Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 247 Cevapları

aya, ayak tabanı demektir.

1. "aya" kelimesinin metinde geçtiği cümleyi bul ve bağlamına bak.
2. "aya" ile "ayak" kelimesinin ses benzerliğinden yararlan.
3. Anlamlar sütununda ayakla ilgili tek seçeneği bul: VIII, "Ayak tabanı".

Kendini kontrol et: Metindeki cümlede "aya" yerine "ayak tabanı" yazınca anlam bozulmuyor mu?

temren, ok, mızrak ucundaki üçgen bölümdür.

1. "temren" kelimesinin metinde ok veya mızrakla birlikte kullanıldığına bak.
2. Bir silahın parçasını anlattığını düşün.
3. Anlamlar sütununda XXII, "Cirit, ok, mızrak vb.nin ucundaki üçgen bölüm" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Cümlede "temren" yerine "ok ucu" yazınca anlam yerine oturuyor mu?

lenger, gemi demiridir.

1. "lenger" kelimesinin metinde ağır, yere ya da suya bırakılan bir nesne olarak geçtiğine bak.
2. Anlamlar sütununda gemiyle ilgili tek seçeneği bul.
3. XVI, "Gemi demiri" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Cümlede "lenger" yerine "gemi demiri" yazınca anlam doğru oluyor mu?

Perverdigâr, besleyen, koruyan Allah demektir.

1. "Perverdigâr" kelimesinin metinde Allah'a seslenme bağlamında geçtiğini fark et.
2. Allah anlamı taşıyan iki seçeneği ayır: IX ve XX.
3. Kelimenin "besleyip büyüten" anlamını düşünerek IX, "Besleyici, koruyucu, terbiye edici; Allah" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Perverdigâr ve Cebbar'ı aynı seçenekle eşleştirmedin değil mi?

lala, şehzadelerin özel eğitmenidir.

1. Metinde Kazan'ın Lala'ya "Canım Lala!" diye seslendiği ve ondan cesaret aldığı bölümü bul.
2. Lala'nın Kazan'ı yetiştiren, ona öğüt veren biri olduğunu çıkar.
3. Anlamlar sütununda XVIII, "Şehzadelerin özel eğitmenleri" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Lala'nın metindeki rolü, "eğitmen" anlamıyla uyuşuyor mu?

buğur, erkek devedir.

1. "buğur" kelimesinin metinde bir hayvanı anlattığına dikkat et.
2. Anlamlar sütununda hayvan bildiren seçenekleri ayır: X (erkek deve) ve XIII (kurt).
3. Kurt anlamının "börü"ye ait olduğunu düşünerek X, "Erkek deve" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Hayvan anlamlı iki seçeneği buğur ve börü arasında doğru paylaştırdın mı?

koçak, yürekli, cesur demektir.

1. Metinde Dede Korkut'un sözünü bul: "Kazan gibi koçak yiğit bu dünyadan geldi, geçti."
2. "Koçak"ın "yiğit" kelimesini nitelediğini, yani bir kişilik özelliği olduğunu fark et.
3. "Yiğit" alp kelimesine ait olduğundan XII, "Yürekli" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: "Kazan gibi yürekli yiğit" diye okuduğunda cümle anlamlı oluyor mu?

sadak, içine ok konulan, sırtta taşınan ok kılıfıdır.

1. Metinde "Sadağından sahar bir ok çıkartıp" cümlesini bul.
2. Okun çıkarıldığı yerin bir kılıf olduğunu çıkar.
3. Anlamlar sütununda IV, "İçine ok konulan ve sırtta taşınan meşinden yapılmış ok kılıfı" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Metinde okun sadaktan çıkarıldığını gösteren cümleyi buldun mu?

görklü, güzel, gösterişli demektir.

1. "görklü" kelimesinin metinde bir kişiyi ya da nesneyi övmek için kullanıldığına bak.
2. Kelimenin "görk" (güzellik) kökünden geldiğini ve bugünkü "görkemli" ile akraba olduğunu düşün.
3. Anlamlar sütununda VI, "Güzel, gösterişli" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Cümlede "görklü" yerine "gösterişli" yazınca anlam korunuyor mu?

gark etmek, batırmak, boğmak demektir.

1. "gark etmek" kelime grubunun metinde suya ya da bir duruma batma bağlamında geçtiğine bak.
2. Bunun bir eylem bildirdiğini ve anlamlar sütununda fiil karşılığı arandığını fark et.
3. XI, "Batırmak, boğmak" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Seçtiğin anlam da "etmek" gibi bir eylem bildiriyor mu?

börü, kurt demektir.

1. "börü" kelimesinin metindeki cümlesine bak.
2. Bu kelimenin eski Türkçede bir hayvan adı olduğunu hatırla; Asena ve bozkurt anlatılarındaki "börü" kelimesini düşün.
3. Anlamlar sütununda XIII, "Kurt" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Cümlede "börü" yerine "kurt" koyduğunda anlam yerine oturuyor mu?

igi, sahip anlamındadır.

1. "igi" kelimesinin metinde kimden ya da neyden söz ederken kullanıldığına bak.
2. Kelimenin bugünkü "iye" (sahip) kelimesiyle akraba olduğunu düşün.
3. Anlamlar sütununda XVII, "Sahip" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Cümlede "igi" yerine "sahip" yazınca anlamlı bir ifade oluşuyor mu?

otağ, büyük ve süslü çadırdır; metinde kaya otağa benzetilir.

1. "otağ" kelimesinin metinde neyle karşılaştırıldığına veya nerede kullanıldığına bak.
2. Göçebe Türklerin beylerinin kaldığı büyük çadırı hatırla.
3. Anlamlar sütununda V, "Büyük ve süslü çadır" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Cümlede "otağ" yerine "büyük çadır" yazınca anlam korunuyor mu?

Cebbar, kuvvet ve kudret sahibi olan Allah demektir.

1. "Cebbar" kelimesinin metinde dua ya da Allah'a seslenme bağlamında geçtiğini fark et.
2. Anlamlar sütununda Allah'ı anlatan iki seçenek olduğunu gör: IX ve XX.
3. Cebbar'ın güç ve kudret bildirdiğini düşünerek XX, "Kuvvet ve kudret sahibi; Allah" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Allah anlamı taşıyan iki seçenekten hangisinin Perverdigâr'a, hangisinin Cebbar'a ait olduğunu ayırdın mı?

hadeng, ok yapımında kullanılan sert ağaç türüdür.

1. "hadeng" kelimesinin metinde ok, yay gibi silahlarla birlikte geçtiğine dikkat et.
2. Anlamlar sütununda okla ilgili seçenekleri ayır: I, IV, XV ve XXII.
3. Bunlardan ağaç türü olanı seç: I, "Ok yapımında kullanılan sert bir ağaç türü".

Kendini kontrol et: Okla ilgili dört seçeneğin her birini doğru kelimeyle eşleştirdin mi?

nekkare, davul, küçük davuldur.

1. "nekkare" kelimesinin metinde çalınan, ses çıkaran bir araç olarak geçtiğine bak.
2. Anlamlar sütununda bir çalgıyı anlatan tek seçeneği bul.
3. XXI, "Davul, küçük davul" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Cümlede "nekkare" yerine "davul" yazınca anlam doğru oluyor mu?

alp, yiğit demektir.

1. "alp" kelimesinin metinde bir kahramanı nitelediğine dikkat et.
2. Alp Arslan, Alp Er Tunga gibi adlardaki "alp" sözcüğünü hatırla.
3. Anlamlar sütununda II, "Yiğit" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: "Yiğit" ve "Yürekli" seçeneklerini alp ve koçak arasında doğru paylaştırdın mı?

Metinde 'sürcidanın çeviği' geçer; sürcida bir çeşit mızraktır.

1. Metinde "ala budak sürcidasına kap yaptırdı" cümlesini bul; sürcida bir silahtır.
2. Anlamlar sütununda silah seçeneklerini ayır: VII topuz ve XIV mızrak.
3. Kendisine kap yaptırılan uzun silah olarak XIV, "Bir çeşit mızrak" seçeneğini işaretle.

Kendini kontrol et: Metinde gürz ve sürcidanın ayrı silahlar olarak geçtiğini fark ettin mi?