Ana sayfa›Kitaplar›Türkçe 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 114
Türkçe 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 114 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
1a EserEser kelimesinin anlamını tahmin etme, sözlük anlamı ve cümle
Çözüm Yolu
Metinde 'Bu eseri, cumhuriyeti ben onlara bırakacağım' denir; eser kurulan ve bırakılan değerli yapıttır.
- Metinde "Bu eseri, cumhuriyeti ben onlara bırakacağım" cümlesini bul.
- "Eser" ile "cumhuriyet" yan yana kullanıldığı için emekle kurulmuş değerli bir yapıt anlamını tahmin et.
- Tahminini sözlükteki anlamla karşılaştır; isabetli değilse sözlük anlamını yaz.
- Kelimeyi bu anlama uygun bir cümlede kullan.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mimar Sinan'ın en ünlü eserlerinden biri Selimiye Camii'dir. (Cümle bölümünde kelime "emekle ortaya konan yapıt" anlamında doğru kullanıldığı için geçerlidir.)
- "Eser" kelimesini yalnız kitap ya da tablo olarak düşünmek — metinde emekle kurulan cumhuriyet de bir eser sayılıyor.
Kendini kontrol et: Yazdığın anlamı metindeki "Bu eseri" sözünün yerine koyunca cümle anlamlı oluyor mu?
1a UlusUlus kelimesinin tahmini, sözlük anlamı ve cümle
Çözüm Yolu
'Ulusun bağrından' ifadesi halkı, milleti anlatır.
- Metinde "ulusun bağrından temiz bir kuşak yetişiyor" cümlesini bul.
- Kuşağın ulusun içinden çıktığı söylendiği için "ulus"un halk, millet anlamına geldiğini tahmin et.
- Tahminini sözlükteki anlamla karşılaştır; dil, kültür ve duygu birliği içeren tanımı yaz.
- Kelimeyi bu anlama uygun bir cümlede kullan.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Türk ulusu Kurtuluş Savaşı'nda omuz omuza savaştı. (Kelime "millet, halk topluluğu" anlamında doğru kullanıldığı için geçerlidir.)
- "Ulus" kelimesini "ülke" ile karıştırmak — ülke toprak parçasıdır, ulus ise o topraklarda yaşayan insan topluluğudur.
Kendini kontrol et: "Ulus" yerine "millet" kelimesini koyduğunda metindeki cümlenin anlamı korunuyor mu?
1a CumhurbaşkanıCumhurbaşkanı kelimesinin tahmini, sözlük anlamı ve cümle
Çözüm Yolu
Metinde Atatürk yeni cumhurbaşkanı seçilmiştir; devletin başı anlamındadır.
- Metnin ilk cümlesini oku: "Atatürk yeni cumhurbaşkanı seçilmişti."
- Kelimeyi parçalara ayır: "cumhur" ve "başkan"; buradan devletin başındaki kişi anlamını tahmin et.
- Tahminini sözlükteki "cumhuriyetle yönetilen devletin başkanı" anlamıyla karşılaştır.
- Kelimeyi bu anlama uygun bir cümlede kullan.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Bayramı töreninde bir konuşma yaptı. (Kelime "devletin başkanı" anlamında doğru kullanıldığı için geçerlidir.)
- Cumhurbaşkanını "padişah" ya da "kral" ile aynı saymak — cumhurbaşkanı seçimle gelir, padişah ve kral babadan oğula geçer.
Kendini kontrol et: Yazdığın anlamda cumhurbaşkanının cumhuriyetle yönetilen bir devletin başı olduğu belirtiliyor mu?
1a CumhuriyetCumhuriyet kelimesinin tahmini, sözlük anlamı ve cümle
Çözüm Yolu
Kelime, halkın kendi yöneticisini seçtiği yönetim şeklini anlatır.
- Metinde "Bu eseri, cumhuriyeti ben onlara bırakacağım" cümlesini bul.
- Atatürk'ün gençlere bıraktığı şeyin bir yönetim biçimi olduğunu düşünerek anlamı tahmin et.
- Tahminini sözlükle karşılaştır: egemenliğin ulusa ait olduğu, yöneticilerin seçimle belirlendiği yönetim biçimi.
- Kelimeyi bu anlama uygun bir cümlede kullan.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Cumhuriyet, halkın kendi yöneticilerini seçmesine olanak tanır. (Kelime "halkın yönetime katıldığı yönetim biçimi" anlamında doğru kullanıldığı için geçerlidir.)
- "Cumhuriyet" ile "cumhurbaşkanı" kelimelerini karıştırmak — biri yönetim biçimi, öteki o devletin başındaki kişidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın tanımda egemenliğin halka, yani ulusa ait olduğu düşüncesi yer alıyor mu?
1bTahminleri TDK sözlüğünde kontrol edip gerekirse düzeltme ve cümlede kullanma
Çözüm Yolu
Açık uçlu etkinlik (Tahminleri TDK sözlüğünde kontrol edip gerekirse düzeltme ve cümlede kullanma). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.