Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 208
Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 208 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
7 grafik a>0, r>0, k>0g(x)=a(x+r)²+k için a,r,k pozitifken örnek grafik çizimi
Çözüm Yolu
x+r nedeniyle grafik r birim sola, k nedeniyle k birim yukarı kayar.
- a>0 olduğundan parabolün kollarını yukarı doğru çizeceğini belirle.
- (x+r)² ifadesi grafiği r birim sola öteler; tepe noktasının apsisi -r olur.
- +k ifadesi grafiği k birim yukarı öteler; tepe noktasının ordinatı k olur.
- r>0, k>0 için tepe noktası (-r, k) ikinci bölgededir; buradan yukarı açılan bir parabol çiz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tepe noktası (-2, 3) gibi belirli değerlerle çizilmiş yukarı açılan parabol (Seçilen sayılar r>0, k>0 koşulunu sağlıyor ve kollar yukarıysa)
- x+r görünce grafiği sağa ötelemek — x+r, grafiği r birim sola kaydırır.
- Tepe noktasını x ekseni üzerine koymak — k>0 olduğu için tepe noktası x ekseninin üstündedir.
Kendini kontrol et: Çizdiğin tepe noktası y ekseninin solunda ve x ekseninin üstünde mi, kollar yukarı mı?
7 maks-min a<0a<0 durumunda maksimum-minimum genellemesi
Çözüm Yolu
Tepe noktası (-r,k) en yüksek noktadır.
- a<0 iken kollar aşağıdır, tepe noktası (-r, k) en yüksek noktadır.
- g(x) ≤ k ve g(-r)=k olduğundan x=-r'de maksimum değer k'dır.
- Kollar aşağı sınırsız gittiğinden minimum yoktur.
- Tepe noktasını yine minimum saymak — a<0 iken tepe noktası maksimumdur.
- Maksimum değeri x=-r olarak yazmak — değer, fonksiyonun aldığı k'dır.
Kendini kontrol et: Aşağı açılan parabolde tepe noktasının üstünde grafiğe ait bir nokta var mı?
8aTopun çıkabileceği maksimum yüksekliğin bulunmasında referans fonksiyona uygulanan dönüşümlerin tartışılması
Çözüm Yolu
f(t)=-1/2(t-4)²+8 biçiminde a=-1/2 (yansıma ve genişleme), r=-4 (sağa öteleme), k=8 (yukarı öteleme). a<0 olduğundan tepe noktası maksimumdur.
- f(t)=-1/2(t-4)²+8 ifadesini g(x)=a(x+r)²+k ile karşılaştır: a=-1/2, r=-4, k=8.
- a'nın 1/2 olması grafiği dikey olarak daraltır (genişletir); eksi işareti x eksenine göre yansıtır.
- (t-4)² ifadesi grafiği 4 birim sağa, +8 ise 8 birim yukarı öteler.
- Tepe noktası (4, 8) olur; a<0 olduğundan bu nokta maksimumdur.
- Topun çıkabileceği maksimum yükseklik 8 m'dir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Önce 4 birim sağa ve 8 birim yukarı öteleme, sonra yansıma ve daraltma sırasıyla anlatım (Dönüşüm sırası tepe noktasını (4, 8)'de bırakacak biçimde doğru uygulanırsa)
- (t-4)² ifadesini 4 birim sola öteleme sanmak — t-4 grafiği sağa kaydırır.
- Maksimum yüksekliği 4 m demek — 4 zamanın (sn) değeridir, yükseklik f(4)=8 m'dir.
- Yansımayı unutmak — eksi işareti olmasa kollar yukarı olur ve maksimum bulunamaz.
Kendini kontrol et: f(4) hesaplandığında 8 çıkıyor mu, ve f(3) ile f(5) 8'den küçük mü?
7 grafik a<0, r>0, k>0a negatif, r ve k pozitifken örnek grafik çizimi
Çözüm Yolu
a<0 grafiği x eksenine göre yansıtır; tepe noktası yine r sola, k yukarı kayar.
- a<0 olduğundan parabolün kollarını aşağı doğru çizeceğini belirle.
- (x+r)² ifadesiyle grafik r birim sola ötelenir; tepe noktasının apsisi -r olur.
- +k ile grafik k birim yukarı ötelenir; tepe noktasının ordinatı k olur.
- Tepe noktasını (-r, k)'ya, yani ikinci bölgeye koy ve aşağı açılan parabol çiz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tepe noktası (-1, 2) gibi belirli değerlerle çizilmiş aşağı açılan parabol (Seçilen sayılar r>0, k>0 koşulunu sağlıyor ve kollar aşağıysa)
- a<0 iken tepe noktasını aşağı taşımak — a'nın işareti yalnız kol yönünü değiştirir, tepe noktası yine (-r, k)'dır.
- Grafiği sağa ötelemek — x+r ifadesi sola ötelemedir.
Kendini kontrol et: Çizdiğin parabolün tepesi (-r, k)'da ve kolları aşağıya doğru mu?
7 tanım kümesi a>0a>0 durumunda tanım kümesi genellemesi
Çözüm Yolu
Karesel fonksiyonun tanım kümesi tüm gerçek sayılardır.
- g(x)=a(x+r)²+k ifadesinde x yerine yazılamayan bir gerçek sayı olup olmadığını düşün.
- Toplama, kare alma ve çarpma her gerçek sayı için yapılabildiğinden tanım kümesi ℝ olur.
- Tanım kümesini görüntü kümesiyle karıştırıp [k, ∞) yazmak — tanım kümesi x'in alabileceği değerlerdir.
Kendini kontrol et: x için seçtiğin herhangi bir gerçek sayıda g(x) hesaplanabiliyor mu?
7 tanım kümesi a<0a<0 durumunda tanım kümesi genellemesi
Çözüm Yolu
Kolların yönü tanım kümesini değiştirmez.
- a<0 olması yalnız kolların yönünü değiştirir, x'in alabileceği değerleri değiştirmez.
- Her gerçek x için a(x+r)²+k hesaplanabildiğinden tanım kümesi ℝ olur.
- Kollar aşağı olduğu için tanım kümesini kısıtlamak — kol yönü yalnız görüntü kümesini etkiler.
Kendini kontrol et: Grafik sola ve sağa sınırsız uzanıyor mu? Uzanıyorsa tanım kümesi ℝ'dir.
7 görüntü kümesi a>0a>0 durumunda görüntü kümesi genellemesi
Çözüm Yolu
Kollar yukarı, en küçük değer tepe noktasındaki k'dır.
- a>0 iken a(x+r)² ≥ 0 olduğunu belirle.
- Her iki tarafa k ekleyince g(x) ≥ k olur; eşitlik x=-r'de sağlanır.
- Kollar yukarı sınırsız gittiğinden görüntü kümesi [k, ∞) olur.
- Görüntü kümesini [-r, ∞) yazmak — -r tepe noktasının apsisidir, görüntü y değerleriyle belirlenir.
- Aralığı (k, ∞) açık yazmak — k değeri x=-r'de alındığı için kapalı uç olmalı.
Kendini kontrol et: g(-r) hesaplandığında k çıkıyor mu ve hiçbir x için g(x) k'dan küçük olabiliyor mu?
7 görüntü kümesi a<0a<0 durumunda görüntü kümesi genellemesi
Çözüm Yolu
Kollar aşağı, en büyük değer k'dır.
- a<0 iken a(x+r)² ≤ 0 olduğunu belirle.
- Her iki tarafa k ekleyince g(x) ≤ k olur; eşitlik x=-r'de sağlanır.
- Kollar aşağı sınırsız gittiğinden görüntü kümesi (-∞, k] olur.
- a<0 iken de [k, ∞) yazmak — kollar aşağı olduğundan k en büyük değerdir.
- k'yı aralığa dahil etmemek — g(-r)=k olduğu için k görüntü kümesindedir.
Kendini kontrol et: Hiçbir x için g(x) k'dan büyük olabiliyor mu? Olamıyorsa görüntü (-∞, k]'dir.
7 artanlık-azalanlık a>0a>0 durumunda artan ve azalan aralıklar genellemesi
Çözüm Yolu
Eksen x=-r doğrusudur; kollar yukarı olduğundan önce azalır sonra artar.
- Simetri ekseninin x=-r doğrusu olduğunu belirle.
- a>0 olduğundan grafik tepe noktasına kadar iner: (-∞, -r] aralığında azalan.
- Tepe noktasından sonra grafik çıkar: [-r, ∞) aralığında artan.
- Sınır noktasını r almak — (x+r)² ifadesinde eksen x=-r'dir.
- Aralığı k değerine göre yazmak — artan-azalan aralıklar x değerleriyle verilir.
Kendini kontrol et: Tepe noktasının solundan sağına doğru grafik önce iniyor, sonra çıkıyor mu?
7 artanlık-azalanlık a<0a<0 durumunda artan ve azalan aralıklar genellemesi
Çözüm Yolu
Kollar aşağı olduğundan önce artar sonra azalır.
- Simetri ekseninin x=-r doğrusu olduğunu belirle.
- a<0 olduğundan grafik tepe noktasına kadar çıkar: (-∞, -r] aralığında artan.
- Tepe noktasından sonra grafik iner: [-r, ∞) aralığında azalan.
- a>0 durumundaki aralıkları aynen yazmak — kollar aşağı olunca artan ve azalan aralıklar yer değiştirir.
Kendini kontrol et: Aşağı açılan parabolde tepeye kadar y değerleri büyüyor, sonra küçülüyor mu?
7 maks-min a>0a>0 durumunda maksimum-minimum genellemesi
Çözüm Yolu
Tepe noktası (-r,k) en düşük noktadır.
- a>0 iken kollar yukarıdır, tepe noktası (-r, k) en alçak noktadır.
- g(x) ≥ k ve g(-r)=k olduğundan x=-r'de minimum değer k'dır.
- Kollar yukarı sınırsız gittiğinden maksimum yoktur.
- Minimum değeri -r yazmak — -r minimumun alındığı x değeridir, minimum değer k'dır.
Kendini kontrol et: g(-r)=a·0+k=k mi, ve başka hiçbir x'te daha küçük değer çıkmıyor mu?