Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 203
Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 203 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-aTablo: dil ve anlatım ölçütüne göre duygu ve düşünceler
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1-bTablo: olay örgüsü ölçütüne göre duygu ve düşünceler
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1-cTablo: kahramanlar ölçütüne göre duygu ve düşünceler
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1-dTablo: ileti/ders verme ölçütüne göre duygu ve düşünceler
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2Not alma stratejisinin metni anlamaya katkıları
Çözüm Yolu
Not tutarken metin etkin biçimde okunur, ana düşünce ve ayrıntılar ayrılır; sonradan tekrar kolaylaşır.
- Not alarak okurken neler yaptığın düşünülür: önemli yerleri seçmek, kısaltmak, kendi cümlelerinle yazmak.
- Bu eylemlerin anlamaya katkısı belirlenir: dikkat artar, ana fikir ile ayrıntılar ayrılır.
- Çözümlemeye katkısı eklenir: bilgiler akılda kalır, özetleme, yorumlama ve tekrar kolaylaşır.
- Not almayı metni aynen kopyalamak sanmak — not, seçilmiş bilgilerin kısa ve kendi cümlelerimizle yazılmasıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın katkılar hem metni anlamayı hem de metni çözümlemeyi kapsıyor mu?
3-aI. senaryoda hikâyenin sonu
Çözüm Yolu
Öğüdü dinleyen kahraman cezalandırılmaz; hikâye mutlu sonla biter.
- I. senaryodaki değişiklik okunur: eşek, bilge eşeğin nasihatine uygun davranmıştır.
- Asıl hikâyede eşeğin zarar görmesine yol açan davranış bulunur: boynuz hevesiyle ekin tarlasına girmek.
- Bu davranış ortadan kalkınca sonuç yeniden yazılır: eşek tarlaya girmez, kulaklarını kaybetmez, hâline şükrederek yaşar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Eşek boynuz hevesinden vazgeçer, kulağı ve kuyruğuyla yetinip mutlu yaşar. (Sonuç, öğüde uymanın eşeği zarardan koruduğunu gösterdiği sürece kabul edilir.)
- Eşeğin yine kulaklarını kaybettiğini yazmak — öğüde uyan eşeğin zarar görmesi için bir sebep kalmaz.
Kendini kontrol et: Yazdığın son, eşeğin öğüde uymasının doğal bir sonucu mu?
3-bI. senaryoda değişimin gerekçeleri
Çözüm Yolu
Davranışın değişmesi, sonucu da değiştirir.
- Asıl hikâyedeki sebep belirlenir: eşek öğüdü dinlemediği için tarlaya girip ceza almıştır.
- Senaryoda sebep değişir: eşek öğüdü dinler ve tedbirli davranır.
- Gerekçe yazılır: sebep değişince sonuç da değişir; öğüt dinlemek zarardan korur.
- Yalnız yeni sonucu tekrar etmek — bu bölüm, sonucun neden değiştiğini sebep-sonuç ilişkisiyle açıklamayı ister.
Kendini kontrol et: Gerekçende eşeğin davranışındaki değişiklikle sonucun değişmesi arasında bağ kurdun mu?
3-cII. senaryoda hikâyenin sonu
Çözüm Yolu
Sessiz davranış, dikkat çekmeyi ve olası cezayı önler.
- II. senaryodaki değişiklik okunur: eşek, tarladaki ekinleri ses çıkarmadan yemiştir.
- Sessiz davranışın ekin sahibinin dikkatini çekip çekmeyeceği düşünülür.
- Sonuç yeniden yazılır: ekin sahibi eşeği fark etmez, eşek ceza almadan tarladan ayrılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Eşek fark edilmez ama boynuz hevesi sürdüğü için yeni bir maceraya atılır. (Sonucun sessiz davranışla tutarlı biçimde kurgulandığı yaratıcı yazımlarda kabul edilir.)
- Senaryodaki değişikliği görmezden gelip asıl sonucu yazmak — sonuç, sessiz davranışa göre kurgulanmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın son, eşeğin ses çıkarmamasıyla mantıklı biçimde bağlantılı mı?
3-dII. senaryoda değişimin gerekçeleri
Çözüm Yolu
Sebep-sonuç ilişkisi gereği kahramanın tutumu sonucu belirler.
- Asıl hikâyede eşeğin yakalanma sebebi düşünülür: tarla sahibinin onu fark etmesi.
- Senaryoda eşeğin sessiz ve dikkatli davrandığı, bu yüzden fark edilmediği belirlenir.
- Gerekçe yazılır: kahramanın tutumu değişince olaylar zincirinin sonucu da değişir.
- Gerekçe yerine olayı yeniden anlatmak — değişimin sebebi, eşeğin davranışıyla ilişkilendirilerek açıklanmalıdır.
Kendini kontrol et: Gerekçende "çünkü" ile eşeğin davranışını sonuca bağlayabiliyor musun?