Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 216
Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 216 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
6-a-1f(x)=x²-2x+1 grafiği
Çözüm Yolu
f(x)=(x-1)².
- f(x)=x²-2x+1 ifadesinin tam kare olduğunu gör: f(x)=(x-1)².
- (x-1)² biçimi y=x² grafiğinin 1 birim sağa ötelendiğini gösterir.
- Tepe noktasını (1,0) olarak işaretle; a=1>0 olduğundan kollar yukarı çiz.
- (x-1)² için grafiği sola kaydırmak — parantez içindeki -1 sağa ötelemedir.
Kendini kontrol et: Grafik y eksenini f(0)=1 noktasında kesiyor mu?
6-ç-1f için maksimum veya minimum değer
Çözüm Yolu
Tepe (1,0), kollar yukarı.
- f(x) = x² - 2x + 1 ifadesi tam karedir: f(x) = (x - 1)².
- Tepe noktası (1, 0) olur; a = 1 > 0 olduğu için kollar yukarıdadır.
- Kollar yukarıda olduğundan fonksiyonun maksimumu yoktur, minimumu vardır.
- Minimum değer 0'dır ve x = 1'de alınır.
- Minimum değer olarak x=1 yazmak — değer fonksiyonun çıktısıdır, yani f(1)=0'dır.
Kendini kontrol et: f(1)=1-2+1 işlemi 0 veriyor mu?
6-ç-2g için maksimum veya minimum değer
Çözüm Yolu
Tepe (-2,4), kollar aşağı.
- g(x) = -x² - 4x = -(x² + 4x) yazalım.
- Tamkareye tamamlayalım: -(x² + 4x + 4 - 4) = -(x + 2)² + 4.
- Tepe noktası (-2, 4); a = -1 < 0 olduğundan kollar aşağıdadır.
- Minimum yoktur; maksimum değer 4'tür ve x = -2'de alınır.
- Kollar aşağıyken tepe değerini minimum sanmak — a<0 ise tepe en yüksek noktadır.
Kendini kontrol et: g(-2)=-4+8 işlemi 4 veriyor mu?
6-ç-3h için maksimum veya minimum değer
Çözüm Yolu
Tepe (-3,1), kollar yukarı.
- h(x) = x² + 6x + 10 ifadesinde x² + 6x + 9 tam karesini oluşturalım.
- h(x) = (x + 3)² + 1 bulunur; tepe noktası (-3, 1).
- a = 1 > 0 olduğundan kollar yukarıdadır, maksimum yoktur.
- Minimum değer 1'dir ve x = -3'te alınır.
- Sabit terimi (10) minimum değer sanmak — minimum, tepe noktasının ordinatı olan 1'dir.
Kendini kontrol et: h(-3)=9-18+10 işlemi 1 veriyor mu?
9. Örnek-af(x)=x² için x<0 görüntü kümesi
Çözüm Yolu
x negatifken x² pozitiftir ve her pozitif değeri alır.
- x < 0 için x sıfırdan farklıdır, bu yüzden x² > 0 olur.
- x sıfıra yaklaştıkça x² sıfıra yaklaşır ama 0 olmaz.
- x eksi sonsuza giderken x² sınırsız büyür.
- Görüntü kümesi (0, ∞) olur.
- Görüntü kümesini (-∞,0) yazmak — negatif sayıların karesi pozitiftir.
- 0'ı kümeye katmak — x=0 tanım aralığında olmadığından 0 alınmaz.
Kendini kontrol et: x=-0,1 ve x=-10 için x² değerleri (0,∞) aralığında mı?
9. Örnek-bx≥0 için görüntü kümesi
Çözüm Yolu
x=0'da 0, sonra sınırsız artar.
- f(x) = x² fonksiyonu x ≥ 0 için artandır.
- x = 0 aralığa dahil olduğundan en küçük değer f(0) = 0 alınır.
- x büyüdükçe x² sınırsız büyür; üst sınır yoktur.
- Görüntü kümesi [0, ∞) olur.
- Kümeyi (0,∞) yazmak — x=0 dahil olduğu için 0 da görüntüdedir.
Kendini kontrol et: f(0)=0 değeri kümede yer alıyor mu?
9. Örnek-c-1<x<2 için görüntü kümesi
Çözüm Yolu
x=0'da 0; x→2'de 4'e yaklaşır ama almaz.
- -1 < x < 2 aralığı x = 0'ı içerir, bu yüzden en küçük değer f(0) = 0 alınır.
- Uç değerler: x → -1 iken x² → 1, x → 2 iken x² → 4; uçlar aralığa dahil değildir.
- En büyük değere yaklaşılan 4 hiç alınmaz, 1 ile 4 arasındaki değerler sağ taraftan alınır.
- Görüntü kümesi [0, 4) olur.
- Görüntüyü uç değerlerden (1,4) bulmak — aralıkta tepe x=0 bulunduğundan en küçük değer 0'dır.
- 4'ü kümeye katmak — x=2 aralıkta olmadığından 4 alınmaz.
Kendini kontrol et: x=1,9 için x²=3,61 bulunuyor ve [0,4) içinde mi?
9. Örnek-ç-3≤x≤2 için görüntü kümesi
Çözüm Yolu
En küçük 0 (x=0), en büyük (-3)²=9.
- -3 ≤ x ≤ 2 aralığı x = 0'ı içerir; en küçük değer f(0) = 0.
- Uç değerleri hesaplayalım: f(-3) = 9, f(2) = 4; iki uç da dahildir.
- En büyük değer, sıfıra en uzak uç olan x = -3'teki 9'dur.
- Görüntü kümesi [0, 9] olur.
- Görüntü kümesini uç değerlerden [4,9] yazmak — tepe x=0 aralıkta olduğundan alt sınır 0'dır.
Kendini kontrol et: Grafikte x=-3'ten x=2'ye giderken en alçak nokta 0, en yüksek nokta 9 mu?
6-a-2g(x)=-x²-4x grafiği
Çözüm Yolu
g(x)=-(x+2)²+4.
- g(x)=-x²-4x = -(x²+4x) yaz.
- Tamkareye tamamla: -(x²+4x+4)+4 = -(x+2)²+4.
- Başındaki eksi, y=x² grafiğinin x eksenine göre yansıtıldığını gösterir.
- (x+2) sola 2 birim, +4 yukarı 4 birim öteleme demektir; tepe (-2,4).
- Sabiti -4 almak — parantezin önündeki eksi nedeniyle eklenen 4, dışarıya +4 olarak çıkar.
- Yansımayı unutup kolları yukarı çizmek — a=-1<0 olduğundan kollar aşağıdır.
Kendini kontrol et: Grafik x eksenini x=0 ve x=-4'te kesiyor mu?
6-a-3h(x)=x²+6x+10 grafiği
Çözüm Yolu
h(x)=(x+3)²+1.
- h(x)=x²+6x+10 ifadesinde x²+6x+9 tam karesini oluştur.
- h(x)=(x+3)²+1 bulunur.
- (x+3) sola 3 birim, +1 yukarı 1 birim öteleme demektir.
- Tepe noktasını (-3,1) olarak işaretle, kolları yukarı çiz.
- Grafiği sağa 3 birim ötelemek — (x+3)² grafiği sola kaydırır.
Kendini kontrol et: Grafik y eksenini h(0)=10 noktasında kesiyor mu?
6-b-1f için sıfır ve işaret tablosu
Çözüm Yolu
(x-1)²≥0.
- f(x)=x²-2x+1 = (x-1)² yazılır.
- (x-1)²=0 ise x=1; tek (çift katlı) sıfır x=1'dir.
- Bir sayının karesi negatif olamaz, x≠1 için kare pozitiftir.
- İşaret tablosu: x<1 için +, x=1'de 0, x>1 için +.
- Çift katlı kökte işareti değiştirmek — kare ifade kökün iki yanında da pozitiftir.
Kendini kontrol et: f(0)=1 ve f(2)=1 değerleri pozitif çıkıyor mu?
6-b-2g için sıfır ve işaret tablosu
Çözüm Yolu
g(x)=-x(x+4).
- g(x)=-x²-4x = -x(x+4) biçiminde çarpanlara ayrılır.
- Sıfırlar: -x=0 ise x=0, x+4=0 ise x=-4.
- a=-1<0 olduğundan kollar aşağı; parabol kökler arasında eksenin üstündedir.
- Kontrol: g(-2)=-4+8=4>0.
- İşaretleri a>0 gibi yazmak — kollar aşağı olduğundan kökler arası pozitif, dışı negatiftir.
- Kökü x=4 yazmak — x+4=0 ise x=-4'tür.
Kendini kontrol et: g(1)=-1-4=-5 negatif çıkıyor mu?
6-b-3h için sıfır ve işaret tablosu
Çözüm Yolu
(x+3)²+1≥1.
- h(x)=x²+6x+10 = (x+3)²+1 yazılır.
- (x+3)² ≥ 0 olduğundan h(x) ≥ 1 olur.
- h(x)=0 denklemi sağlanamaz; gerçek sıfır yoktur.
- İşaret tablosunda tüm x değerleri için + yazılır.
- Sıfır yok diye işaret tablosu yapılamaz sanmak — tablo tek işaretle (+) doldurulur.
Kendini kontrol et: Tepe noktası (-3,1) x ekseninin üstünde ve kollar yukarı mı?
6-c-1f için artan-azalan aralıklar
Çözüm Yolu
Tepe x=1, kollar yukarı.
- f(x)=x²-2x+1 = (x-1)² yazılır.
- Tepe noktası (1,0); a=1>0, kollar yukarı.
- Tepenin solunda grafik iner: azalan (-∞,1]; sağında çıkar: artan [1,∞).
- Aralığı sıfıra göre (x=0) ayırmak — ayrım noktası tepenin apsisi x=1'dir.
Kendini kontrol et: f(0)=1 > f(1)=0 < f(2)=1 sıralaması aralıklarla uyuşuyor mu?
6-c-2g için artan-azalan aralıklar
Çözüm Yolu
Tepe x=-2, kollar aşağı.
- g(x)=-x²-4x = -(x²+4x+4)+4 = -(x+2)²+4 yazılır.
- Tepe noktası (-2,4); a=-1<0, kollar aşağı.
- Tepeye kadar grafik çıkar, sonra iner.
- Artan (-∞,-2], azalan [-2,∞).
- Kollar aşağıyken önce azalan yazmak — a<0 ise tepeye kadar artandır.
Kendini kontrol et: g(-3)=3, g(-2)=4, g(-1)=3 değerleri aralıklarla uyuşuyor mu?
6-c-3h için artan-azalan aralıklar
Çözüm Yolu
Tepe x=-3, kollar yukarı.
- h(x)=x²+6x+10 tamkare ile (x+3)²+1 olur.
- Tepe noktası (-3,1); a=1>0, kollar yukarı.
- Tepenin solunda grafik iner, sağında çıkar.
- Azalan (-∞,-3], artan [-3,∞).
- Tepe apsisini 3 almak — (x+3)² ifadesinde tepe x=-3'tedir.
Kendini kontrol et: h(-4)=2, h(-3)=1, h(-2)=2 değerleri aralıklarla uyuşuyor mu?