Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 242
Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 242 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1f ve g grafiklerindeki A, B, C, D noktalarının oluşturduğu ABCD dörtgeninin alanı
Çözüm Yolu
A(0,1), B(0,-1), C(8,-3), D(8,3). AB=2 ve CD=6 paralel kenarlar, aralarındaki uzaklık 8. Alan=(2+6)/2·8=32.
- f(x)=√(x+1), g(x)=−√(x+1); istenen ABCD dörtgeninin alanı.
- f(0)=1, g(0)=−1, g(8)=−3, f(8)=3: A(0,1), B(0,−1), C(8,−3), D(8,3).
- AB ve CD dikey ve paraleldir: |AB|=2, |CD|=6 birim.
- Paralel kenarlar arası uzaklık (yükseklik) x eksenince 8 birimdir.
- Yamuk alanı=(2+6)/2·8=32 birimkare.
- Dörtgeni dikdörtgen sanıp 6·8=48 bulmak — AB ve CD farklı uzunlukta olduğundan şekil yamuktur.
- f(8)'i √8 olarak hesaplamak — f(8)=√(8+1)=√9=3'tür.
Kendini kontrol et: Dörtgeni x ekseniyle iki eş yamuğa böl; her birinin alanı (1+3)/2·8=16 ediyor mu?
4bg:[-1,8]→[3,9], g(x)=2·√(x+1)+3 için artan-azalan, maks-min ve sıfır
Çözüm Yolu
g(-1)=3, g(8)=2·3+3=9. Değerler 3 ile 9 arasında olduğundan 0 değerini almaz.
- Verilen: g(x)=2·√(x+1)+3, tanım kümesi [-1,8]. İstenen: artan-azalanlık, maksimum-minimum ve sıfır.
- Kök ifadesinin katsayısı 2 pozitif olduğundan g fonksiyonu tanım aralığında artandır.
- En küçük değer sol uçta: g(-1)=2·0+3=3; en büyük değer sağ uçta: g(8)=2·3+3=9.
- Görüntüler 3 ile 9 arasında olduğundan fonksiyon hiçbir x için 0 değerini almaz.
- g(x)=0 denkleminden √(x+1)=−3/2 bulup kare alarak çözüm üretmek — karekök negatif olamaz, sıfır yoktur.
- g(8)'i hesaplarken √9 yerine √8 almak — karekökün içi 8+1=9'dur.
Kendini kontrol et: g(−1)=3 ve g(8)=9 değerleri değer kümesi [3,9]'un uçlarıyla aynı mı?
4ch:[-2,14]→[-4,0], h(x)=-√(x+2) için artan-azalan, maks-min ve sıfır
Çözüm Yolu
Katsayı negatif, fonksiyon azalan. h(-2)=0, h(14)=-√16=-4.
- Verilen: h(x)=-√(x+2), tanım kümesi [-2,14]. İstenen: artan-azalanlık, maksimum-minimum ve sıfır.
- √(x+2) artan bir ifadedir; önündeki eksi işareti nedeniyle h fonksiyonu tanım aralığında azalandır.
- Azalan fonksiyonda en büyük değer sol uçta: h(-2)=-√0=0, en küçük değer sağ uçta: h(14)=-√16=-4.
- h(x)=0 için √(x+2)=0, yani x=-2 bulunur.
- Maksimum değer 0 olduğu için sıfır yok sanmak — h(−2)=0 olduğundan x=−2 hem maksimum noktası hem sıfırdır.
- h'yi artan saymak — karekökün önündeki eksi işareti fonksiyonu azalan yapar.
Kendini kontrol et: h(−2)=0 ve h(14)=−4 değerleri değer kümesi [−4,0]'ın uçlarıyla aynı mı?
4çk:[-3,6]→[-12,-6], k(x)=-2·√(x+3)-6 için artan-azalan, maks-min ve sıfır
Çözüm Yolu
k(-3)=-6, k(6)=-2·3-6=-12. Değerler negatif olduğundan sıfır yoktur.
- Verilen: k(x)=-2·√(x+3)-6, tanım kümesi [-3,6]. İstenen: artan-azalanlık, maksimum-minimum ve sıfır.
- Kök ifadesinin katsayısı -2 negatif olduğundan k fonksiyonu tanım aralığında azalandır.
- En büyük değer sol uçta: k(-3)=-2·0-6=-6; en küçük değer sağ uçta: k(6)=-2·3-6=-12.
- Tüm görüntüler -12 ile -6 arasında, yani negatif olduğundan fonksiyonun sıfırı yoktur.
- Maksimum ve minimumu karıştırıp −12'yi maksimum yazmak — −6 sayısı −12'den büyüktür, maksimum −6'dır.
- Azalan fonksiyonda en büyük değeri sağ uçta aramak — azalan fonksiyon en büyük değerini sol uçta alır.
Kendini kontrol et: k(−3)=−6 ve k(6)=−12 değerleri değer kümesi [−12,−6]'nın uçlarıyla aynı mı?
2aÜretim maliyetleri 25, 200, 700, 1400 TL için olası kâr miktarları
Çözüm Yolu
f(x)=√(x+200)-10: √225-10=5, √400-10=10, √900-10=20, √1600-10=30.
- Kâr fonksiyonu f(x)=√(x+200)−10; x üretim maliyetidir (TL).
- x=25: √225−10=15−10=5 TL.
- x=200: √400−10=20−10=10 TL.
- x=700: √900−10=30−10=20 TL.
- x=1400: √1600−10=40−10=30 TL; kârlar sırasıyla 5, 10, 20, 30 TL.
- 10'u karekökün içinden çıkarmak — √(x+200−10) değil, √(x+200)−10 hesaplanmalıdır.
- 200'ü eklemeyi unutup √25−10 gibi işlem yapmak — sabit masraf karekökün içindedir.
Kendini kontrol et: x=25 için √(25+200)=15 mi, 15−10=5 TL mi çıkıyor?
2bf(x)=√(x+200)-10 modelinin grafiğini çizme
Çözüm Yolu
y=√x grafiği 200 birim sola, 10 birim aşağı ötelenir. Maliyet negatif olamayacağından uygulamada yalnız x≥0 kısmı kullanılır; (-100,0) noktası x eksenini kestiği yerdir.
- f(x)=√(x+200)−10 grafiği, y=√x grafiğinin 200 birim sola ve 10 birim aşağı ötelenmesidir.
- Başlangıç noktası x+200=0 iken bulunur: (−200, −10).
- Önceki sorudaki değerlerle (25,5), (200,10), (700,20), (1400,30) noktalarını işaretle.
- f(0)=√200−10≈14,1−10≈4,1 olduğundan grafik y eksenini yaklaşık (0; 4,1)'de keser.
- Noktaları sağa doğru yükselen ve yavaşça yataylaşan bir eğriyle birleştir; maliyet negatif olamayacağından uygulamada x≥0 kısmı kullanılır.
- Grafiği 200 birim sağa ötelemek — x+200 ifadesi sola ötelemeyi gösterir.
- Noktaları doğru parçalarıyla birleştirip düz çizgi çizmek — karekök grafiği eğridir, giderek yataylaşır.
Kendini kontrol et: Çizdiğin grafik (−100, 0) noktasından geçiyor mu? √100−10=0 olmalı.
3 - f(x)=√(x+4)-3Tablo 1'deki ilk fonksiyonun tanım ve görüntü kümesi harfleri (örnek verilmiş)
Çözüm Yolu
Kitapta örnek olarak verilmiştir; x+4≥0 ve en küçük değer -3 olur.
- f(x)=√(x+4)−3 için karekökün içi x+4≥0 olmalı; x≥−4, yani [−4,∞).
- Tablo 2'de [−4,∞) aralığı Ç harfidir.
- Karekök en az 0 olduğundan f(x)≥0−3=−3, görüntü kümesi [−3,∞).
- Tablo 2'de [−3,∞) aralığı G harfidir.
- Tanım kümesi için [4,∞) aralığını aramak — x+4≥0 eşitsizliğinden x≥−4 bulunur.
Kendini kontrol et: f(−4)=−3 mü? Bu nokta tanım ve görüntü kümelerinin başlangıçlarını veriyor mu?
3 - g(x)=√(x-2)+1Tablo 1'deki ikinci fonksiyonun tanım ve görüntü kümesi harfleri
Çözüm Yolu
x−2≥0 için x≥2; karekök en az 0 olduğundan g(x) en az 1. Tablo 2'de [1,∞) D harfidir.
- g(x)=√(x−2)+1 için x−2≥0 olmalı; x≥2, yani [2,∞).
- Tablo 2'de [2,∞) aralığı H harfidir.
- Karekök en az 0 olduğundan g(x)≥0+1=1, görüntü kümesi [1,∞).
- Tablo 2'de [1,∞) aralığı D harfidir.
- Tanım kümesi için C harfini [−2,∞) seçmek — x−2≥0 eşitsizliğinden x≥2 bulunur.
- Görüntü kümesini [0,∞) sanıp E seçmek — karekökün sonucuna 1 eklendiği için en küçük değer 1'dir.
Kendini kontrol et: g(2)=1 mi? Tanım için 2, görüntü için 1 ile başlayan aralıkları seçtin mi?
3 - h(x)=2·√(x+1)Tablo 1'deki üçüncü fonksiyonun tanım ve görüntü kümesi harfleri
Çözüm Yolu
x+1≥0 ise x≥-1; 2·√(x+1) en az 0 olur.
- h(x)=2·√(x+1) için x+1≥0 olmalı; x≥−1, yani [−1,∞).
- Tablo 2'de [−1,∞) aralığı F harfidir.
- 2·√(x+1)≥0 olduğundan h(x)≥0, görüntü kümesi [0,∞).
- Tablo 2'de [0,∞) aralığı E harfidir.
- Görüntü kümesini [1,∞) sanıp D seçmek — +1 karekökün içindedir, dışarıda sabit terim yoktur.
Kendini kontrol et: h(−1)=2·0=0 mı? Başlangıç noktası (−1, 0) mı?
3 - k(x)=3·√(x-3)+4Tablo 1'deki dördüncü fonksiyonun tanım ve görüntü kümesi harfleri
Çözüm Yolu
x-3≥0 ise x≥3; en küçük değer 3·0+4=4.
- k(x)=3·√(x−3)+4 için x−3≥0 olmalı; x≥3, yani [3,∞).
- Tablo 2'de [3,∞) aralığı A harfidir.
- 3·√(x−3)≥0 olduğundan k(x)≥0+4=4, görüntü kümesi [4,∞).
- Tablo 2'de [4,∞) aralığı K harfidir.
- Görüntü kümesinin başlangıcını 3+4=7 diye hesaplamak — karekök 0 iken 3·0+4=4 bulunur, katsayı 3 sonucu etkilemez.
Kendini kontrol et: k(3)=3·0+4=4 mü? Başlangıç noktası (3, 4) mü?
3 - m(x)=-2·√(x+5)-6Tablo 1'deki beşinci fonksiyonun tanım ve görüntü kümesi harfleri
Çözüm Yolu
x+5≥0 ise x≥-5; katsayı negatif olduğundan en büyük değer -6'dır.
- m(x)=−2·√(x+5)−6 için x+5≥0 olmalı; x≥−5, yani [−5,∞).
- Tablo 2'de [−5,∞) aralığı B harfidir.
- −2·√(x+5)≤0 olduğundan m(x)≤0−6=−6, görüntü kümesi (−∞,−6].
- Tablo 2'de (−∞,−6] aralığı J harfidir.
- Katsayı negatif olduğu hâlde görüntü kümesini [−6,∞) yazmak — −2 ile çarpınca eşitsizlik yön değiştirir, −6 en büyük değerdir.
Kendini kontrol et: m(−5)=−6 mı ve m(−1)=−2·2−6=−10 bundan küçük mü?
4af:[-5,4]→[-1,2], f(x)=√(x+5)-1 için artan-azalan, maks-min ve sıfır
Çözüm Yolu
Katsayı pozitif, fonksiyon artan. f(-5)=-1, f(4)=2. √(x+5)=1 ise x=-4.
- Verilen: f(x)=√(x+5)-1, tanım kümesi [-5,4]. İstenen: artan-azalanlık, maksimum-minimum ve sıfır.
- Kök ifadesinin katsayısı 1 pozitif olduğundan f fonksiyonu tanım aralığında artandır.
- En küçük değer sol uçta: f(-5)=0-1=-1; en büyük değer sağ uçta: f(4)=√9-1=2.
- f(x)=0 için √(x+5)=1, x+5=1, x=-4 bulunur; -4 tanım aralığındadır.
- Maksimum yok demek — tanım kümesi [−5,4] kapalı aralık olduğundan sağ uçta maksimum değer 2 vardır.
- Sıfırı bulurken √(x+5)=1 denkleminden x=1−5 yerine x=1+5 yazmak — x+5=1 ise x=−4'tür.
Kendini kontrol et: f(−4)=√1−1=0 mı ve f(4)=2 değer kümesinin üst ucuyla aynı mı?