve Duru'nun yakınında olan bir gruptur.
- Bu hanelerden endeks ve kişi bilgisi kolayca alınabilir.
- Bu ölçütü 'evren açık olmalı' ölçütüyle karıştırmak — burada grubun ulaşılabilir olması sorulur.
Kendini kontrol et: Seçtiğin gruptaki herkese ulaşıp veri toplaman pratikte mümkün mü?
Tablo-Kategorik veriÖlçüt: kategorik veri toplamaya uygun olmalıdır.
Çözüm Yolu
80 litre ölçütüyle tüketim kategorilere ayrılır.
- Ölçüt: toplanacak veriler kategorilere ayrılabilmelidir.
- Çocuk durumu 'var/yok' biçiminde iki kategorilidir.
- Su kullanımı, 80 litre ölçütüne göre 'tasarruflu/tasarrufsuz' kategorilerine ayrılır.
- Litre cinsinden tüketimi kategorik saymak — sayısal değer ancak ölçütle gruplandırınca kategorik olur.
Kendini kontrol et: Her iki değişkenin değerlerini sayı değil, grup adı olarak yazabiliyor musun?
2. Örnek aİş kolu ile üç ile göç etme durumu sorusunu ölçütlere göre incele; uygunsuz yönü varsa soruyu yeniden yaz.
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?