Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 106
Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 106 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2aCanlılar tablosunun hangi araştırma sorusuna karşılık hazırlandığını bulma
Çözüm Yolu
Tablodaki iki kategorik değişken omurgalı olma ve etçil olmadır. Her iki grupta da 5 etçil, 5 etçil değil canlı var; belirgin ilişki görünmüyor.
- Tablonun sütun başlıklarını oku: Canlı Adı, Omurgalı mı?, Etçil mi?
- Canlı Adı sütununun incelenen birimleri, diğer iki sütunun değişkenleri gösterdiğini belirle.
- Omurgalı/Omurgasız ve Etçil/Etçil değil değerlerinin kategorik olduğunu fark et.
- İki değişkeni "arasında ilişki var mı?" kalıbıyla tek bir araştırma sorusunda birleştir.
- Soruyu tek değişkenle kurmak (ör. "Hangi canlılar etçildir?") — soru iki değişken arasındaki ilişkiyi sormalıdır.
- Tablonun iki ayrı araştırmaya ait olduğunu sanmak — iki tablo aynı sütunları taşıyan tek bir veri setidir.
Kendini kontrol et: Sorunda Omurgalı mı? ve Etçil mi? sütunlarının ikisi de geçiyor ve aralarındaki ilişki soruluyor mu?
2b-1Soru açık ve net olmalıdır ölçütü için fikir yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Omurgalı ve etçil kavramları açık olduğundan soru farklı yorumlanmaz.
- Oluşturduğun araştırma sorusunu yeniden oku.
- "Omurgalı" ve "etçil" kavramlarının açık ve tek anlamlı olup olmadığını düşün.
- Sorunun neyi araştırdığının açıkça anlaşıldığını belirterek ölçütün karşılandığını yaz.
- Yalnız "karşılıyor" yazıp gerekçe vermemek — fikrin neden karşılandığını açıklamalıdır.
Kendini kontrol et: Soruyu okuyan başka biri neyin araştırıldığını aynı şekilde anlar mı?
2b-2Soru araştırmaya değer olmalıdır ölçütü için fikir yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Sonuç, canlıların sınıflandırılması ve beslenme biçimleri hakkında fikir verir.
- Sorunun cevabının ne işe yarayacağını düşün.
- Canlının vücut yapısı ile beslenme biçimi arasındaki ilişkinin biyolojide anlamlı olduğunu belirt.
- Sonucun sınıflandırma ve beslenme hakkında fikir verdiğini yazarak ölçütün karşılandığını açıkla.
- Araştırmaya değerliği "ilginç" demekle sınırlamak — sonucun bilgiye katkısı belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Bu sorunun cevabı bir biyoloğa canlılar hakkında yeni bir bilgi sağlar mı?
2b-3İlgilenilen grup (evren) açık olmalıdır ölçütü için fikir yazma
Çözüm Yolu
İncelenen canlılar adlarıyla listelenmiştir, grup nettir.
- Araştırmada incelenen birimleri belirle: canlılar.
- Tablodaki canlıları say: 10 omurgalı + 10 omurgasız = 20 canlı.
- Grubun adlarıyla listelendiğini, bu yüzden evrenin açık olduğunu yazarak ölçütün karşılandığını belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Evren genel olarak hayvanlardır; tablodaki 20 canlı bu evrenden alınmış örnektir. (Soru tüm hayvanlar için genelleme amacıyla düşünülürse geçerlidir.)
- Evren olarak yalnız omurgalıları ya da yalnız etçilleri göstermek — bunlar değişkenin kategorileridir; evren tüm canlılardır.
- Biyoloğu evren saymak — biyolog araştırmacıdır, incelenen grup canlılardır.
Kendini kontrol et: İki tablodaki canlıların toplamı, belirttiğin evren sayısıyla aynı mı?
2b-4Değişken açık bir şekilde görülmelidir ölçütü için fikir yazma
Çözüm Yolu
İki değişken de sütun başlığıdır ve her canlı için belirtilmiştir.
- Soruda geçen değişkenleri bul: omurgalı olma ve etçil olma.
- Bu değişkenlerin tabloda sütun başlığı olarak yer aldığını kontrol et.
- Her canlı için iki değerin de yazıldığını belirterek ölçütün karşılandığını yaz.
- Canlı Adı sütununu da değişken saymak — o sütun incelenen birimleri adlandırır.
Kendini kontrol et: Sorudaki iki değişkenin adını tablodaki sütun başlıklarında gösterebiliyor musun?
2b-5Veri toplanabilir olmalıdır ölçütü için fikir yazma
Çözüm Yolu
Bu bilgiler biyoloji kaynaklarında bulunur; tablo da böyle oluşturulmuştur.
- Her canlının omurgalı ve etçil olup olmadığının nereden öğrenilebileceğini düşün.
- Bu bilgilerin biyoloji kaynaklarında bulunduğunu belirt.
- Tablonun da bu şekilde oluşturulduğunu kanıt göstererek ölçütün karşılandığını yaz.
- Verinin yalnız gözlemle toplanabileceğini düşünmek — güvenilir kaynaklardan hazır bilgi almak da geçerlidir.
Kendini kontrol et: Tabloya yeni bir canlı eklemek istesen gerekli iki bilgiye ulaşabilir misin?
2b-6Değişebilirliği yansıtmalıdır ölçütü için fikir yazma
Çözüm Yolu
Her iki değişkende de farklı kategoriler görülür; veriler değişkenlik gösterir.
- Omurgalı mı? sütununda farklı değerleri bul: Omurgalı ve Omurgasız.
- Etçil mi? sütununda farklı değerleri bul: Etçil ve Etçil değil.
- Değişkenlerin canlıdan canlıya farklı değerler aldığını belirterek ölçütün karşılandığını yaz.
- Değişebilirliği iki değişken arasında ilişki bulunmasıyla karıştırmak — burada her değişkenin birden çok değer alması sorulur.
Kendini kontrol et: Her iki sütunda da en az iki farklı değer görüyor musun?
2b-7Odaklanılan grup araştırma yapılmasına imkân vermelidir ölçütü için fikir yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Gruba ait bilgiler bulunabildiği için araştırma yapılabilir.
- İncelenen grubun tablodaki canlılar olduğunu hatırla.
- Bu canlıların sayısının sınırlı ve bilgilerine ulaşmanın kolay olduğunu belirt.
- Bu nedenle grup üzerinde araştırma yapılabileceğini yazarak ölçütün karşılandığını açıkla.
Kendini kontrol et: Bu gruptaki her canlının bilgisine ulaşıp tabloya ekleyebilir misin?
2b-8Kategorik veri toplamaya uygun olmalıdır ölçütü için fikir yazma
Çözüm Yolu
Veriler sayı değil kategori olarak toplanır, bu yüzden ölçüte uygundur.
- Her değişkenin aldığı değerlerin sayı mı yoksa kategori mi olduğuna bak.
- Omurgalı/Omurgasız ve Etçil/Etçil değil değerlerinin birer kategori olduğunu belirt.
- Verilerin ölçülmeden gruplara ayrılarak toplandığını yazarak ölçütün karşılandığını açıkla.
- Kategorileri sayarak elde edilen sıklıkları (ör. 5 etçil) değişkenin kendisi sanmak — değişkenin değerleri kategoriler, sayılar ise sıklıklardır.
Kendini kontrol et: Her canlı için iki değişkenin değerini bir sayı olmadan, yalnız bir grup adıyla yazabiliyor musun?