Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 295
Matematik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 295 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3c-f(x)<0Tabloda f(x)<0 eşitsizliğinin çözüm aralığı
Çözüm Yolu
Parabol x eksenin altında, iki kök arasında kalır.
- Verilen: f(x)=2x²-4x-6. İstenen: f(x)<0 olan x değerleri.
- Çarpanlara ayırma: f(x)=2(x+1)(x-3); kökler x=-1 ve x=3.
- Kollar yukarı baktığından f(x), iki kök arasında negatiftir.
- Kesin eşitsizlik olduğundan kökler alınmaz: çözüm aralığı (-1, 3).
- Köklerin dışını almak — kolları yukarı bakan parabol kökler arasında x ekseninin altındadır.
- Aralığı kapalı yazmak — f(x)<0 kesin olduğundan -1 ve 3'te f(x)=0 olur, alınmaz.
Kendini kontrol et: Aralıktan x=0 seçince f(0)=-6<0 oluyor mu?
5Kazıya zeytin ağacından kaç metrede başlanacağı ve borunun selviden kaç metre sonra çıkacağı için çizim stratejisi oluşturma
Çözüm Yolu
Ağaçlar arası 20 m olduğundan zeytin x=-20 noktasındadır. Kökler borunun zemine girdiği ve çıktığı yerlerdir: -1-(-20)=19 m ve selviden 3 m.
- Selvi ağacının gövdesini y ekseni, zemin çizgisini x ekseni al; ağaçlar arası 20 m olduğundan zeytin ağacı x=−20 noktasındadır.
- f(x)=2x²−4x−6 fonksiyonunu çarpanlarına ayır: 2(x²−2x−3)=2(x−3)(x+1).
- Sıfırları bul: x=−1 ve x=3; bunlar borunun zemine girdiği ve zeminden çıktığı noktalardır.
- Zeytinden uzaklığı hesapla: −1−(−20)=19 m, yani kazıya zeytinden itibaren 19. metrede başlanır.
- Çıkış noktası x=3 olduğundan boru selvinin 3 m ötesinde zemine çıkar; iki noktayı taslakta işaretle.
- Zeytin ağacını orijin almak — eksenler selviye göre kurulduğu için zeytin x=−20'dedir, kökler buna göre yorumlanmalı.
- Uzaklığı 20−1=19 yerine 20+1=21 bulmak — x=−1 noktası iki ağacın arasında, selvinin 1 m solundadır; zeytinden uzaklığı 19 m'dir.
Kendini kontrol et: f(−1) ve f(3) değerlerini hesapla; ikisi de 0 çıkıyor mu ve 19+1=20 m ağaçlar arası mesafeyi veriyor mu?
3c-f(x)≤0Tabloda f(x)≤0 eşitsizliğinin çözüm aralığı
Çözüm Yolu
Köklerin kendisi de dahil edilir.
- Verilen: f(x)=2x²-4x-6. İstenen: f(x)≤0 olan x değerleri.
- Ortak çarpan 2 alınır: f(x)=2(x²-2x-3)=2(x+1)(x-3); kökler x=-1 ve x=3.
- Baş katsayı 2>0 olduğundan parabolün kolları yukarı bakar; parabol kökler arasında x ekseninin altındadır.
- Eşitlik de istendiği için kökler dahil edilir: çözüm aralığı [-1, 3].
- Açık aralık yazmak — ≤ işareti kökleri de kapsar, köşeli parantez kullanılmalıdır.
Kendini kontrol et: x=-1 ve x=3 için f(x)=0 olduğundan bu değerler f(x)≤0'ı sağlıyor mu?
3c-f(x)>0Tabloda f(x)>0 eşitsizliğinin çözüm aralığı
Çözüm Yolu
Parabol x ekseninin üstünde, köklerin dışında kalır.
- Verilen: f(x)=2x²-4x-6=2(x+1)(x-3); kökler -1 ve 3.
- Kolları yukarı bakan parabol, köklerin dışında x ekseninin üstündedir, yani f(x) pozitiftir.
- Kesin eşitsizlik olduğundan kökler hariç tutulur: çözüm (-∞, -1) ∪ (3, ∞).
- Kontrol: x=4 için f(4)=32-16-6=10>0.
- Çözümü (-1, 3) yazmak — o aralıkta parabol x ekseninin altındadır, f(x) negatiftir.
- Birleşim yerine kesişim kullanmak — iki ayrı bölge olduğundan ∪ ile yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: x=-2 için f(-2)=8+8-6=10>0 oluyor mu?
3c-f(x)≥0Tabloda f(x)≥0 eşitsizliğinin çözüm aralığı
Çözüm Yolu
Kökler dahil, köklerin dışındaki bölgeler.
- Verilen: f(x)=2(x+1)(x-3); kökler -1 ve 3, kollar yukarı bakar.
- f(x) köklerin dışında pozitif, köklerde sıfırdır.
- Eşitlik de istendiğinden kökler dahil edilir: çözüm (-∞, -1] ∪ [3, ∞).
- Sonsuz tarafına köşeli parantez koymak — ∞ bir sayı değildir, her zaman açık parantezle yazılır.
- Kökleri dışarıda bırakmak — ≥ işaretinde f(x)=0 olan -1 ve 3 de çözümdür.
Kendini kontrol et: Bu aralık, f(x)<0 aralığı (-1, 3) ile birleşince tüm gerçek sayıları veriyor mu?
4aSu borusunu döşemeye başlama ve zemine çıkma noktalarının koordinatlarının f'nin nitel özellikleriyle ilişkisi ve cebirsel temsil
Çözüm Yolu
Zemin çizgisi x eksenidir; makine zemini deldiği noktalarda y=0 olduğundan bu noktalar f'nin x eksenini kestiği noktalar, yani köklerdir.
- Zemin çizgisinin x ekseni olduğunu hatırla; zemin üzerindeki noktalarda y=0'dır.
- Makinenin zemine girip çıktığı noktalar, grafiğin x eksenini kestiği noktalardır.
- Bu noktalar f'nin sıfırlarıdır; cebirsel temsil f(x)=0, yani 2x²-4x-6=0.
- Denklemi çöz: 2(x+1)(x-3)=0, noktalar (-1,0) ve (3,0).
- Başlangıç noktası olarak y kesimini (0,-6) almak — o nokta selvi ağacının altında, zeminin 6 m altındadır.
- Tepe noktasını giriş noktası sanmak — (1,-8) borunun en derin noktasıdır.
Kendini kontrol et: Bulduğun noktaların ikinci koordinatı 0 mı, yani gerçekten zemin çizgisinde mi?
4bBaşlangıç ve çıkış noktaları arasında kalan bölgenin f ile eşitsizlik ilişkisi ve hareketin cebirsel temsili
Çözüm Yolu
Kök aralığında grafik zeminin altındadır; boru zemin altında ilerlediğinden f(x)<0 olur. Sınır noktaları dahil edilirse f(x)≤0.
- Giriş ve çıkış noktaları x=-1 ile x=3'tür.
- Bu iki nokta arasında boru zeminin altında ilerler, yani yükseklik negatiftir.
- Bu bölgede grafik x ekseninin altında olduğundan f(x)<0 olur.
- Cebirsel temsil: 2x²-4x-6<0, çözüm -1<x<3.
Kabul edilebilir başka cevaplar: f(x)≤0; -1≤x≤3, yani 2x²-4x-6≤0 (Giriş ve çıkış noktaları da bölgeye dahil edilirse geçerlidir.)
- Bu bölgeyi f(x)>0 ile göstermek — boru zemin altındadır, yükseklik değerleri negatiftir.
- Aralığın dışını yazmak — makinenin yer altında ilerlediği yer iki kökün arasıdır.
Kendini kontrol et: Aralıktan seçtiğin x=1 için f(1)=-8, yani zeminin altında bir değer çıkıyor mu?
4cNoktaların dışında kalan bölgenin f ile eşitsizlik ilişkisi ve cebirsel temsili
Çözüm Yolu
Köklerin dışında grafik x ekseninin üstündedir, yani zemin üstü bölgedir; f(x)>0 olur (kökler dahil f(x)≥0).
- Giriş ve çıkış noktaları x=-1 ile x=3'tür; dış bölge x<-1 veya x>3'tür.
- Modellenen yol bu bölgede x ekseninin, yani zemin çizgisinin üstündedir.
- Bu nedenle f(x)>0 olur.
- Cebirsel temsil: 2x²-4x-6>0, çözüm x<-1 veya x>3.
Kabul edilebilir başka cevaplar: f(x)≥0; x≤-1 veya x≥3, yani 2x²-4x-6≥0 (Giriş ve çıkış noktaları da bölgeye dahil edilirse geçerlidir.)
- Dış bölgeyi tek aralık gibi yazmak — x<-1 ve x>3 iki ayrı parçadır, 'veya' ile birleştirilir.
- Bölgeyi f(x)<0 ile göstermek — köklerin dışında kolları yukarı bakan parabol pozitiftir.
Kendini kontrol et: x=5 için f(5)=50-20-6=24>0 çıkıyor mu?
4çf(x)≤0 ilişkisinin problem bağlamındaki anlamı
Çözüm Yolu
f(x)≤0 olduğunda yükseklik sıfır veya negatiftir; boru yerin altında ya da giriş-çıkış noktalarındadır.
- f(x)'in borunun zemine göre yüksekliğini gösterdiğini hatırla.
- f(x)≤0, yüksekliğin sıfır ya da negatif olması demektir.
- Sıfır: boru zemin çizgisindedir (giriş-çıkış noktaları); negatif: zeminin altındadır.
- Bu durum [-1,3] aralığında gerçekleşir; bunu kendi cümlenle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Makinenin kazı yaptığı, borunun toprak altında kaldığı bölümdür; bu bölüm -1 m'de başlar, 3 m'de biter. (Giriş ve çıkış noktalarının da dahil olduğu belirtilirse geçerlidir.)
- Yalnız 'zeminin altında' demek — eşitlik nedeniyle zemin çizgisindeki giriş ve çıkış noktaları da kapsanır.
Kendini kontrol et: Cümlen hem zeminin altındaki yolu hem de giriş-çıkış noktalarını içeriyor mu?
4df(x)≥0 ilişkisinin problem bağlamındaki anlamı
Çözüm Yolu
f(x)≥0 iken yol zemin çizgisinin üstünde ya da üzerindedir; makine zemin üstündeki bölgeleri gösterir.
- f(x)≥0, yüksekliğin sıfır ya da pozitif olması demektir.
- Sıfır: zemin çizgisi üzerindeki giriş-çıkış noktaları; pozitif: zeminin üstü.
- Bu durum x≤-1 veya x≥3 için geçerlidir.
- Bağlamda bu bölge, makinenin kazı yapmadığı, yer üstünde kalan kısımdır; bunu kendi cümlenle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kazının başlamadığı ya da bittiği, makinenin zemin üzerinde kaldığı bölgeler. (Giriş ve çıkış noktalarının da dahil olduğu belirtilirse geçerlidir.)
- Bu bölgeyi borunun yer altındaki yolu sanmak — f(x)≥0 olan yerler zemin çizgisi ve üstüdür.
- Yalnız x≥3 tarafını yazmak — x≤-1 bölgesi de aynı koşulu sağlar.
Kendini kontrol et: Cümlen hem x≤-1 hem x≥3 bölgesini ve zemin çizgisini kapsıyor mu?