Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 139
Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 139 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8aTablodan iki özellik seçip iki kategorik değişken ilişkisini inceleyen araştırma sorusu yazma
Çözüm Yolu
İki kategorik değişken, açık evren ve ölçülebilir ifade içeren bir soru yazılır.
- Tablodaki dört özellikten ikisini seç; örnek: ürün kategorisi ve iade durumu.
- Her ikisinin de kategorik olduğunu kontrol et: Giyim/Elektronik ve iade edildi/edilmedi.
- Evreni belirt: mağazanın müşterileri.
- İki değişken arasındaki ilişkiyi soran tek cümlelik bir soru yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mağazanın müşterilerinde cinsiyet (Erkek/Kadın) ile alışveriş yöntemi (Çevrim içi/Mağaza) arasında nasıl bir ilişki vardır? (Cinsiyet ve alışveriş yöntemi özellikleri seçildiğinde.) · Mağazanın müşterilerinde alışveriş yöntemi (Çevrim içi/Mağaza) ile iade durumu arasında nasıl bir ilişki vardır? (Alışveriş yöntemi ve iade durumu özellikleri seçildiğinde.)
- Tek değişkenli soru yazmak (ör. kaç ürün iade edildi?) — soru iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemelidir.
- Evreni belirtmemek — sorunun kimi kapsadığı cümlede yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Sorunda iki kategorik değişken, bir evren ve 'ilişki' ifadesi yer alıyor mu?
8cSıklık tabloları ve koşullu göreli sıklık kümeli sütun grafiğiyle analiz edip sonucu soru bağlamında yorumlama
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Giyim: 16 üründen 10'u iade edilmiş (%62,5); Elektronik: 14 üründen 5'i iade edilmiş (%36). Giyimde iade oranı daha yüksektir.Çözüm Yolu
Ürün kategorisine göre koşullu göreli sıklık hesaplanır. Bu örneklemde iade, giyim ürünlerinde daha yaygındır; genelleme için daha fazla veri gerekir.
- Tablodaki 30 kaydı ürün kategorisi ve iade durumuna göre sayalım: Giyim 16 (10 iade, 6 iade yok), Elektronik 14 (5 iade, 9 iade yok).
- Kontrol: 16 + 14 = 30 müşteri; iade edilen toplam 10 + 5 = 15.
- Koşullu göreli sıklık: Giyimde iade 10/16 = %62,5; Elektronikte iade 5/14 ≈ %36.
- Bu oranlar kategoriye göre kümeli sütun grafiğinde iade/iade yok sütunlarıyla gösterilir.
- Yorum: Bu 30 müşteride giyimde iade oranı daha yüksektir; genelleme için daha fazla veri gerekir.
- İade sayılarını oranlamadan karşılaştırmak — giyim ve elektronik grupları farklı büyüklükte olduğu için kategori toplamına bölünmelidir.
- İade edilenlerin toplamına (15) bölmek — soru kategoriye göre iade oranını sorduğundan kategori toplamları (16 ve 14) kullanılır.
Kendini kontrol et: Her kategoride iade ve iade yok oranlarının toplamı %100 ediyor mu (10/16 + 6/16, 5/14 + 9/14)?
QRQR kodla verilen 2. tema ek ölçme ve değerlendirme soruları
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
8b-1Sorunun açık ve net olma ölçütünü karşılayıp karşılamadığı
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Karşılar; iki değişken adıyla belirtilmiştir ve yoruma açık değildir.Çözüm Yolu
Soruda ürün kategorisi ve iade durumu net adlandırılmıştır.
- Sorudaki ifadelerin farklı anlamlara gelip gelmediğini kontrol edelim.
- Soru, ürün kategorisi ve iade durumu değişkenlerini adıyla belirtir; ne sorulduğu anlaşılırdır.
- Bu nedenle soru açık ve net olma ölçütünü karşılar.
- Gerekçe yazmadan yalnızca 'karşılar' demek — kontrol formunda neden karşıladığı açıklanmalıdır.
Kendini kontrol et: Sorunu okuyan biri hangi iki değişkenin karşılaştırıldığını hemen söyleyebiliyor mu?
8b-2Araştırmaya değer olma ölçütü
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Karşılar; hangi ürünlerde iadenin fazla olduğunu bilmek mağazaya karar vermede yarar sağlar.Çözüm Yolu
Sonuç stok ve satış politikasında kullanılabilir.
- Sorunun sonucunun kime, ne işe yarayacağını düşünelim.
- Hangi ürün kategorisinde iadenin fazla olduğunu bilmek mağazanın stok ve satış kararlarına yardım eder.
- Sonuç bir karar için kullanılabildiğinden soru araştırmaya değerdir.
- Araştırmaya değerliği yalnızca ilginç olmakla açıklamak — sonucun somut bir karara katkısı belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Mağaza yöneticisi bu sonuca göre hangi kararı değiştirebilir? Bir örnek verebiliyor musun?
8b-3İlgilenilen grubun (evrenin) açık olma ölçütü
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Karşılar; evren, mağazanın müşterileridir (tabloda 30 müşteri).Çözüm Yolu
Grup açıkça mağaza müşterileri olarak anlaşılır.
- Araştırmanın hangi grup hakkında bilgi aradığını belirleyelim.
- Soru mağazanın müşterilerini kapsar; tabloda bu müşterilerden 30'unun verisi vardır.
- Grup soruda açıkça yazıldığı için evren açık olma ölçütü karşılanır.
- Evreni yalnızca tablodaki 30 kişi sanmak — 30 müşteri, mağaza müşterilerinden alınan veridir; sonuç yorumlanırken bu ayrım gözetilmelidir.
Kendini kontrol et: Sorunda 'mağazanın müşterileri' gibi grubu belirten bir ifade var mı?
8b-4Değişkenin açık biçimde görülmesi ölçütü
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Karşılar; ürün kategorisi ve iade durumu iki net kategorik değişkendir.Çözüm Yolu
Her iki değişken de tabloda sütun olarak tanımlıdır.
- Soruda incelenecek değişkenleri belirleyelim: ürün kategorisi ve iade durumu.
- Her ikisi de tabloda ayrı sütun olarak, kategorileriyle birlikte tanımlanmıştır.
- Değişkenler açıkça görüldüğü için ölçüt karşılanır.
- Soruda olmayan cinsiyet veya alışveriş yöntemini de değişken saymak — yalnız sorudaki iki değişken incelenir.
Kendini kontrol et: Sorundaki iki değişkenin tablodaki sütun adlarıyla birebir eşleştiğini gösterebiliyor musun?
8b-5Verinin toplanabilir olma ölçütü
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Karşılar; veriler satış kayıtlarından kolayca toplanmıştır.Çözüm Yolu
Tablo bu verilerin toplandığını gösterir.
- Gerekli verinin elde edilip edilemeyeceğine bakalım.
- Ürün kategorisi ve iade durumu mağazanın satış kayıtlarında bulunur; tablo bu verilerin toplandığını gösterir.
- Veri kolayca elde edilebildiğinden ölçüt karşılanır.
Kendini kontrol et: Sorunu cevaplamak için gereken her bilgi tabloda bir sütun olarak bulunuyor mu?
8b-6Değişebilirliği yansıtma ölçütü
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Karşılar; her iki değişken de müşteriden müşteriye değişir (giyim/elektronik, iade/iade yok).Çözüm Yolu
Her iki değişkende de birden fazla kategori gözlenmiştir.
- Değişebilirlik, değişkenin bireyden bireye farklı değer almasıdır; tabloya bakalım.
- Tabloda bazı müşteriler giyim, bazıları elektronik almıştır.
- Bazı ürünler iade edilmiş, bazıları edilmemiştir; yani iki değişken de birden fazla kategori almıştır.
- Değişebilirliği verinin zamanla değişmesi sanmak — burada kastedilen, değerlerin müşteriden müşteriye farklı olmasıdır.
Kendini kontrol et: Tabloda her iki değişken için de en az iki farklı değer bulabiliyor musun?
8b-7Odaklanılan grubun araştırmaya imkân vermesi ölçütü
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Karşılar; 30 müşteri kaydı analiz için yeterince erişilebilir ve ele alınabilir bir gruptur.Çözüm Yolu
Grup küçük ve verisi hazırdır.
- Odaklanılan grubun ulaşılabilir ve incelenebilir olup olmadığına bakalım.
- Grup 30 müşteriden oluşur ve verileri hazır olarak tabloda bulunur.
- Grup erişilebilir ve incelenebilir olduğundan ölçüt karşılanır.
Kendini kontrol et: Bu gruptaki herkesin verisine gerçekten ulaşılabiliyor mu?
8b-8Kategorik veri toplamaya uygun olma ölçütü
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Karşılar; iki değişken de kategorik olup sayılabilecek kategoriler içerir.Çözüm Yolu
Giyim/Elektronik ve iade edildi/edilmedi kategoriktir.
- Örnek soru: Ürün kategorisi ile iade durumu arasında ilişki var mı? Değişkenlerin veri türüne bakalım.
- Ürün kategorisi Giyim/Elektronik, iade durumu İade edildi/edilmedi değerlerini alır; bunlar sayısal ölçüm değil, kategoridir.
- Her kategoriye düşen müşteri sayılabilir ve sıklık tablosu kurulabilir.
- Kategorilerin sayılmasıyla elde edilen sıklıkları sayısal değişken sanmak — değişkenin kendisi yine kategoriktir.
Kendini kontrol et: Değişkenlerin değerleri bir ölçümle mi, yoksa bir gruba yerleştirerek mi belirleniyor?