Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 275
Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 275 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4 - h(x)=(x-3)^2h'nin tersinin cebirsel temsili, tanım-görüntü kümeleri ve grafikleri
Çözüm Yolu
Grafik h, tepe noktası (3,0) olan paraboldür; terslerin grafikleri y=x doğrusuna göre simetrik yatay parabol kollarıdır, (0,3) noktasından başlar.
- h(x)=(x-3)² tepe noktası (3,0) olan, yukarı açılan paraboldür.
- y=(x-3)² ise x=3±√y; bire bir olması için tanım tepenin bir yanıyla sınırlanır.
- h:[3,∞)→[0,∞) için h⁻¹(x)=√x+3; h:(-∞,3]→[0,∞) için h⁻¹(x)=-√x+3.
- Ters grafikler, parabol kollarının y=x doğrusuna göre simetriğidir ve (0,3) noktasından başlar.
- Ters grafiği (3,0)'dan başlatmak — y=x'e göre simetride koordinatlar yer değiştirir; başlangıç (0,3) olur.
- Sağ kolun tersine -√x+3 yazmak — [3,∞) için x≥3 olduğundan artı işaretli kök alınır.
Kendini kontrol et: (4,1) h üzerinde ise (1,4) noktası h⁻¹(x)=√x+3 grafiği üzerinde mi?
4 - k(x)=(x+2)^2+1k'nin tersinin cebirsel temsili, tanım-görüntü kümeleri ve grafikleri
Çözüm Yolu
Tepe noktası (-2,1). Ters fonksiyon grafikleri (1,-2) noktasından başlayan yatay parabol kollarıdır ve y=x'e göre simetriktir.
- k(x)=(x+2)²+1 tepe noktası (-2,1) olan, yukarı açılan paraboldür.
- y-1=(x+2)² ise x=-2±√(y-1); tanım tepenin bir yanıyla sınırlanır.
- k:[-2,∞)→[1,∞) için k⁻¹(x)=√(x-1)-2; k:(-∞,-2]→[1,∞) için k⁻¹(x)=-√(x-1)-2.
- Ters grafikler y=x doğrusuna göre simetriktir ve (1,-2) noktasından başlar.
- Ters grafiği tepe noktası (-2,1)'den başlatmak — simetride koordinatlar yer değiştirir; başlangıç (1,-2) olur.
- Ters fonksiyonun tanım kümesini [-2,∞) yazmak — tersin tanımı k'nin görüntüsü olan [1,∞)'dur.
Kendini kontrol et: (0,5) k üzerinde ise (5,0) noktası k⁻¹(x)=√(x-1)-2 grafiği üzerinde mi?
4 - karşılaştırmaGenellemeler ile varsayımların karşılaştırılıp tablo altına yazılması
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Genellemeler doğrulandı: tanım kümesi tepe noktasının bir yanıyla sınırlanınca fonksiyon bire bir olur ve tersi fonksiyon çıkar.Çözüm Yolu
Fonksiyon ve tersinin grafikleri y=x doğrusuna göre simetriktir.
- Tablodaki her fonksiyon için tanım kümesinin tepe noktasına göre nasıl seçildiğine bakılır.
- Her durumda tanım tepenin bir yanıyla sınırlanınca tersin fonksiyon olduğu görülür.
- Bu gözlem önceki varsayımla karşılaştırılır ve varsayımın doğrulandığı yazılır.
- Grafiklerde fonksiyon ile tersinin y=x doğrusuna göre simetrik olduğu da not edilir.
- Karşılaştırmayı tek örnekle yapmak — g, h ve k'nin hepsinde aynı sonucun çıktığı gösterilmelidir.
Kendini kontrol et: Her fonksiyonun tersindeki başlangıç noktası, tepe noktasının koordinatları yer değiştirilmiş hâli mi?
5Karesel fonksiyonlardan türeyen fonksiyonların tersinin fonksiyon olma şartını doğrulayarak sunma
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
f(x)=a(x-r)²+k için tanım [r,∞) veya (-∞,r] ile sınırlanırsa f bire bir ve örten olur; ters x=r±√((y-k)/a) ile bulunur ve fonksiyondur.Çözüm Yolu
Bire bir şart: f(x1)=f(x2) ise (x1-r)²=(x2-r)²; aynı yanda x1-r=x2-r olur. Görüntü, değer kümesine eşitlenirse örten olur.
- Genel biçim f(x)=a(x-r)²+k yazılır; tepe noktası (r,k)'dır.
- f(x1)=f(x2) ise (x1-r)²=(x2-r)² olur; x1 ve x2 tepenin aynı yanındaysa x1=x2 çıkar.
- Böylece tanım [r,∞) veya (-∞,r] seçilince f bire bir olur.
- Değer kümesi görüntü kümesine eşit alınınca f örten olur.
- y=a(x-r)²+k'den x=r±√((y-k)/a) bulunur; seçilen yana uygun işaret alınır.
- İşaret seçimini rastgele yapmak — tanım [r,∞) ise artı, (-∞,r] ise eksi işaretli kök alınır.
- a<0 durumunda değer kümesini [k,∞) yazmak — parabol aşağı açılırsa görüntü (-∞,k] olur.
Kendini kontrol et: Bulduğun ters ifadeye f'nin bir değerini koyduğunda başladığın x değerine dönüyor musun?